Nisan 2026’da üretici ile market fiyat farkı yüzde 393’ü aştı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Nisan ayında üretici ile market fiyatları arasındaki farklar ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi.
Bayraktar, Nisan ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkının yüzde 393,7 ile elmada görüldüğünü açıkladı. Elmayı yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245,3 ile yeşil soğan, yüzde 245,2 ile marul ve yüzde 242,4 ile pırasa takip etti. Buna göre elma 4,9 kat, havuç 4,3 kat, yeşil soğan ve marul 3,5 kat, pırasa ise 3,4 kat daha pahalıya satıldı.
Üreticide 18,75 TL olan elmanın markette 92,58 TL’ye, 11 TL olan havucun 47,29 TL’ye, 17,64 TL olan yeşil soğanın 60,91 TL’ye yükseldiği görüldü. Marul 23,20 TL’den 80,08 TL’ye, pırasa ise 13,53 TL’den 46,33 TL’ye çıktı.
Nisan ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yeşil soğan olurken, üreticide en fazla artış kuru soğanda yaşandı. Hem üretici hem de markette fiyatı en fazla düşen ürün ise patlıcan oldu.
Market fiyatlarında dikkat çeken değişimler
Nisan ayında markette takip edilen 40 ürünün 18’inde fiyat artışı, 12’sinde ise düşüş kaydedildi. En yüksek artış yüzde 48,7 ile yeşil soğanda gerçekleşti. Bunu yüzde 29,9 ile ıspanak, yüzde 29,2 ile kuru soğan, yüzde 7,6 ile nohut ve yüzde 7,5 ile zeytinyağı izledi.
Fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 74,3 ile patlıcan oldu. Patlıcandaki düşüşü salatalık, sivri biber, karnabahar ve kabak takip etti.
Üretici fiyatlarında kuru soğan öne çıktı
Üretici tarafında ise 31 ürünün 10’unda fiyat artışı görülürken 12 üründe düşüş yaşandı. En fazla fiyat düşüşü yüzde 64,7 ile patlıcanda gerçekleşti. Sivri biber, elma, havuç ve salatalık da düşüş gösteren ürünler arasında yer aldı.
En yüksek fiyat artışı ise yüzde 109,1 ile kuru soğanda kaydedildi. Beyaz lahana, patates, limon ve karnabahar da artış görülen ürünler arasında yer aldı.
Fiyat değişimlerinin nedenleri
Açıklamada, kuru soğan ve patateste depolardaki ürün miktarının azalması ve Çukurova’da yeni hasadın başlamasıyla birlikte fiyatların yükseldiği belirtildi. Uzun süren yağışların ürünlerde çürümeye yol açarak rekolteyi düşürdüğü ifade edildi.
Aşırı yağışlar nedeniyle beyaz lahana, karnabahar ve ıspanakta arzın azalması fiyatları artırırken, limonda da arz düşüşü fiyatlara yansıdı. Öte yandan, uygun hava koşulları sayesinde verim artışı yaşanan patlıcan, sivri biber ve salatalıkta arz fazlası fiyatların gerilemesine neden oldu. Elma ve havuçta ise talep düşüşü fiyatları aşağı çekti.
Girdi maliyetlerinde yıllık artış dikkat çekti
TZOB verilerine göre, Nisan ayında Mart ayına kıyasla gübre fiyatlarında önemli artışlar yaşandı. Amonyum sülfat yüzde 24,1, amonyum nitrat yüzde 17,6, üre yüzde 8,6 ve DAP gübresi yüzde 8,1 oranında zamlandı.
Yıllık bazda ise gübre fiyatlarındaki artış yüzde 104’e kadar ulaştı. Besi ve süt yemlerinde aylık yüzde 3,5, yıllık ise sırasıyla yüzde 37,7 ve yüzde 34,6 artış görüldü.
Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 oranında artarken, mazot fiyatı aylık bazda yüzde 3,1 düşmesine rağmen yıllık yüzde 57,6 yükseldi.