Nefes almakla artan batıcı göğüs ağrısı çoğu zaman plevral kökenlidir. Plevra, akciğerleri saran çift tabakalı zar yapısıdır ve inflamasyon veya mekanik irritasyon durumunda ağrı reseptörleri aktive olur. Acil servis verilerinde göğüs ağrısı başvurularının yaklaşık %15–25’inin solunum veya plevral kaynaklı olduğu bildirilmektedir.

Başlıca klinik nedenler:

• Plörezi (plevral inflamasyon)

• Plevral efüzyon

• Pnömotoraks

• Viral enfeksiyon sonrası plevral irritasyon

• Pulmoner emboli

• Şiddetli öksürük sonrası interkostal zorlanma

Plörezi (plevral inflamasyon) göğüs ağrısına nasıl yol açar?

Plörezi, plevranın inflamasyonudur ve nefesle artan batıcı ağrı ile karakterizedir. Enfeksiyon sonrası veya otoimmün koşullarda gelişebilir. Dünya literatüründe pnömoni olgularında plevral efüzyon oranı %20–40 aralığında raporlanmıştır. Bazı olgularda ateş, halsizlik ve yüzeyel nefes alma eğilimi tabloya eşlik eder. Malignite ve otoimmün süreçler daha nadir etiyolojik bileşenler olarak bildirilmiştir.

Pnömotoraks nasıl anlaşılır?

Pnömotoraks, plevral boşluğa hava dolarak akciğerin kısmen ya da tamamen kollapsına yol açtığı durumdur. Klinik tablo tipik olarak anidir:

• Tek taraflı batıcı göğüs ağrısı

• Nefes darlığı

• Taşipne

• Bazen omuza yayılan ağrı

Epidemiyolojik olarak spontan pnömotoraksın yıllık insidansı:

• 7–18 / 100.000 (erkek)

• 1–6 / 100.000 (kadın)

Sekonder pnömotoraks; KOAH, enfeksiyon, malignite ve travma zemininde daha sık görülür ve hastane yatış oranını artırır.

Viral enfeksiyon sonrası göğüs ağrısı normal midir?

Üst solunum yolu enfeksiyonları ve viral pnömoniler sonrası hem plevral irritasyon hem de kas-iskelet sistemi kaynaklı ağrılar ortaya çıkabilir. Şiddetli öksürük interkostal kaslarda mikro zorlanmalar oluşturabilir. Radyolojik olarak normal viral olgularda kalıcı plevral ağrı oranı çalışmalarda %5–15 düzeyinde raporlanmıştır.

Pulmoner emboli göğüs ağrısını nasıl değiştirir?

Pulmoner embolide plevral kökenli keskin ağrı ani başlangıçlıdır ve çoğu zaman nefes darlığı ile birliktedir. Klinik seriler embolide göğüs ağrısı oranını %44–57, dispne oranını %70–85 aralığında bildirmektedir. Risk faktörleri arasında immobilizasyon, cerrahi, trombofili ve hormonal faktörler yer alır.

Kas-iskelet sistemi kökenli göğüs ağrısı nasıl ayırt edilir?

Kas-iskelet kaynaklı ağrılar çoğu zaman noktasal, basmakla hassas ve gövde hareketleriyle artan niteliktedir. Viral enfeksiyonlar ve öksürük sonrası interkostal zorlanması bu tabloyu güçlendirebilir. Solunum sisteminden farklı olarak ağrı genellikle derin inspirasyonla değil mekanik hareketlerle belirginleşir.

Klinik ayrım tablosu

Halk sağlığı boyutu

Solunum kaynaklı göğüs ağrısında tütün ürünleri kullanımı, dış ortam hava kalitesi, iş yeri partikül maruziyeti, kronik akciğer hastalıklarının prevalansı, viral enfeksiyon yükü ve fiziksel aktivite düzeyi belirleyici faktörlerdir. Bu parametrelerin toplum düzeyinde kontrolü solunum sistemi morbiditesini etkilemektedir.

Sağlık Notu

Bu içerik klinik bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Göğüs ağrısı ve solunumla ilişkili belirtiler bazı durumlarda tıbbi değerlendirme gerektirebilir. Bulguların klinik yönetimi kişiye özel değişkenlik gösterebilir.