1,5 Milyon Yıllık Buz Kütlesi Çözülüyor: İklim Geçmişi Gün Yüzüne Çıkacak

Antarktika’dan çıkarılan ve dünyanın en eski buz örneği olduğu düşünülen silindirik buzul, İngiltere’de analiz edilerek iklim tarihine dair kritik bilgileri açığa çıkaracak.

Dünya tarihinde ilk kez bu kadar eski bir buz kütlesi bilimsel analizlere konu oluyor. Antarktika buz tabakasının derinliklerinden çıkarılan ve 1,5 milyon yıldan daha eski olduğu tahmin edilen buzul, İngiltere'nin Cambridge kentinde British Antarctic Survey laboratuvarlarında inceleniyor. Bilim insanları, bu antik buzun içerisinde sıkışmış mikroskobik maddeler aracılığıyla geçmiş iklim değişimlerini çözümlemeyi hedefliyor.

Dondurulmuş Bir Zaman Kapsülü

Cambridge’de -23°C’lik özel bir depoda korunan bu buz örneği, şimdiye kadar Dünya üzerinde bulunmuş en yaşlı buz olarak kabul ediliyor. Buzun içinde hapsolmuş toz, volkanik kül, deniz algleri gibi maddeler, milyonlarca yıl öncesine ait rüzgar yönleri, sıcaklık seviyeleri ve deniz seviyeleri hakkında bilgi sağlayabilir.

Araştırma sürecini yöneten iklim bilimci Dr. Liz Thomas, "Bu buz, Dünya tarihinin bugüne dek hiçbir örneği bulunmamış bir dönemine ışık tutuyor," diyerek elde edilecek verilerin iklim bilimi açısından devrim niteliği taşıdığını belirtti.

2,8 Kilometrelik Buzul Kazısı

Buzul örnekleri, İtalyan-Fransız Concordia araştırma üssü yakınlarında, çok uluslu bir ekip tarafından 4 sezonda çıkarıldı. 2,8 kilometre derinliğe kadar yapılan kazıda, buzlar 1’er metrelik silindirler halinde çıkarılarak Avrupa’ya sevk edildi. Bu derinlik, üst üste konmuş sekiz Eyfel Kulesi yüksekliğine eşdeğer.

Yedi Haftalık Kritik Analiz Süreci

Cambridge’de yaklaşık yedi hafta sürecek analiz aşamasında, buzlar eritilerek ICP-MS spektrometresi ile 20'den fazla kimyasal element ve iz metal ölçülecek. Böylece, 800 bin ila 1,5 milyon yıl öncesine ait sıcaklık, yağış ve rüzgar modelleri ortaya çıkarılacak.

Bu verilerin özellikle, Orta Pleistosen Geçişi olarak adlandırılan ve yaklaşık 1,2 ila 0,8 milyon yıl önce meydana gelen iklimsel dönüşüm sürecinin nedenlerini anlamada önemli katkı sağlaması bekleniyor. Bu dönemde buzul döngüleri 41 bin yıldan 100 bin yıla çıkmıştı; ancak bu değişimin nedeni hâlâ bilinmiyor.

Geçmişin Verileriyle Geleceğe Işık

Dr. Thomas, o dönemde atmosferdeki karbondioksit oranlarının bugünküne yakın ya da daha yüksek olabileceğini vurgularken, geçmişte yaşanan değişimlerin bugünkü hızlı ısınma süreciyle karşılaştırılmasının, gelecekteki iklim risklerini daha iyi öngörmeye yardımcı olacağını belirtiyor.

Bu araştırma, insan kaynaklı sera gazı salımları ve küresel iklim krizine dair daha net ve bilimsel dayanaklara ulaşmak adına kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.