Çocukluk Aşıları Yetmez mi, Yetişkinler de Aşı Olmalı mı?

Toplumda yaygın olan en büyük yanlışlardan biri, aşıların yalnızca çocukluk dönemine ait olduğu düşüncesidir. Oysa bağışıklık sistemi zamanla zayıflar, bazı aşıların koruyuculuğu yıllar içinde azalır ve yeni hastalıklara karşı tekrar korunma ihtiyacı doğar. Bu nedenle aşı, yalnızca çocuklar için değil, yetişkinler için de hayati bir koruyucu sağlık uygulamasıdır.

Yetişkinlikte Aşı Neden Gerekli Olur?

• Çocuklukta yapılan aşıların etkisi zamanla azalabilir

• Hastalık geçirmeden bağışıklık kazanmak için

• Yaşla birlikte bağışıklık sistemi zayıfladığı için

• Kronik hastalığı olanlar daha savunmasız olduğu için

• Toplum bağışıklığını korumak için

Yetişkin aşıları yalnızca kişiyi değil, çocuğu, yaşlıyı ve bağışıklığı zayıf bireyleri de dolaylı olarak korur.

Yetişkinlerde En Sık Yapılması Gereken Aşılar

Tetanoz – Difteri – Boğmaca

• 10 yılda bir mutlaka tekrar edilmelidir

• Yaralanmalarda ek doz gerekebilir

Grip Aşısı

• Her yıl tekrar yapılır

• Özellikle 65 yaş üstü, kalp, şeker ve akciğer hastaları için hayati önemdedir

Hepatit B Aşısı

• Bağışıklığı olmayan herkese önerilir

• Sağlık çalışanları ve riskli gruplar için zorunlu kabul edilir

Zatürre (Pnömokok) Aşısı

• 65 yaş üstüne

• KOAH, şeker, kalp ve böbrek hastalarına önerilir

Covid Aşıları

• Yaşa, hastalığa ve risk durumuna göre hatırlatma dozları yapılır

Kızamık – Kızamıkçık – Kabakulak (MMR)

• Çocuklukta aşılanmamış yetişkinlerde mutlaka yapılmalıdır

HPV Aşısı

• Kadın ve erkeklerde genç yaşlardan itibaren önerilir

• Kansere karşı koruyucudur

Kimler Aşı Konusunda Daha Yüksek Risk Altındadır?

• 65 yaş üzeri bireyler

• Şeker, kalp, akciğer ve böbrek hastaları

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

• Kanser tedavisi görenler

• Hamileler

• Sağlık çalışanları

• Öğretmenler ve toplu ortamda çalışanlar

Yetişkin Aşıları Yapılmazsa Ne Olur?

• Zatürre ve grip ağır seyreder

• Tetanoz ölümcül olabilir

• Hepatit kronikleşerek siroza kadar ilerleyebilir

• Bağışıklık zayıfladığı için hastalıklar daha sık ve ağır geçirilir

• Hastalıklar topluma hızla yayılır

Aşılar Yetişkinde Daha mı Tehlikelidir?

Hayır. Uygun kişiye, doğru dozda ve doğru zamanda yapıldığında aşılar yetişkinlerde son derece güvenlidir. Yan etkiler genellikle hafif ateş, kol ağrısı ve halsizlikle sınırlıdır.

SONUÇ

Aşı, yalnızca çocukları değil, yetişkinleri de ölümcül hastalıklardan koruyan en güçlü sağlık kalkanıdır. Özellikle kronik hastalığı olanlar ve ileri yaştakiler için yetişkin aşıları ihmal edilmemesi gereken hayati bir konudur.

Aşağıda okuyuculardan en sık gelen sorulara kısa ve net yanıtlar yer alıyor:

Yetişkinken aşı olmak bağışıklığı gerçekten güçlendirir mi?
Evet. Vücut yeniden savunma hücreleri üretir ve hastalıkla karşılaştığında daha hızlı yanıt verir.

Daha önce hastalık geçirdim, yine de aşı gerekir mi?
Bazı hastalıklardan sonra bağışıklık kalıcı olmaz, aşı yine de önerilebilir.

Grip aşısı grip yapar mı?
Hayır. Grip aşısı canlı virüs içermez, grip yapmaz.

Tetanoz neden 10 yılda bir tekrar edilir?
Aşının koruyuculuğu yıllar içinde azalır, hatırlatma dozu şarttır.

Aşılar beyni, kalbi veya kısırlığı etkiler mi?
Bilimsel olarak böyle bir yan etki kanıtlanmamıştır.

Hamilelikte aşı olunur mu?
Bazı aşılar güvenlidir, bazıları ertelenir. Karar mutlaka doktor tarafından verilir.

Birden fazla aşı aynı gün yapılır mı?
Uygun kombinasyonlarda aynı gün yapılabilir.

Aşı sonrası ateş olursa ne yapılmalı?
Bol sıvı tüketilmeli, gerekirse ateş düşürücü kullanılmalıdır.