Atıklar Melodiye Dönüşüyor: Emrah Kaya’dan Sıfır Atıkla Müzikal Dönüşüm

Ankara Güzel Sanatlar Lisesi’nde Türk Müziği Teori ve Uygulama Öğretmeni olarak görev yapan Emrah Kaya, tam 18 yıldır atık malzemeleri müzik enstrümanına dönüştürerek hem çevre bilinci oluşturuyor hem de unutulmaya yüz tutmuş çalgıları yeniden hayata kazandırıyor. Kaya’nın çalışmalarını sosyal medya hesabından paylaşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bu dönüşümü “geri dönüşümün en güzel örneklerinden biri” olarak nitelendirdi.

Bakan Kurum paylaşımında,
“Bu dönüşüm bambaşka. Emrah öğretmenimiz Sıfır Atık ile atığın sadece çöpten ibaret olmadığını bize gösterdi. Atık malzemeler onun ellerinde şimdi melodiye dönüşüyor” ifadelerini kullandı.

Unutulmuş Çalgılar Atıklarla Yeniden Hayat Buluyor

23 yıllık öğretmenlik deneyimine sahip olan Emrah Kaya, Anadolu’nun kadim medeniyetlerinden izler taşıyan enstrümanları araştırarak hem doğal hem de atık malzemelerle yeniden üretiyor. Kaya, bu süreci şöyle anlatıyor:

“Annem de ağaç materyallerinden çalgılar yapardı. Ben de yöre yöre gezdikçe bu tür enstrümanları tespit ettim. Örneğin Şanlıurfa’da tenekeden rebablar yapılıyordu. Burdur’da kesilmiş sazlıklardan sipsiler yapılıyordu. Bir gün süpürge sapının içinin boş olduğunu fark ettim, plastik boru gibiydi. O sırada kaval yapacak bir materyale ihtiyacım vardı ve kaval yaptım.”

Teneke Kutudan Rebab, Pipetten Sipsi

Selçuklu ve Osmanlı minyatürlerinde yer alan rebab çalgısından ilham alan Kaya, bu enstrümanı 5 litrelik salça tenekesinden yaparak başarılı sonuçlar elde etti. Günlük hayatta sıkça kullanılan pipetleri değerlendiren Kaya, pipetlerden beş delikli sipsi üretmeyi başardı.

“Rebabın gövdesi eskiden Hindistan cevizinden yapılırdı. Ben bunu teneke ile denedim ve çok iyi sonuç aldım. Pipetlerden yapılan çalgıların da Anadolu’daki örneklerle benzerliğini görünce öğrencilerimle birlikte geliştirdik” dedi.

“Hocam, Bundan Nasıl Böyle Bir Ses Çıktı?”

Müzik aleti yapmak için teneke istediğinde çevresindekilerin şaşkınlık yaşadığını anlatan Kaya, öğrencilerinin tepkilerini ise şöyle aktardı:

“‘Hocam tenekeden çalgı mı olur?’ diyenler oldu. Ama sesi duyunca şaşırdılar. Öğrencilerim evlerinden artık materyaller getiriyor, soruyorlar. ‘Hocam bundan nasıl böyle bir ses çıktı?’ diye hayranlıkla bakıyorlar. Ağaç sakızından cila ve tutkal yaptığımızda, doğal malzemelerin gücünü de birebir görmüş oluyorlar.”

Sıfır Atık Projesi’ne Güçlü Destek

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü Sıfır Atık Projesi’ni çok değerli bulduğunu ifade eden Emrah Kaya, projeye şu sözlerle destek verdi:

“Plastik, cam gibi malzemelerin ayrıştırılması bizim de işimizi kolaylaştırıyor. Gidip doğru şekilde dönüştürüldüğünü görmek çok kıymetli. Gerekirse biz de bu malzemeleri alıp yeniden değerlendiriyoruz. Ben de atık materyalleri tınıya dönüştürerek sıfır atığa katkı sağlıyorum. Bu işe başlayacak herkese sıfır atıktan çalgı yapmayı kesinlikle öneriyorum.”