Fas’ta Sel Alarmı: 37 Ölü, Artan Riskler ve Çıkarılacak Dersler

Fas’ın Safi kentinde kısa sürede etkili olan şiddetli yağışların ardından meydana gelen ani sel felaketi, en az 37 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Yetkililer, arama-kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve can kaybı sayısının artmasından endişe edildiğini bildiriyor. Olayda çok sayıda yaralı bulunuyor; bazı yaralıların hastanelerde tedavisi devam ediyor.

Bu felaket, yalnızca meteorolojik bir olay değil; iklim krizi, altyapı yetersizliği ve kentleşme baskısının birleştiği çok katmanlı bir risk tablosunu gözler önüne seriyor.

Ani Sel (Flash Flood) Neden Daha Ölümcül?

Safi’de yaşanan olay klasik bir selden farklı olarak ani taşkın niteliği taşıyor. Ani seller:

• Çok kısa sürede gelişir

• Uyarı ve tahliye için zaman tanımaz

• Dar sokaklar ve alçak kotlu yerleşimlerde ölüm riskini artırır

Yağışın kısa sürede aşırı yoğunlaşması, şehir içi drenaj sistemlerinin kapasitesini aşarak suların kontrolsüz şekilde yayılmasına yol açtı.

Kuraklık Sonrası Yağış Etkisi Göz Ardı Edildi

Bölge uzun süredir kurak koşullar yaşıyordu. Kurak zemin:

• Yağışı ememez

• Suyu yüzeyden hızla akıtır

• Sel şiddetini artırır

Bu durum, iklim krizinin tipik sonuçlarından biri olarak değerlendiriliyor: Uzun kuraklık dönemlerini ani ve yıkıcı yağışlar izliyor.

Altyapı ve Kentleşme Baskısı

Safi’deki can kaybının yüksek olmasında:

• Yetersiz yağmur suyu altyapısı

• Dere yataklarına yakın yapılaşma

• Kıyı ve düşük kotlu alanlarda yoğun yerleşim

etkili oldu. Sel sırasında araçların sürüklenmesi ve evlerin hızla su altında kalması, bu yapısal kırılganlığı ortaya koydu.

Yaralılar ve Kayıplar: Bilanço Neden Artabilir?

Yetkililer:

• 20’nin üzerinde yaralı bulunduğunu

• Bazı yaralıların durumunun ağır olduğunu

• Kayıp ihbarlarının değerlendirildiğini

açıkladı. Bu nedenle can kaybı sayısının artabileceği endişesi dile getiriliyor. Ani sellerde ilk saatlerden sonra ulaşılan alanlarda bilanço değişebiliyor.

İklim Krizi ve Kuzey Afrika Gerçeği

Kuzey Afrika ülkeleri, iklim krizinden çifte risk ile etkileniyor:

• Kuraklık ve su stresi

• Ani sel ve taşkınlar

Bu çelişkili gibi görünen tablo, aslında iklim dengesinin bozulduğunu gösteriyor. Safi’de yaşananlar, bölgenin yeni iklim gerçekliğine yeterince hazırlıklı olmadığını ortaya koydu.

Bu Felaket Ne Anlatıyor?

Safi seli:

• Afetlerin artık “istisna” değil “olağan” hale geldiğini

• Altyapı yatırımlarının iklim projeksiyonlarına göre güncellenmesi gerektiğini

• Erken uyarı ve yerel afet planlarının hayati önem taşıdığını

bir kez daha gösterdi.

Fas’ın Safi kentinde yaşanan ani sel felaketi, 37 can kaybı, çok sayıda yaralı ve artma riski taşıyan bilançosuyla yalnızca yerel bir afet değil; iklim krizi çağında kentlerin ne kadar kırılgan olduğunu gösteren güçlü bir uyarı niteliği taşıyor. Önlem alınmadığı sürece benzer felaketlerin tekrar etmesi kaçınılmaz görünüyor.

Nizamettin Bilici
Doğayı Dinle Genel Yayın Yönetmeni