Polen alerjisinde bağışıklık sistemi polen parçacıklarını tehdit olarak algılar ve histamin salınımı (alerjik yanıtı başlatan kimyasal aracı) ortaya çıkar. Bu durum burun akıntısı, göz kaşıntısı ve hapşırmanın yanı sıra hava yollarında duyarlılık artışına neden olabilir.

Bazı bireylerde bronş hiperreaktivitesi (hava yollarının aşırı hassasiyeti) gelişir ve bu durum nefes darlığı ve göğüste sıkışma hissi ile kendini gösterebilir. Klinik serilerde polen sezonunda astım alevlenmelerinde belirgin artış bildirilmiştir.

Ev tozu alerjisi nasıl anlaşılır?

Ev tozu alerjisinin önemli kısmını akarlar (mite: mikroskobik canlılar) oluşturur. Ev tozu akarları özellikle yatak, halı, kumaş yüzeyleri ve örtülerde bulunur.

Ev tozu alerjisinde tipik belirtiler:

• Süreğen burun tıkanıklığı

• Hapşırma atakları

• Göz kaşıntısı

• Kuru öksürük

• Sabah belirginleşen şikâyetler

Ev tozu akar sensitizasyonu astımlı bireylerde sık görülür. Çalışmalarda ev tozu duyarlılığı astımlı erişkinlerde %40–60 aralığında bildirilmiştir.

Küf alerjisi hangi solunum sorunlarına yol açar?

Küf sporları nemli ortamlarda çoğalabilir ve uzun süre havada asılı kalabilir. Küf duyarlılığında burun ve sinüs mukozası etkilenebilir, bu da tıkanıklık ve öksürüğe yol açabilir.

Küf alerjisinde görülebilecek solunum bulguları:

• Kuru veya balgamlı öksürük

• Nefes darlığı

• Göğüste sıkışma

• Hışıltılı soluma (wheezing: hava geçişinde ıslık sesi)

Klinik araştırmalarda küf duyarlılığı bulunan bireylerde hava yolu semptomlarının kış aylarında kapalı alan maruziyetiyle arttığı raporlanmıştır.

Alerjik burun tıkanıklığı nefesi nasıl etkiler?

Alerjik rinit (alerjik burun iltihabı) burun mukozasında ödem (şişlik) ve mukus artışı ile seyreder. Burun tıkanıklığı tek başına nefes darlığına yol açmasa da:

• Ağızdan soluma alışkanlığı

• Uyku kalitesinde düşme

• Üst airway direncinde artış

gibi sekonder etkiler oluşturabilir. Burun tıkanıklığı olan bireylerde efor sırasında nefes yetmezliği hissi tanımlanabilmektedir. Uyku döneminde horlama, ağız kuruluğu ve duraklamalı solunum gibi sorunlar görülebilir.

Halk sağlığı boyutu

Polen, küf ve ev tozu akarları çevresel alerjenlerdir. Dağılımları mevsim, coğrafya, nem ve yaşam alanı alışkanlıklarıyla değişir. Son yıllarda şehirleşme, kapalı alan yaşamı ve hava kirliliği gibi faktörlerin alerjik hastalık prevalansını artırdığına dair çok sayıda çalışma bulunmaktadır.

Sağlık Notu

Bu içerik klinik bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Alerjik solunum belirtileri kişiden kişiye değişebilir ve bazı durumlarda tıbbi değerlendirme gerekebilir.