Gıda Talebi 10 Yılda %30 Artacak: 2026 Öncesi Tarımda Kritik "Sürdürülebilirlik" Alarmı!

İstanbul’da düzenlenen 11. Sürdürülebilir Gıda Zirvesi, küresel gıda sisteminin geleceğine dair çarpıcı verileri ve çözüm önerilerini bir araya getirdi. TÜGİS ve Sürdürülebilirlik Akademisi iş birliğiyle gerçekleştirilen zirvede; iklim krizi, gıda arz güvenliği ve küçük üreticinin korunması başlıkları öne çıktı.

10 Yılda Talep %30 Artacak: Küçük İşletmeler Yol Ayrımında

Dünya Bankası Tarım Ekonomisti Bora Sürmeli, önümüzdeki on yıla dair kritik bir projeksiyon çizdi. Dünyadaki 500 milyon küçük ölçekli işletmenin küresel gıda ihtiyacının %80’ini karşıladığını hatırlatan Sürmeli, bu işletmelerin sürdürülebilirliğinin hayati olduğunu vurguladı.

"Önümüzdeki 10 yılda gıda talebinin %30 artacağı öngörülüyor. Eğer küçük ölçekli işletmelerin üretime sağlıklı devam etmesini sağlayamazsak, sürdürülebilir gıda arzını garanti altına alamayız."

Tarımsal Desteklerde Verimlilik Sorunu: 1 Doların Yalnızca 35 Senti Verimli

Zirvenin en dikkat çekici finansal analizi, devletlerin tarım ve gıda sektörüne aktardığı devasa bütçeler üzerineydi. Sürmeli’nin paylaştığı verilere göre:

• Toplam Destek: Devletler sektöre yılda yaklaşık 650 milyar dolar aktarıyor (son 20 yılda iki kat artış).

• Verimlilik Çıkmazı: Verilen her 1 dolarlık desteğin sadece 35 senti doğrudan üretim artışı ve verimliliğe yansıyor.

• Gizli Maliyetler: Kaynakların sınırlılığına rağmen sadece üretim miktarına odaklanmak; su krizi, toprak kaybı ve sağlıksız beslenme gibi "gizli maliyetleri" büyütüyor.

Gıda İsrafı: Türkiye’de Günde 4 Milyon Ekmek Çöpe Gidiyor

TÜGİS Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Nevzat Artık ise madalyonun diğer yüzüne, yani israfa dikkat çekti. Gıda israfının sadece ekonomik bir kayıp değil, iklim krizinin temel unsuru olduğunu belirten Artık, ekmek israfına dair sarsıcı rakamlar paylaştı:

Prof. Dr. Artık, "Gıda israfını azaltmak, yalnızca çöpü azaltmak değildir; suyu, toprağı ve emeği korumaktır" diyerek tedarik zincirinin yeniden tasarlanması gerektiğini vurguladı.

Yeni Strateji: "Nasıl Ürettiğimiz Önemli"

Zirvenin genel sonucu, tarımsal üretimin artık sadece miktar üzerinden değil, "nasıl üretildiği" üzerinden değerlendirilmesi gerektiği oldu. Bu kapsamda Dünya Bankası tarafından geliştirilen ‘AgriConnect’ yaklaşımıyla; küçük çiftçinin teknoloji ve akıllı tarım uygulamalarıyla güçlendirilmesi, değer zincirinin dayanıklılığının artırılması hedefleniyor.