Kentsel dönüşümde hak sahipliği nasıl belirlenir?

Kentsel dönüşüm projelerinde hak sahipliğinin doğru tespiti, sürecin en önemli aşamalarından biridir. Hak sahipliği, yıkılması planlanan yapı veya bağımsız bölüm üzerinde mülkiyet hakkı bulunan kişilerin dönüşümden doğacak yeni haklarını ifade eder. Bu belirleme, resmi kayıt ve belgeler üzerinden yürütülür ve hukuki güvence altındadır.

Hak sahipliği tespiti yapılırken:
Tapu kayıtları
Belediye numaratajları
Yapı ruhsatı belgeleri
Emlak vergisi beyanları
Elektrik-su-doğalgaz abonelikleri
Seçmen kayıtları
Gerekmesi halinde bilirkişi raporları
dikkate alınır.

Kimler hak sahibi sayılır?

Malik

Bağımsız bölümün veya arsanın tapu sahibi olan kişilerdir.

Hissedar

Hisseli tapu bulunan yapılarda her malik, hisse oranı kadar hak sahibidir.

Mirasçılar

Veraset ilamı ile tapu sahibinin yerine yasal mirasçılar geçer ve haklar ortak olarak paylaşılır.

Tapusuz yapıda yaşayan kişiler

Kullanım süreleri ve fiili ikamet belgeleri kanıtlanabiliyorsa hak sahipliği elde edilebilir.

İşyeri sahipleri

Bağımsız bölüm niteliğindeki işyerleri de değerleme raporuna göre hak doğurur.

Kiracılar

Kiracılar malik sayılmaz ancak taşınma yardımı, kira desteği ve geçici konut/işyeri hakkından faydalanabilirler.

Hak sahipliği belirleme süreci nasıl işler?

Riskli alan veya riskli yapı tespiti
Hak sahiplerinin başvuru süreci
Tapu ve resmi kayıtların incelenmesi
Hisseli ve tapusuz yapılarda bilirkişi değerlendirmesi
Hak sahipliği listesinin askıya çıkarılması
İtiraz sürecinin yürütülmesi
Değerleme ve bağımsız bölüm dağılım hesaplaması

Bağımsız bölüm paylaşımı nasıl hesaplanır?

Bağımsız bölüm ve arsa değer dağılımı yapılırken dikkate alınan kriterler:

Bağımsız bölümün metrekaresi
Arsa payı ve hisse oranı
Bulunduğu kat ve cephe konumu
Değerleme uzman raporları
Toplam projedeki inşaat alanı hakkı

Malikler arasında uzlaşma sağlanamazsa süreç arabuluculuk ve gerektiğinde mahkemeye taşınır.

İtiraz süreci nasıl işler?

Hak sahipliği listeleri askıya çıkarılır ve belirli süre içerisinde itiraz başvurusu yapılabilir. İtirazlar belediye veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

Tapusuz yapıda oturan biri hak sahibi olabilir mi?
Evet. Uzun süreli kullanım, abonelik kayıtları ve belediye tespitleri ile hak talep edilebilir.

Kiracılar bağımsız bölüm sahibi olabilir mi?
Hayır. Ancak kira ve taşınma yardımı gibi sosyal hakları vardır.

Hisseli arazi sahipleri haklarını nasıl alır?
Her malik hisse oranı kadar hak sahibi olur ve paylaşım bu orana göre yapılır.

Mirasçılar tek hak sahibi mi sayılır?
Hayır. Veraset ilamı ile tüm mirasçılar ortak malik olarak kabul edilir.

İtiraz süresini kaçıranlar ne yapabilir?
Yargı yoluna başvurabilir ve mahkeme kararı ile düzeltme talep edebilir.