Omurga eğrilikleri üç planda değerlendirilir: skolyoz (yan eğrilik), kifoz (öne eğrilik) ve rotasyonel komponentler. Eğrilikler çocukluk, ergenlik ve erişkin dönemlerinde farklı nedenlerle gelişebilir. Teşhis ve tedavi yaklaşımı eğrilik derecesi, büyüme potansiyeli ve semptomlara göre belirlenir.

Skolyoz belirtileri nelerdir?

Skolyoz omurganın yana doğru eğilmesi ve çoğu zaman rotasyonla birlikte görülmesidir.

Belirtiler:
– Omuz seviyelerinde asimetri
– Kürek kemiği çıkıntısı (rib hump)
– Bel üçgeninde asimetri
– Kalça seviyesinde farklılık
– Öne eğilmede rotasyon bulguları
– Erişkinlerde sırt veya bel ağrısı

Çocuklarda ağrı her zaman görülmez; görsel asimetri önemlidir.

Skolyoz kaç derece tehlikelidir?

Cobb açısı temel ölçümdür.

– <10° → varyasyon
– 10–19° → hafif
– 20–39° → orta
– ≥40° → ileri

Büyüme döneminde eğrilik ilerleme riski taşır; büyüme tamamlandığında ilerleme yavaşlar.

Cerrahi değerlendirme genellikle 45–50° üzeri eğriliklerde gündeme gelir.

Kifoz (kamburluk) neden oluşur?

Kifoz iki ana grupta ele alınır:

Postural kifoz:
– Duruş bozukluğu
– Kas dengesizliği
– Ekran ve masa başı alışkanlıkları
– Egzersizle düzeltilebilir

Yapısal kifoz (Scheuermann):
– Vertebral cisimlerde şekil değişikliği
– Kemikleşme dönemi ile ilişkili
– Radyolojik takip gerektirir

Duruş bozukluğu nasıl düzeltilir?

Duruş bozukluğu skolyozdan farklıdır; rotasyon bileşeni yoktur.

İyileştirmede:
– Paraspinal güçlendirme
– Gövde stabilizasyonu
– Torasik açılma egzersizleri
– Ergonomi düzenlemeleri
– Çocuklarda çanta yükünün azaltılması
fizyoterapi ile birlikte uygulanabilir.

Çocuklarda skolyoz nasıl fark edilir?

Evde fark edilen en önemli bulgular:
– Omuz farkı
– Bel üçgeninde asimetri
– Kürek kemiği çıkıntısı
– Giyinme sırasında fark edilen eğrilikler

Klinikte Adam’s öne eğilme testi kullanılır.
Kız çocuklarında adet sonrası 1–2 yıl büyüme devam ettiği için bu dönem kritik takip penceresidir.

Skolyoz korsesi işe yarar mı?

Korse ilerlemeyi durdurmaya yönelik bir yöntemdir.
En etkili olduğu durumlar:

– Cobb 20–40°
– Büyüme devam ediyor
– İlerleme riski yüksek

Korse eğriliği düzeltmekten çok stabilite sağlamayı hedefler.

Teşhis değerlendirmesi

Teşhiste:
– Fizik muayene
– Adam’s testi
– Radyografik Cobb ölçümü
– Risser evresi ile kemik olgunluğu
göz önünde bulundurulur.
Nörolojik bulgu varsa MR değerlendirilir.

Tedavi yaklaşımları

Tedavi eğrilik derecesi ve büyüme potansiyeline göre planlanır.

Konservatif:
– Gözlem–takip
– Fizyoterapi
– Egzersiz programları
– Korse tedavisi

Cerrahi:
Genellikle 45–50° üzeri eğriliklerde, estetik, fonksiyonel ve ilerleme riski gerekçeleriyle değerlendirilir.

Klinik gerçekler (özet)

– Hafif eğrilikler büyüme sonrası stabil kalabilir
– Yapısal eğrilikler kendiliğinden gerilemez
– Egzersiz duruşu iyileştirir ancak eğriliği tamamen düzeltmez
– Postural kifoz düzeltilebilir; yapısal kifoz sınırlıdır
– Korse büyüme döneminde etkilidir
– Cerrahi seçilmiş olgularda uygulanır

HALK SAĞLIĞI UYARI NOTU

Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi süreçlerinde kişisel değerlendirme esastır. Sağlıkla ilgili durumlarda bir sağlık kuruluşuna başvurmanızı ve uzman hekimin değerlendirmesini esas almanızı öneriyoruz.