Türkiye Obezitede Avrupa Birincisi: Uzmanlardan Hayati Uyarı

Dünya Sağlık Örgütü’nün obeziteyi 21. yüzyılın en önemli sağlık sorunlarından biri olarak tanımladığını belirten Özel Sağlık Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. İsmail Yaman, obezitenin ciddi ve ölümcül sonuçlara yol açabileceği konusunda uyarılarda bulundu.

Türkiye’de her 3 kişiden birinin obez olduğunu ifade eden Yaman, güncel araştırmalara göre Türkiye’nin obezite oranlarında Avrupa’da ilk sırada yer aldığını hatırlattı.

Obezite Nedir? Vücut Kitle İndeksi Kaç Olmalı?

Obezitenin vücutta aşırı yağ birikimi anlamına geldiğini belirten Yaman, temel kriterin Vücut Kitle İndeksi (VKİ) olduğunu söyledi.

• VKİ 30 ve üzeri: Obezite

• VKİ 35 ve üzeri + ek hastalıklar (insülin direnci, tip 2 diyabet, karaciğer yağlanması, hipertansiyon vb.): Cerrahi tedavi değerlendirilebilir

• VKİ 40 ve üzeri: Obezite cerrahisi için güçlü aday

Dünya genelinde yaklaşık 650 milyon obez birey bulunduğunun öngörüldüğünü aktaran Yaman, özellikle ileri düzey obezite vakalarında cerrahi yöntemlerin halen en etkili tedavi seçeneklerinden biri olduğunu vurguladı.

Tüp Mide Ameliyatı Neden Bu Kadar Yaygın?

Tüp mide ameliyatının (sleeve gastrektomi) dünya genelinde en sık uygulanan obezite cerrahisi yöntemi olduğunu belirten Yaman, yöntemin ilk kez 1999 yılında laparoskopik olarak uygulandığını ve 2009 sonrasında yaygınlaştığını söyledi.

Bu ameliyatın tercih edilme nedenlerini ise şöyle sıraladı:

1. Kısa ameliyat süresi ve erken dönemde daha düşük risk oranı

2. Fizyolojiye uygun bir yöntem olması nedeniyle uzun vadede belirgin yan etkilerinin sınırlı olması

Tüp mide ameliyatında midenin yaklaşık %80–85’inin küçültüldüğünü ifade eden Yaman, operasyonun üç temel mekanizma ile etkili olduğunu belirtti:

• Açlık hormonu ghrelin salgılayan mide bölümünün çıkarılmasıyla açlık hissinin azalması

• Mide hacminin 1000–1500 cc’den 100–150 cc’ye düşmesi sayesinde daha az yemekle tokluk sağlanması

• GLP-1 ve Peptid YY hormonlarının artışıyla insülin direncinin azalması ve uygun hastalarda tip 2 diyabetin kontrol altına alınabilmesi

Obezite Cerrahisi Kimler İçin Uygun?

Doç. Dr. İsmail Yaman, tüp mide ameliyatının yalnızca uygun kriterleri taşıyan bireylere uygulandığını vurguladı. Ameliyat öncesinde detaylı bilgilendirme yapıldığını, ardından kapsamlı testler ve uzman konsültasyonları ile hastaların değerlendirildiğini belirtti.

Operasyonun laparoskopik (kapalı) yöntemle gerçekleştirildiğini ve yaklaşık 40 dakika sürdüğünü söyleyen Yaman, hastaların genellikle iki gece hastanede kaldığını aktardı.

Ameliyat sonrası süreçle ilgili ise şu bilgileri paylaştı:

• Masa başı çalışanlar yaklaşık 1 hafta içinde işine dönebilir.

• Taburculuk sonrası yürüyüşlere başlanabilir.

• 15. günden itibaren hafif kol ve bacak egzersizleri yapılabilir.

• 1. aydan sonra, travma riski yüksek sporlar (boks gibi) ve mekik hariç diğer sporlar serbesttir.

Obeziteyle Mücadelede Erken Önlem Hayat Kurtarıyor

Uzmanlar, obezitenin yalnızca estetik bir sorun değil; diyabet, kalp-damar hastalıkları, hipertansiyon ve karaciğer yağlanması gibi ciddi sağlık problemleriyle doğrudan ilişkili olduğunu vurguluyor. Bu nedenle erken teşhis, yaşam tarzı değişikliği ve gerekli durumlarda cerrahi tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi büyük önem taşıyor.