Deprem sırasında yüksek katlarda panik duygusu daha yoğun yaşanıyor. Koşarak merdivenlere yönelmek, asansöre binmek ya da binadan çıkmaya çalışmak ise uzmanlara göre en büyük risklerden biri. Deprem güvenliği uzmanları, yüksek katlarda doğru davranışın hayat kurtardığını belirtiyor. Peki yüksek kattaysanız deprem anında ne yapmanız gerekiyor?

1. ASLA KOŞARAK MERDİVENLERE YÖNELMEYİN

Deprem anında merdiven boşlukları binanın en fazla zarar gören bölümleri arasında yer alıyor. Uzmanlara göre sarsıntı sırasında merdivenlerden inmeye çalışmak:

• Düşme ve yaralanma riskini artırır

• Merdivenlerin çökme ihtimali nedeniyle tehlikelidir

• Kalabalıkta panik ve sıkışma yaratabilir

Bu nedenle sarsıntı bitene kadar bulunduğunuz katta kalmak en güvenli seçenektir.

2. ASANSÖRÜ KESİNLİKLE KULLANMAYIN

Asansörler depremde:

• Elektrik kesintisiyle durabilir

• Katlar arasında sıkışabilir

• Mekanik hasar nedeniyle kapanabilir

Bu nedenle deprem anında veya hemen sonrasında asansöre kesinlikle binilmemelidir.

3. BULUNDUĞUNUZ KATTA GÜVENLİ BİR YAŞAM ÜÇGENİ OLUŞTURUN

Yüksek kattaysanız en güvenli davranış “çök–kapan–tutun” yöntemini uygulamaktır. Bunun için:

• Sağlam masa, koltuk veya destekli bir mobilya yanına çökün

• Başınızı ve ensenizi koruyun

• Sarsıntı bitene kadar bu pozisyonu koruyun

Cam önlerinde durmaktan kaçının.

4. CAMLARDAN, BALKONLARDAN VE ASKI ELEMANLARINDAN UZAK DURUN

Yüksek katlarda cam kırılması ve dış cephe elemanlarının düşmesi büyük risk oluşturur. Bu nedenle deprem sırasında:

• Pencerelerden uzak durun

• Balkona çıkmayın

• Raf, çerçeve, aydınlatma gibi devrilme ihtimali olan eşyalardan uzaklaşın

5. GAZ KAÇAKLARINA KARŞI DİKKATLİ OLUN

Sarsıntı bittikten sonra ilk kontrol edilmesi gerekenler:

• Gaz kokusu olup olmadığı

• Su veya elektrik tesisatında patlak bulunup bulunmadığı

Gaz kokusu varsa:

• Elektrik düğmesine dokunmayın

• Kibrit, çakmak kullanmayın

• Hemen dışarı çıkın

• Profesyonel yardım çağırın

6. BİNA YIKILMIYORSA KOŞARAK DIŞARI ÇIKMAYA ÇALIŞMAYIN

Uzmanlar, sağlam bir binadaysanız deprem anında dışarı kaçmanın en tehlikeli davranışlardan biri olduğunu belirtiyor. Çünkü:

• Düşen dış cephe elemanları

• Kopan camlar

• Balkon parçaları

ciddi yaralanmalara yol açabilir.

7. ARTÇILAR İÇİN HAZIRLIKLI OLUN

Ana şoktan sonra gelen artçılar yüksek binalarda daha uzun süre hissedilebilir. Bu nedenle:

• Asansörleri kullanmayın

• Merdivenlerde beklemeyin

• Güvenli noktalarda yeniden “çök–kapan–tutun” pozisyonuna geçin

DEPREMDEN ÖNCE YÜKSEK KATTA YAŞAYANLAR İÇİN UZMAN ÖNERİLERİ

Eşyaları sabitleyin

Dolapları, rafları ve mobilyaları duvara sabitlemek düşme riskini azaltır.

Acil durum çantası kapıya yakın olsun

Yüksek katlarda tahliye daha uzun süreceği için çanta kolay alınabilir yerde olmalıdır.

Acil çıkış planı oluşturun

Aile bireyleriyle hangi kapıdan çıkılacağını ve buluşma noktasını belirleyin.

Binanın deprem performansını kontrol ettirin

Mümkünse binanın zemin etüdü ve taşıyıcı sistem raporları incelenmelidir.

SIK SORULAN SORULAR

Deprem sırasında yüksek katlarda binayı terk etmek doğru mu?

Hayır. Sarsıntı devam ederken bina terk edilmeye çalışılmamalıdır. En güvenli davranış bulunduğunuz katta korunmaktır.

Yüksek katta depremde asansör neden kullanılmaz?

Elektrik kesintisi, mekanik arıza ve kabin sıkışması riskleri nedeniyle.

Balkona çıkmak güvenli mi?

Kesinlikle hayır. Balkonlar depremde en zayıf noktalardan biridir.

Sarsıntı biter bitmez dışarı çıkılmalı mı?

Eğer bina hasarsız görünüyorsa panikle dışarı koşmamalı, merdivenleri kontrollü şekilde kullanmalısınız.

Artçılarda tekrar binayı boşaltmak gerekir mi?

Yalnızca binada ciddi bir hasar varsa. Aksi halde güvenli bölgelerde korunma yöntemi uygulanır.