Müsilaj (deniz salyası), deniz suyundaki mikroorganizmaların (fitoplanktonlar) aşırı çoğalması sonucu ortaya çıkan ve jelatinimsi, yapışkan bir tabaka oluşturan organik bir maddedir.
Marmara Denizi’nde özellikle 2021 yılından itibaren yoğun şekilde görülmeye başlayan müsilaj, deniz yüzeyini ve su altını kaplayarak oksijen seviyesini düşürmüş, canlı yaşamını tehdit etmiş ve ciddi çevresel ve ekonomik kayıplara yol açmıştır.

MÜSİLAJ NEDEN OLUŞUR?

Müsilajın temel nedeni deniz ekosisteminin bozularak dengesini kaybetmesidir. Bu bozulmanın başlıca sebepleri:

1. Atık Sular ve Deşarj Sorunu

• Arıtılmamış veya yetersiz arıtılmış evsel ve endüstriyel atıkların denize verilmesi

• Azot ve fosfor gibi besleyici maddelerin aşırı artması

2. Deniz Suyunun Isınması

• İklim değişikliği nedeniyle Marmara’nın ortalama sıcaklığının artması

• Sıcak suyun mikroorganizma çoğalmasını hızlandırması

3. Akıntı Sisteminin Zayıflaması

• Marmara’nın kapalı havza yapısı ve sınırlı su yenilenmesi

• Oksijen seviyesinin düşmesi

4. Aşırı Balıkçılık

• Ekosistemi dengeleyen türlerin azalması

MÜSİLAJIN ETKİLERİ

Müsilaj, deniz diplerinde çamur benzeri tabakalar oluşturarak oksijeni keser ve canlıları boğar.

MARMARA DENİZİ MÜSİLAJ SORUNU NASIL ÇÖZÜLÜR?

Müsilajı ortadan kaldırmak için kısa ve uzun vadeli stratejik çözümler uygulanmalıdır.

Kısa Vadeli Çözümler

• Yüzey tarama gemileri ve ekipmanlarla müsilajın toplanması

• Acil durum uygulamaları ve koordineli müdahale ekipleri

• Deşarj baskısının geçici olarak azaltılması

Uzun Vadeli Kalıcı Çözümler

• İleri biyolojik arıtma sistemlerine zorunlu geçiş

• Azot ve fosfor yükünün azaltılması

• Endüstriyel denetimlerin sıkılaştırılması

• Atık su arıtma tesislerinin kapasite artırımı

• Akıntı modelleme ve deniz ekosistemi araştırmalarının desteklenmesi

• Avcılık yönetimi ve biyolojik çeşitliliğin korunması

• İklim değişikliğine uyum ve karbon azaltma stratejileri

BÖLGENİN RİSKLİ ALANLARI

• İstanbul, Kocaeli ve Yalova sanayi kıyıları

• Bandırma ve Gemlik Körfezi

• Ergene Nehri bağlantılı bölgeler

• İzmit Körfezi

SIK SORULAN SORULAR

Müsilaj tamamen yok edilebilir mi?
Doğal denge sağlanırsa yok olur, ancak kirletici baskı devam ederse geri döner.

Müsilaj sadece Marmara’ya özgü mü?
Hayır, dünyanın farklı bölgelerinde de görülür, ancak Marmara’daki yoğunluğu eşi görülmemiş düzeydedir.

Toplum olarak ne yapabiliriz?
Atık yönetimi, plastik kullanımının azaltılması, su tasarrufu ve çevre bilinci kritik önem taşır.