Tek Kullanımlık Plastiklere Yasak Geliyor: Çatal, Tabak ve Pipetler Piyasadan Kalkacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzını yasaklamaya hazırlanıyor. Hazırlanan yönetmeliğin yıl sonunda yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Düzenleme kapsamında plastik çatal, bıçak, kaşık, tabak, pipet, yemek çubuğu, plastik çubuklu kulak pamukları ve köpük (EPS) gıda kapları gibi tek kullanımlık ürünlerin kullanımının sona erdirilmesi hedefleniyor. Bakanlık, bu adımla hem çevresel kirliliğin azaltılmasını hem de atık yönetimi maliyetlerinin düşürülmesini amaçlıyor.

Yıllık 1,5 Milyar Lira Tasarruf Sağlanacak

Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen çalışmalar doğrultusunda hazırlanan düzenleme ile yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri karbon salımının önlenmesi ve 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi öngörülüyor.

Yeni düzenleme kapsamında plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin kullanılması teşvik edilecek.

Yönetmelik Görüşe Açılacak

Tek kullanımlık plastiklere yönelik hazırlanan yönetmelik taslağının önümüzdeki günlerde kamu kurumlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve sektör temsilcilerinin görüşüne açılması planlanıyor. Görüşlerin değerlendirilmesinin ardından düzenlemenin yıl sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor.

İlerleyen süreçte kısmen plastikten üretilen içecek bardakları, gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve yüzey temizleme havluları gibi ürünlerin tüketimini azaltmaya yönelik kısıtlama ve işaretleme uygulamalarının da hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Tek Kullanımlık Plastik Tüketimi Yüksek Seviyede

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile yapılan araştırmaya göre vatandaşların büyük bölümü tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor. Araştırmada bireylerin yüzde 77,65’i günlük yaşamda tek kullanımlık plastiklerin daha az kullanılmasını desteklediğini ifade etti.

Türkiye’de 2022 yılında toplam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu tüketim içinde plastik bardaklar, gıda kapları, pipetler, plastik çatal-kaşıklar ve kulak pamuğu çubukları önemli bir pay oluşturdu.

Avrupa’da da Benzer Uygulamalar Var

Tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik yasaklar Avrupa Birliği ülkelerinde de uygulanıyor. Fransa, Almanya, İspanya ve Hollanda başta olmak üzere birçok ülkede plastik servis ürünlerinin satışı yasaklanırken, bazı ülkelerde ise plastik ürünlere ek vergiler ve ücretlendirme uygulamaları hayata geçirildi.

Türkiye’de yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme de AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile uyumlu bir çevre politikası oluşturmayı amaçlıyor.