Diyet Ürünlerdeki Aspartam Güvenli mi, Riskli mi?

Aspartam, şeker yerine kullanılan ve çok düşük kalorili bir yapay tatlandırıcıdır. Şekerden yaklaşık 200 kat daha tatlıdır.
Diyet gazlı içecekler, şekersiz sakızlar, tatlandırıcı tabletler ve bazı hazır gıdalarda yaygın olarak bulunur.
Ürün içeriklerinde genellikle E951 koduyla yer alır.

ASPARTAM ZARARLI MI? BİLİM NE DİYOR?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ve Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), aspartamın belirlenen günlük alım sınırının altında tüketildiğinde genel nüfus için güvenli olduğunu belirtmektedir.

• ADI (Günlük Kabul Edilebilir Tüketim): 40 mg/kg (EFSA)
  Bu sınırın aşılması günlük hayatta oldukça zordur.

Bununla birlikte, bazı çalışmalar uzun dönemli yüksek tüketim ile:

• Baş ağrısı

• İştah artışı

• Kan şekeri dalgalanması

• Bağırsak mikrobiyotasında olası değişiklikler
  ilişkisi olabileceğini göstermiştir.

KANser RİSKİ VAR MI?

Bazı hayvan çalışmaları yüksek dozda kanser riski işaret etmiştir. Ancak insan çalışmalarında kanıt yeterli ve kesin değildir.
WHO, 2023 yılında aspartamı “olası kanserojen” kategorisine almıştır. Bu sınıflandırma, yüksek ve uzun süreli tüketimde temkinli olunması gerektiğini ifade eder.

KİMLER DAHA DİKKATLİ OLMALI?

• Fenilketonüri (PKU) hastaları — fenilalanin içerdiği için kesinlikle uzak durmalıdır.

• Hamileler ve çocuklar — kontrollü tüketim önerilir.

• Migren geçmişi olan bireyler

HANGİ ÜRÜNLERDE BULUNUR?

• Diyet kola ve gazlı içecekler

• Şekersiz veya düşük kalorili sakızlar

• Şekersiz yoğurtlar

• Tatlandırıcı tabletler

• Hazır içecek tozları

• Bazı protein tozları

SIK SORULAN SORULAR

Aspartam tamamen yasaklanmalı mı?
Hayır. Bilimsel otoriteler güvenli limitler dahilinde uygun olduğunu belirtmektedir.

Aspartam kilo verdirir mi yoksa kilo aldırır mı?
Kalori açısından destek olabilir; ancak bazı kişilerde iştah artışı yaparak ters etki yaratabilir.

Doğal alternatifler var mı?
Stevia, eritritol ve hurma özleri daha doğal alternatiflerdir.

Aspartam çocuklar için uygun mu?
Mümkün olduğunca sınırlı tüketim önerilir.

Aspartam kanser yapar mı?
Kesin kanıt yoktur; ancak yüksek ve sürekli tüketim için temkinli yaklaşım önerilir.

ASPARTAM HAKKINDA SONUÇ

• Günlük güvenli tüketim sınırı içinde risk düşük kabul edilir

• Yüksek ve uzun dönemli tüketimde dikkatli olmak gerekir

• PKU hastaları kesinlikle kullanmamalıdır

• Doğal tatlandırıcılar daha iyi bir alternatif olabilir