Küresel ısınma ve iklim değişikliği tartışmalarının merkezinde, atmosfere salınan sera gazlarının miktarı bulunuyor. Ülkelerin ekonomik büyüklükleri, enerji politikaları, sanayi yoğunluğu ve nüfusları küresel emisyon rakamlarını belirleyen en temel unsurlar arasında yer alıyor. Yapılan değerlendirmelere göre, dünya genelindeki toplam sera gazı salımının çok büyük bir bölümü sadece birkaç ülke tarafından gerçekleştiriliyor.

DÜNYANIN EN ÇOK SERA GAZI SALAN ÜLKELERİ

1. Çin

• Dünyanın en fazla sera gazı salımı yapan ülkesi.

• Kömür kullanımına yüksek bağımlılık.

• Küresel emisyonların yaklaşık yüzde 30’u.

2. Amerika Birleşik Devletleri

• Yüksek enerji tüketimi ve ulaşım kaynaklı emisyonlar.

• Kişi başı emisyon oranlarında dünyada üst sıralarda.

• Küresel emisyon payı yaklaşık yüzde 13–14.

3. Hindistan

• Nüfus artışı ve büyüyen sanayi sektörü nedeniyle emisyonlar yükseliyor.

• Kömür santralleri enerji üretiminde hâlâ baskın.

• Küresel emisyonlarda yaklaşık yüzde 7.

4. Avrupa Birliği (27 Ülke)

• Tarihsel emisyonlarda dünyanın en yüksek bölgelerinden biri.

• Toplam küresel pay yüzde 6–7 aralığında.

5. Rusya

• Fosil yakıt üretiminde dünya liderlerinden biri.

• Soğuk iklim nedeniyle yüksek enerji tüketimi.

• Küresel payı yaklaşık yüzde 5.

6. Japonya

• Doğalgaz ve petrol ithalatına yüksek bağımlılık.

• İleri teknoloji ülkesi olmasına rağmen enerji talebi çok yüksek.

• Küresel payı yaklaşık yüzde 3.

İLK 10 ÜLKENİN SERA GAZI SALIMI ÖZET TABLOSU

TARİHSEL SORUMLULUKTA TABLO ÇOK FARKLI

Güncel yıllık emisyonlarda Çin lider olsa da, tarihsel olarak atmosfere en çok sera gazı salan ülke Amerika Birleşik Devletleri’dir. Endüstri devriminden bu yana gerçekleşen toplam karbon salımının büyük bölümü ABD ve Avrupa ülkelerine aittir.

Bu nedenle:

• Yıllık emisyonlarda Çin merkezde görünürken,

• Tarihsel sorumlulukta ABD ve Avrupa ülkeleri en üst sıradadır.

KİŞİ BAŞI EMİSYONLARDA DURUM

Kişi başı emisyon miktarlarında en yüksek ülkeler:

• Katar

• Birleşik Arap Emirlikleri

• Kuveyt

• ABD

• Avustralya

• Kanada

Bu ülkeler toplam nüfusa oranla en yüksek karbon üretimini gerçekleştirmektedir.

Sık Sorulan Sorular

En çok emisyon yapan ülkeler iklim değişikliğinden daha mı az etkileniyor?
Hayır. Çin, ABD ve Hindistan gibi ülkeler hem yüksek emisyon üretiyor hem de iklim krizinin olumsuz etkilerini yaşıyor.

Türkiye bu listede nerede?
Türkiye küresel emisyonlarda yaklaşık yüzde 1 civarındadır. Ancak kişi başı emisyon yıllar içinde artmaktadır.

En çok hangi sektörler küresel emisyona neden olur?
Enerji üretimi, ulaşım, sanayi, tarım ve binalar en yüksek paya sahiptir.