Kaan Sidar’dan Çarpıcı Uyarı: Dünyada Üretilen Her 3 Gıdadan 1’i İsraf Ediliyor

“Gıdanın Geleceği için Dönüşüm” temasıyla bu yıl 11’incisi düzenlenen Sürdürülebilir Gıda Zirvesi, İstanbul’da başladı. Zirve; daha adil, dayanıklı ve sağlıklı bir gıda sistemi hedefiyle akademiden sanayiye, finans dünyasından sivil toplum kuruluşlarına kadar sektörün tüm paydaşlarını bir araya getirdi.

Zirvede gıda israfı, iklim krizi, denetim mekanizmaları ve sürdürülebilir tarım uygulamaları ön plana çıkarken, mevcut sorunlara karşı söylemden eyleme geçilmesi gerektiği vurgulandı.

“İsrafı bir yönetim başlığı olarak ele alıyoruz”

Zirvenin açılış konuşmasını yapan Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS) Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, gıda sistemindeki yapısal sorunlara dikkat çekti. Sidar, dünyada üretilen her üç gıdadan birinin israf edildiğini belirterek, bu durumun küresel ekonomiye yaklaşık 1 trilyon dolarlık yük getirdiğini ifade etti.

Sidar, gıda israfının iklim üzerindeki etkisine de dikkat çekerek, her yıl yaklaşık 3 milyar ton karbon salımının bu sistemden kaynaklandığını söyledi. Tarımda teknolojik yatırımlar artarken kayıt dışılığın ve eşitsizliklerin sürdüğünü vurgulayan Sidar, israfın artık bir yönetim başlığı olarak ele alınması gerektiğini kaydetti.

“Gıdayı doğru yönetirsek geleceği de yönetiriz”

Kaan Sidar, dünya genelinde yeterli miktarda gıda üretilmesine rağmen her dokuz kişiden birinin hâlâ açlıkla karşı karşıya olduğuna dikkat çekti. Küresel nüfusun 10 milyara yaklaşmasıyla birlikte su kaynakları, tarım alanları ve iklim risklerinin daha da artacağını belirten Sidar, sera gazı salımlarının yaklaşık yüzde 30’unun gıda sistemlerinden kaynaklandığını ifade etti.

Rejeneratif tarım, döngüsel ekonomi ve dijitalleşmenin önemine değinen Sidar, sağlıklı toprağın verimi yüzde 20’ye kadar artırabildiğini, doğru veriyle çalışan çiftçinin aynı alandan yüzde 15–20 daha fazla ürün elde edebildiğini vurguladı. Zirveden çıkan fikirlerin raporlarla sınırlı kalmayacağını, sahada uygulanacağını belirtti.

2025’te 1,2 milyon gıda işletmesi denetlendi

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Ersin Dilber, 2025 yılı içinde yaklaşık 1,2 milyon denetim gerçekleştirildiğini açıkladı. Uygunsuzluk tespit edilen yaklaşık 29 bin işletmeye toplamda 2,5 milyar lira idari para cezası uygulandığını, 540 işletme hakkında ise savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ifade etti.

Dilber, gıdanın artık güvenlik, sağlık, çevre ve sürdürülebilirlik başlıklarının kesişim noktasında yer aldığını belirterek, bakanlığın risk bazlı ve veri temelli denetim modellerini güçlendirmeyi hedeflediğini söyledi.

“Söylemden eyleme geçmek zorundayız”

Sürdürülebilirlik Akademisi Başkanı Murat Sungur Bursa, sürdürülebilirliğin artık izlenen bir kavram olmaktan çıkması gerektiğini belirtti. İş dünyasında gerçek bir dönüşüm hedeflediklerini ifade eden Bursa, gıdanın sürdürülebilirliğini insanlığın sürdürülebilirliğiyle birlikte ele aldıklarını söyledi.

Mehdi Eker: 700 milyon insan açlıkla karşı karşıya

Eski Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı ve TARPOL Yönetim Kurulu Başkanı Mehdi Eker, dünyada açlık, obezite ve israfın aynı anda büyüdüğüne dikkat çekti. Yaklaşık 700 milyon insanın açlıkla karşı karşıya olduğunu, obez nüfusun ise 1,2 milyarı aştığını belirten Eker, üretilen gıdanın üçte birinin israf edilmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı.

İsrafsız şirket yaklaşımı

Ülker CEO’su Özgür Kölükfakı, sürdürülebilirliğin şirket kültürlerinin merkezinde yer aldığını belirterek, üretimden tedarik zincirine kadar her aşamada israfsız şirket anlayışıyla hareket ettiklerini ifade etti. Kaynakların verimli kullanımı ve onarıcı tarım projeleriyle sürdürülebilir tarımı desteklemeye devam ettiklerini aktardı.

TÜGİS hakkında

1961 yılında kurulan Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS), Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu’nun kurucu üyeleri arasında yer alıyor. Yarım asrı aşkın süredir Türk gıda sanayiinin gelişimine ve uluslararası rekabet gücünün artırılmasına yönelik çalışmalar yürüten TÜGİS, sosyal diyalog ve çalışma barışını destekleyen öncü bir sivil toplum kuruluşu olarak faaliyetlerini sürdürüyor.