Deprem anında asansörde bulunmak birçok kişi için en tedirgin edici senaryolardan biridir. Uzmanlara göre asansörler deprem sırasında otomatik güvenlik sistemleri nedeniyle durabilir, en yakın kata açılabilir veya arıza moduna geçebilir. Asansörde mahsur kalmak tehlikeli görünse de, doğru davranışlar hayati riski büyük ölçüde azaltır.

Peki deprem sırasında asansördeyseniz ne yapmalısınız?

1. PANİK YAPMAYIN VE BULUNDUĞUNUZ YERDE SABİT KALIN

Deprem sırasında asansör kabininin sallanması normaldir. Panik yapmak nefes düzenini bozduğu gibi yanlış kararlar alınmasına da yol açabilir. Uzmanlar:

• Korkunun ani hareketlere yol açabileceğini

• Dengesiz davranışların yaralanma riskini artıracağını

belirtiyor.

2. KAPIYI ZORLAMAYA ÇALIŞMAYIN

Asansör kapısını zorlamak tehlikelidir çünkü:

• Kapı boşluğuna düşme riski vardır

• Kuyu duvarı ile kabin arasında sıkışma ihtimali oluşur

• Kablo ve mekanik aksamlar zarar görebilir

Kabin güvenlik açısından en korunaklı yerdir. Kapıyı yalnızca asansör kendisi açarsa çıkmalısınız.

3. ASANSÖR HAREKETİ DURDUYSA İLK YAPILACAK ŞEY: ACİL BUTONA BASMAK

Asansördeki acil çağrı sistemi, bina görevlilerine veya teknik merkeze anında sinyal gönderir. Bu buton:

• Konum bilginizi teknik ekibe iletir

• Kurtarma sürecini başlatır

• Sesli iletişim kurma imkânı sağlar

Buton çalışmıyorsa telefonla yakınlarınıza veya 112’ye konum bildirimi yapabilirsiniz.

4. KABİNİN EN YAKIN KATTA KENDİLİĞİNDEN DURMASI DURUMUNDA

Birçok modern asansör deprem sensörü ile donatıldığı için sarsıntı algılandığında:

• En yakın kata kendiliğinden gelir

• Kapıyı otomatik olarak açar

• Sistemi kilitler

Bu durumda çıkmak güvenlidir.
Ancak kabin kat hizasında değilse kesinlikle çıkmaya çalışmayın.

5. ASFİKSİYON (OKSİJEN AZALMASI) ENDİŞESİNE KAPILMAYIN

Asansörler hava geçirir; tamamen kapalı sistem değildir. Uzmanlara göre:

• Kabinlerde hava giriş çıkışı vardır

• Boğulma riski yoktur

• Saatlerce mahsur kalanların bile bu nedenle zarar görmediği bilinmektedir

Bu bilgi panik seviyesini azaltmak için önemlidir.

6. ANA ŞOK BİTTİKTEN SONRA ARTÇILAR DEVAM EDEBİLİR

Ana deprem sona erdiğinde artçılar nedeniyle asansör tekrar sallanabilir. Bu durumda:

• Kendi güvenli pozisyonunuzu koruyun

• Ayakta iseniz kabin köşesinde durarak destek alın

• Kesinlikle kabin içinde zıplamayın, panikle kapıya yüklenmeyin

7. KURTARMA GELENE KADAR KABİNDE BEKLEMEK EN GÜVENLİ DAVRANIŞTIR

Asansör boşluğu ve kat boşlukları, deprem sırasında parçaların düşebileceği en tehlikeli alanlardır. Bu nedenle:

• Kabinden çıkmaya çalışmayın

• Tavan panelini açmaya çalışmayın

• Kuyuya inmeye çalışmayın

Uzmanlara göre asansör kabini, deprem boyunca yapısal olarak en korunaklı alanlardan biridir.

DEPREMDEN ÖNCE ASANSÖR GÜVENLİĞİ İÇİN ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

• Binadaki asansörlerin deprem sensörü olup olmadığı öğrenilmeli

• Yıllık bakım raporları düzenli kontrol edilmeli

• Eğitim kurumlarında ve iş yerlerinde deprem tatbikatlarında asansör senaryoları çalışılmalı

• Çocuklara asansörde deprem anında nasıl davranacağını öğreten pratik bilgiler verilmeli

SIK SORULAN SORULAR 

Depremde asansör düşer mi?

Hayır. Modern asansörlerde çoklu fren sistemleri bulunur. Deprem sırasında kabinin serbest düşmesi uzmanlara göre neredeyse imkânsızdır.

Asansörde mahsur kalınca kapıyı kırarak çıkmak doğru mu?

Kesinlikle hayır. Kuyu boşluğuna düşme riski çok yüksektir.

Asansörde telefon çekmezse ne yapmalıyım?

Acil çağrı butonu çoğu zaman kabin hattıyla çalıştığı için çekim gerektirmez. Öncelik bu butona basmaktır.

Asansör deprem sırasında hareket etmeye devam eder mi?

Deprem sensörü olan asansörler sarsıntıyı algılar ve en yakın katta durur. Eski tiplerde ise sistem otomatik kilitlenebilir.

Asansörde oksijen biter mi?

Hayır. Asansör kabinleri hava geçirir. Uzmanlara göre nefes alma sorunu yaşanmaz.