ABD, Gelişmiş Nükleer Yakıt Üretimiyle Yeni Bir Döneme Giriyor

ABD, yerli nükleer yakıt üretimini artırarak yeni nesil reaktörler için enerji güvenliğini sağlamaya hazırlanıyor. Bu dönüşümün merkezinde, Tennessee’deki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı ve burada faaliyet gösteren X-energy’nin TRISO-X şirketi yer alıyor.

TRISO Yakıtı: Çakıl Taşı Kadar Küçük, Reaktörler İçin Dev Güç

TRISO yakıtı, küçük karbon kaplı uranyum çekirdeklerinden oluşan “çakıl taşları” şeklinde üretiliyor. Bu yapı, yüksek sıcaklıklara dayanıklılığı sayesinde “Dünyanın en güvenli nükleer yakıtı” olarak tanımlanıyor.

Laboratuvarda uranyum; nitrik asit, karbon ve organik çözücülerle işlenerek siyah jöle kıvamında kürelere dönüştürülüyor. Ardından yüksek sıcaklıklarda koruyucu katmanlar eklenerek yakıt formuna getiriliyor.

Hedef: 2030’a Kadar Yeni Nesil Reaktörler

Donald Trump yönetimi, ABD’nin nükleer üretim kapasitesini 25 yıl içinde 4 katına çıkarmayı hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda X-energy ve diğer firmalar, büyük ölçekli üretime geçmek için milyar dolarlık tesis yatırımlarına başladı.

X-energy, ilk büyük TRISO-X yakıt fabrikasını 2027-2028’de devreye almayı planlıyor. Fabrika tam kapasiteye ulaştığında, 11 gelişmiş reaktöre yetecek kadar yakıt üretecek.

Stratejik Öncelik: Yerli Yakıt, Yabancı Bağımlılığı Azaltmak

Şu anda yüksek zenginleştirilmiş uranyum üretiminde Çin ve Rusya önde. ABD ise bu alandaki açığını kapatmak için iç üretimi artırmaya kararlı. Enerji Bakanlığı, X-energy gibi şirketleri bu alanda maddi olarak destekliyor.

Amazon gibi büyük şirketler de temiz enerji yatırımları kapsamında X-energy ile ortaklık kuruyor.

Tepkiler: Maliyet ve Zaman Baskısı

Eleştirmenler, reaktörlerin inşaat maliyetlerinin hâlâ çok yüksek olduğuna ve sürecin çok uzun sürdüğüne dikkat çekiyor. Son örneklerden biri olan Georgia’daki nükleer santral, planlanan bütçeyi 17 milyar dolar aştı.

Cato Enstitüsü’nden David Kemp, "Yakıt önemli ama reaktör inşaatı hızlanmazsa hedefler gerçekçi değil," dedi.