Sıfır Atık Vakfı’ndan Tek Kullanımlık Plastik Uyarısı: Doğa, Sağlık ve Ekonomi Tehdit Altında

Sıfır Atık Vakfı, “Plastiksiz Temmuz” kampanyası kapsamında hazırladığı yeni raporda, tek kullanımlık plastiklerin çevreye, insan sağlığına ve küresel ekonomiye verdiği zararlara dikkat çekti. Raporda plastik atıkların ekosistemlerde ve insan vücudunda bıraktığı kalıcı etkiler bilimsel verilerle açıklandı.

Her Yıl 400 Milyon Ton Plastik Üretiliyor, Yarısı Doğaya Karışıyor

Rapora göre, 2024 yılı itibarıyla dünyada yılda yaklaşık 400 milyon ton plastik üretiliyor. Bu üretimin yüzde 36’sı büyük ölçüde tek kullanımlık ambalajlardan oluşuyor. Ne yazık ki bu plastiklerin yalnızca yüzde 9’u geri dönüştürülüyor, yüzde 19’u yakılıyor, geri kalanı ise doğaya karışıyor.

“Her yıl doğaya karışan 11 milyon ton plastik atık, deniz canlılarının yaşamını tehdit ediyor. Üstelik plastiklerin yüzde 99’u hâlâ fosil yakıtlardan üretiliyor, bu da konuyu bir iklim krizi haline getiriyor,” denildi.

Mikroplastikler İnsan Sağlığını Tehdit Ediyor

Plastik kirliliğinin etkileri sadece doğayla sınırlı değil. Raporda mikroplastiklerin hava, su ve gıda yoluyla insan vücuduna girdiği, hatta haftalık 5 gram kadar (yaklaşık bir kredi kartı kadar) plastik yutulabildiği vurgulandı.

Mikroplastiklerin;

• Hormon dengesi bozuklukları

• Bağışıklık sistemi sorunları

• Üreme problemleri ve

• Kanser riskleri ile ilişkili olabileceği belirtildi.

Ekosistemler ve Küresel Ekonomi Büyük Tehlikede

Raporda; deniz kuşları, kaplumbağalar ve balinaların vücutlarında plastik bulunduğu, bu parçaların canlıların ölümüne neden olduğu vurgulandı. Mercan resiflerinde enfeksiyon riskini artırdığı ve tarım topraklarında genetik tahribata yol açtığı da kaydedildi.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı’na göre, plastik kirliliğinin küresel ekonomiye yıllık maliyeti 300-600 milyar dolar arasında değişiyor.

Bireylerin Atabileceği 5 Etkili Adım

Raporda bireyler için uygulanabilir adımlar da yer aldı:

1. Plastik poşet yerine bez çanta kullanmak

2. Cam veya metal matara tercih etmek

3. Tek kullanımlık pipet yerine bambu veya cam alternatifler kullanmak

4. Ambalajsız ürünler tercih etmek

5. Geri dönüşüm kurallarına uymak