Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda israfının azaltılması ve tüketici bilgilendirmesinin güçlendirilmesi amacıyla dikkat çeken yeni bir düzenlemeyi devreye aldı. Bakanlık tarafından yayımlanan genelgeye göre, Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) geçmiş ancak tüketim açısından uygun durumda bulunan bazı gıda ürünleri artık marketlerde özel reyonlarda satışa sunulabilecek.

Yeni uygulama kapsamında Son Tüketim Tarihi (STT) geçen ürünlerin satışı ise kesin olarak yasak olmaya devam edecek.

81 il müdürlüğüne, esnaf odalarına ve ilgili kurumlara gönderilen genelgede; hangi ürünlerin satılabileceği, hangi ürünlerin sağlık riski taşıdığı ve marketlerin hangi kurallara uyması gerektiği ayrıntılı şekilde açıklandı.

STT ve TETT Arasındaki Fark Nedir?

Bakanlığın özellikle altını çizdiği en önemli konu, Son Tüketim Tarihi (STT) ile Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) arasındaki fark oldu.

Son Tüketim Tarihi (STT)

STT genellikle:

• et ve et ürünleri,
• tavuk ürünleri,
• balık ürünleri,
• süt ve süt ürünleri

gibi mikrobiyolojik açıdan hızlı bozulabilen ürünlerde kullanılıyor.

Uzmanlara göre STT’si geçen ürünler insan sağlığı açısından risk taşıyabileceği için “güvenilir olmayan gıda” kapsamında değerlendiriliyor.

Bu nedenle:

• satışı yasak,
• raflarda bulundurulması riskli,
• piyasaya sunulması cezai işlem nedeni

olarak kabul ediliyor.

Bakanlık, STT geçmiş ürünlerin satışının tespit edilmesi halinde ürünlere el konulacağını ve işletmelere idari yaptırım uygulanacağını açıkladı.

TETT Geçmiş Ürünler Satılabilecek Mi?

Yeni düzenlemeye göre bazı ürünlerde durum farklı olacak.

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) bulunan ürünler:

• uygun depolama koşullarında saklanmışsa,
• ambalajı bozulmamışsa,
• görünüşü, tadı ve kokusu normalse

özel şartlarla satışa sunulabilecek.

Bu ürünler arasında genellikle:

• makarna,
• un,
• bulgur,
• pirinç,
• kahve,
• çay,
• şeker

gibi dayanıklı ve mikrobiyolojik açıdan daha düşük risk taşıyan ürünler yer alıyor.

Marketlerde “Özel Reyon” Dönemi Başlıyor

Bakanlığın yayımladığı genelgeyle birlikte TETT’si geçmiş ürünlerin normal raflarda satılması mümkün olmayacak.

Bu ürünlerin:

• ayrı reyonlarda,
• tüketiciyi bilgilendirecek şekilde,
• açık uyarılarla birlikte

satışa sunulması gerekecek.

Uzmanlara göre bu uygulamanın temel amacı hem:

• tüketicinin doğru bilgilendirilmesi,
• hem de kullanılabilir durumdaki gıdaların çöpe gitmesinin önlenmesi.

Gıda İsrafıyla Mücadelede Yeni Adım

Türkiye’de her yıl milyonlarca ton gıda israf ediliyor.

Özellikle raf ömrü konusunda yaşanan bilgi eksikliği nedeniyle birçok tüketici, aslında güvenle tüketilebilecek ürünleri doğrudan çöpe atabiliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yeni düzenlemesiyle birlikte:

• gıda kaybının azaltılması,
• ekonomik değerin korunması,
• sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının desteklenmesi

hedefleniyor.

Uzmanlar, Avrupa’nın birçok ülkesinde de benzer uygulamaların uzun süredir kullanıldığını belirtiyor.

Denetimler Sıkılaştırılacak

Bakanlık, uygulamanın suistimal edilmemesi için denetimlerin artırılacağını açıkladı.

Buna göre denetim ekipleri:

• şüpheli ürünlerden numune alabilecek,
• laboratuvar analizleri yaptırabilecek,
• uygun olmayan satışlara anında müdahale edebilecek.

Ayrıca marketlerde TETT’si geçmiş ürünlerin:

• ayrı reyonlarda bulunup bulunmadığı,
• tüketici bilgilendirmesinin yapılıp yapılmadığı,
• depolama şartlarının uygunluğu

da kontrol edilecek.

Kurallara aykırı uygulama yapan işletmelere yasal işlem uygulanacak.

Uzmanlar Ne Diyor?

Gıda güvenliği uzmanlarına göre tüketicilerin en çok dikkat etmesi gereken konu, STT ve TETT kavramlarını karıştırmamak.

Uzmanlar:

• “Son Tüketim Tarihi” geçen ürünlerin tüketilmemesi gerektiğini,
• “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi” geçen ürünlerin ise uygun koşullarda belirli süre güvenli kalabileceğini

vurguluyor.

Ancak uzmanlara göre tüketicilerin:

• ambalaj bütünlüğünü kontrol etmesi,
• koku ve görünüm değişikliklerine dikkat etmesi,
• bozulma şüphesi bulunan ürünleri tüketmemesi

büyük önem taşıyor.

Yeni Düzenleme Tüketici Davranışlarını Değiştirebilir

Uzmanlara göre yeni sistem, tüketicilerin gıda etiketlerini okuma alışkanlığını da değiştirebilir.

Özellikle son yıllarda:

• artan gıda fiyatları,
• ekonomik baskılar,
• sürdürülebilir tüketim eğilimleri

nedeniyle vatandaşların indirimli ürünlere ilgisi artıyor.

Yeni uygulamanın hem market yönetiminde hem de tüketici alışkanlıklarında önemli değişim oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Sağlık Uyarı Notu

Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Gıda güvenliği ve tüketim süreçlerinde kişisel değerlendirme önemlidir. Ambalajı bozulmuş, kokusunda veya görünümünde değişiklik bulunan ürünlerin tüketilmemesi önerilir.