Avrupa’da Kavurucu Haziran: Aşırı Sıcaklar 12 Şehirde 2.300 Kişinin Ölümüne Yol Açtı

12 şehirde 2.300 kişi hayatını kaybetti, 1.500 ölüm doğrudan iklim değişikliğiyle bağlantılı

Haziran ayının son haftasında Avrupa genelinde etkili olan sıcak hava dalgası, yeni analizlere göre büyük bir halk sağlığı krizine neden oldu. Bilim insanları, sadece 10 gün içinde 12 büyük şehirde 2.300 kişinin sıcaklık kaynaklı nedenlerle öldüğünü, bunlardan 1.500’ünün ise iklim değişikliğine bağlı olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, bu verilerin iklim krizinin sessiz ve yıkıcı etkilerini gözler önüne serdiğini vurguluyor.

En Çok Can Kaybı Milano’da: 499 ölümden 317’si iklimle ilişkili

Erken analizler, aşırı sıcaklıkların en fazla etkilediği şehirlerin başında Milano’yu gösteriyor. Milano'da yaşanan 499 ölümden 317’si, insan kaynaklı iklim değişikliğine bağlandı. Paris ve Barselona da ölüm sayılarında Milano’yu izledi. Londra’da ise 273 kişi aşırı sıcaklar nedeniyle yaşamını yitirdi, bu ölümlerin 171’i doğrudan iklim kriziyle ilişkilendirildi.

Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu'ndan epidemiyolog Malcolm Mistry, “Bu çalışma, sıcak hava dalgalarının neden sessiz katiller olarak bilindiğini gösteriyor,” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti.

Yaşlılar Daha Fazla Etkileniyor: Ölümlerin %88’i 65 yaş üstü

Araştırmalar, iklim kaynaklı ölümlerin %88’inin 65 yaş üstü bireylerde meydana geldiğini ortaya koydu. Aşırı sıcakların özellikle yaşlılar için görünmez ama ölümcül bir tehdit olduğu vurgulandı. Bu ölümler çoğu zaman evlerde ya da hastanelerde meydana geldiğinden, kamuoyunun dikkatini yeterince çekmeyebiliyor.

Bilimsel Modelleme: Sadece birkaç derece fark binlerce hayat demek

Araştırmacılar, 2019 yılına kadar olan yerel ölüm verilerini baz alarak, şehirlerdeki sıcaklık artışının ölüm oranları üzerindeki etkisini modelledi. Bu analizlerde, küresel ısınmanın olmadığı varsayımsal bir dünya ile mevcut dünya karşılaştırıldı. İklim bozulmasının bazı bölgelerde sıcaklıkları 4°C’ye kadar artırdığı, bunun da ölüm sayısını önemli ölçüde etkilediği belirlendi.

Imperial College London iklim bilimcisi Ben Clarke, “Sıcak hava dalgaları, fırtına ya da yangınlar gibi fiziksel iz bırakmaz ama binlerce kişiyi öldürebilir,” açıklamasını yaptı.

Tropikal Geceler, Uyku Bozukluğu ve Sağlık Riskleri

Avrupa Birliği’nin Dünya Gözlem Servisi Copernicus, Haziran ayının küresel olarak kaydedilen en sıcak üçüncü Haziran olduğunu bildirdi. Özellikle Batı Akdeniz'de deniz yüzeyi sıcaklıkları 27°C'ye ulaşarak rekor kırdı. Ayrıca tropikal gece sayısında büyük bir artış yaşandı. Bu gecelerde sıcaklık 20°C’nin altına düşmüyor, insanlar uyumakta güçlük çekiyor ve bu da sağlık sorunlarını artırıyor.

Örneğin, İspanya'nın bazı bölgelerinde 24 tropikal gece yaşandı, bu sayı normalin neredeyse beş katı. Uzmanlara göre bu durum vücutta ısı stresi yaratıyor ve özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar ve çocuklar için hayati risk oluşturuyor.

Akdeniz’de Deniz Sıcak Hava Dalgaları: Ekosistemler Tehlikede

Mercator Ocean tarafından yapılan değerlendirmelere göre, Akdeniz’in üçte ikisi deniz sıcak hava dalgalarından etkilendi. Bu sıcaklık artışı, balıkların yaşam alanlarını tehdit ediyor, bazı deniz bitkilerinin yok olmasına ve toplu balık ölümlerine yol açıyor.

Mercator Ocean’dan bilim insanı Karina Von Schuckmann, "Isı stresi zamanla tekrarlandıkça, deniz ekosistemleri giderek daha kırılgan hale geliyor," diyerek deniz yaşamı üzerindeki tehlikeyi vurguladı.

İklim Krizi Kaynaklı Felaketler Artıyor

Bu yıl Haziran ayında yaşanan sıcak hava dalgası, geçmişteki büyük felaketlerden daha fazla ölüme yol açtı. Örneğin:

• 2024’te İspanya’da seller 224 kişinin ölümüne yol açtı.

• 2021’de Kuzeybatı Avrupa’da 243 kişi sel nedeniyle hayatını kaybetti.

Bu sayılara kıyasla, iklim kaynaklı 1.500 sıcaklık ölümü çok daha büyük bir krizi işaret ediyor.

Avrupa’da yalnızca 10 günlük bir dönemde yaşanan sıcak hava dalgası, iklim krizinin artık soyut bir gelecek tehdidi değil, günümüzü doğrudan etkileyen ölümcül bir gerçek olduğunu bir kez daha gösterdi. 12 şehirde 2.300 ölüm ve bunların üçte ikisinin doğrudan insan kaynaklı iklim değişikliğine bağlanması, küresel ısınmanın halk sağlığı üzerindeki görünmeyen ama yıkıcı etkisini ortaya koyuyor.

Yaşlı bireyler başta olmak üzere hassas gruplar her geçen yıl daha büyük risk altına giriyor. Tropikal geceler uykuyu engellerken, denizlerdeki ısı dalgaları ekosistemleri çökme noktasına getiriyor. Tüm bu gelişmeler, iklim krizinin artık sadece çevreyi değil, toplum sağlığını, gıda zincirini ve şehir yaşamını da doğrudan tehdit ettiğini kanıtlıyor.

Bu nedenle şehir yönetimlerinin, sağlık sistemlerinin ve bireylerin sıcak hava dalgalarına karşı daha hazırlıklı olması gerekiyor. Uzmanlar, alınacak önlemler arasında yeşil alanların artırılması, serinleme merkezlerinin kurulması, yaşlılar için risk haritalarının oluşturulması ve küresel çapta karbon salımının azaltılması gibi çok yönlü çözümleri öneriyor.

Artan sıcaklıklarla birlikte insan sağlığı için tehlike büyüyor. İklim krizine karşı atılacak her adım, yalnızca çevreyi değil, gelecekteki hayatları da koruyabilir.