Türkiye’nin 3. Rahim Nakli Başladı: Hamilelik Mümkün Mü?

Dünyada kadavradan yapılan ilk başarılı rahim nakline imza atan Akdeniz Üniversitesi’nde Türkiye’nin üçüncü rahim nakli operasyonu başladı.

Prof. Dr. Özlenen Özkan ve Prof. Dr. Ömer Özkan öncülüğündeki ekip, anne olma hayali kuran 36 yaşındaki M.B.’ye kadavradan alınan rahmin nakledilmesi için ameliyata girdi.

Operasyon hazırlıklarının 18 Temmuz 2026 sabahı saat 07.30’da başladığı, ameliyatın ise yaklaşık saat 09.00’da gerçekleştirilmeye başlandığı bildirildi.

Ameliyatın tamamlandığı ve naklin başarılı sonuçlandığı yönünde henüz resmî bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle operasyonun sonucu, hastanın sağlık durumu ve nakledilen rahmin işlevine ilişkin bilgilerin üniversitenin açıklamasından sonra kesinleşmesi bekleniyor. Demirören Haber Ajansı

Türkiye’nin Üçüncü Rahim Nakli Kime Yapılıyor?

Türkiye’nin üçüncü rahim nakli, ismi sağlık bilgilerinin gizliliği amacıyla M.B. olarak açıklanan 36 yaşındaki hastaya yapılıyor.

Kadavradan bağışlanan rahmin hastaya nakledilmesi için Prof. Dr. Özlenen Özkan ve Prof. Dr. Ömer Özkan’ın yönettiği çok disiplinli ekip görev yapıyor.

Hastanın rahminin doğuştan bulunmadığı, sonradan alındığı veya işlevini hangi nedenle kaybettiği konusunda kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle hastanın tıbbi durumuna ilişkin tahminde bulunulmaması gerekiyor.

Rahim Nakli Nedir?

Rahim nakli, işlevsel bir rahmi bulunmayan kişiye canlı veya hayatını kaybetmiş bir donörden alınan rahmin cerrahi operasyonla nakledilmesidir.

Bu işlem böbrek, kalp veya karaciğer nakli gibi hastanın yaşamını kurtarmak için yapılmaz. Rahim naklinin temel amacı, rahmi bulunmayan veya rahmi gebeliği sürdüremeyen kişinin hamileliği kendi vücudunda yaşayabilmesine imkân sağlamaktır.

Tıp literatüründe bu durum “mutlak rahim kaynaklı infertilite” olarak adlandırılıyor. Nakil, bu tanıya sahip herkes için otomatik olarak uygun bir tedavi değil. Hasta seçimi ayrıntılı sağlık kontrolleri ve çok disiplinli değerlendirmeler sonucunda yapılıyor.

Nakledilen Rahim Vücuda Nasıl Bağlanıyor?

Operasyon sırasında kadavradan alınan rahmin kan damarları hastanın damar sistemiyle birleştiriliyor. Organın yeterli kan akışına ulaşması, naklin işlev kazanması açısından kritik önem taşıyor.

Nakledilen rahim aynı zamanda vajinaya bağlanıyor. Ancak hastanın fallop tüpleri nakledilen rahme bağlanmadığı için doğal yolla gebelik beklenmiyor.

Bu nedenle rahim nakli sonrasında gebelik, tüp bebek yöntemiyle oluşturulan embriyonun nakledilen rahme transfer edilmesiyle mümkün olabiliyor. 

Nakilden Hemen Sonra Hamilelik Mümkün Mü?

Rahim nakli, hastanın ameliyattan hemen sonra hamile kalacağı anlamına gelmiyor.

Öncelikle nakledilen organa yeterli kan akışının sağlanması, ameliyat bölgesinin iyileşmesi ve vücudun rahmi kabul edip etmediğinin takip edilmesi gerekiyor. Hastanın bağışıklık sisteminin nakledilen organa saldırmasını önlemek amacıyla bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kullanılıyor.

Naklin işlevsel olduğunun anlaşılmasının ardından, daha önce tüp bebek yöntemiyle hazırlanmış embriyoların transfer edilmesi değerlendiriliyor. Embriyo transferinin zamanı hastanın iyileşme durumu ve nakil ekibinin kararına göre belirleniyor.

Uluslararası merkezlerin uygulamalarında embriyo transferi genellikle ameliyattan birkaç ay sonra planlanıyor. Ancak Türkiye’deki üçüncü vaka için uygulanacak kesin takvim henüz açıklanmadı.

Nakledilen Rahim Çocuğun Genlerini Etkiler Mi?

Rahim, embriyonun yerleştiği ve bebeğin geliştiği organ olsa da tek başına bebeğin genetik yapısını belirlemez.

Bebeğin genetik özellikleri, tüp bebek aşamasında kullanılan yumurta ve sperm hücrelerinden gelir. Nakledilen rahim, embriyonun tutunması ve gebeliğin sürdürülmesi için ortam sağlar.

Üçüncü rahim nakli yapılan hastanın tüp bebek sürecinde kullanılacak yumurta ve embriyolara ilişkin kişisel tıbbi bilgiler kamuoyuyla paylaşılmadı.

Rahim Nakli Kimlere Yapılabilir?

Rahim nakli öncelikle rahmi doğuştan bulunmayan, işlevsel bir rahme sahip olmayan veya rahmi daha önce cerrahi operasyonla alınmış bazı hastalar için değerlendiriliyor.

Genel adaylık ölçütleri arasında şunlar bulunabiliyor:

• Mutlak rahim kaynaklı infertilite tanısının bulunması,
• En az bir yumurtalığın işlevsel olması,
• Üreme çağında olunması,
• Büyük cerrahi operasyonu kaldırabilecek sağlık durumuna sahip olunması,
• Bağışıklık baskılayıcı ilaçları kullanmaya engel bir durum bulunmaması,
• Aktif enfeksiyon bulunmaması,
• Psikolojik ve sosyal değerlendirmelerin tamamlanması,
• Tüp bebek ve yüksek riskli gebelik sürecine uygun olunması.

Her sağlık merkezi farklı klinik ölçütler uygulayabilir. Rahmi bulunmayan her kişinin nakil adayı olacağı yönünde genel bir sonuç çıkarılamaz.

Doğuştan Rahmi Olmayan Kadınlar Hamile Kalabilir Mi?

Doğuştan rahim bulunmamasının nedenlerinden biri Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser sendromu olarak bilinen durumdur. Bu kişilerde yumurtalıklar işlevini sürdürebilir ancak gebeliğin gelişeceği rahim bulunmaz veya yeterince gelişmemiştir.

Rahim nakli, uygun bulunan hastaların tüp bebek yöntemiyle oluşturulan embriyoyu kendi vücutlarında taşıyabilmelerini sağlayabilir.

Ancak uygulama hâlen son derece sınırlı, karmaşık ve yüksek düzeyde uzmanlık gerektiren bir süreçtir. Her hasta açısından başarı garantisi bulunmaz.

Türkiye’nin İlk Rahim Nakli Ne Zaman Yapıldı?

Akdeniz Üniversitesi ekibi, 2011 yılında Derya Sert’e dünyada kadavradan yapılan ilk başarılı rahim naklini gerçekleştirdi.

Derya Sert, dokuz yıllık takip ve tüp bebek sürecinin ardından 4 Haziran 2020’de oğlu Ömer Özkan’ı dünyaya getirdi. Bu doğum, kadavradan nakledilen rahimle gerçekleşen ilk doğumlardan biri olarak tıp tarihinde önemli bir yer edindi.

Türkiye’nin ikinci rahim nakli ise 27 Temmuz 2021’de Havva Erdem’e yapıldı. Yaklaşık sekiz buçuk saat süren operasyonun ardından Erdem, tüp bebek tedavisiyle hamile kaldı ve 2022 yılında kızı Özlenen’i dünyaya getirdi. 

Özkan Tekniği Nedir?

Akdeniz Üniversitesi ekibinin geliştirdiği ve tıp literatüründe “Özkan Tekniği” olarak anılan yöntem, nakledilen rahmin pelvis içerisinde sabitlenmesini ve damar bağlantılarının oluşturulmasını kapsayan cerrahi yaklaşımı ifade ediyor.

Üniversitenin açıklamasına göre yöntemin önemli bölümlerinden biri, nakledilen rahmin özellikle gebelik döneminde dönmesini önleyecek biçimde bağ dokuları ve destek yapılarıyla sabitlenmesi.

Akdeniz Üniversitesi, 2011 yılındaki ilk kadavra kaynaklı rahim naklinin ardından birçok uluslararası ekiple deneyimini paylaştı. Üniversitede 2025 yılında düzenlenen Uluslararası Rahim Nakli Kongresi’nde dünya genelinde 140’tan fazla rahim nakli ve 70’in üzerinde doğum gerçekleştiği açıklandı. 

Rahim Naklinin Riskleri Nelerdir?

Rahim nakli tek bir ameliyattan ibaret olmayan, uzun süreli takip gerektiren karmaşık bir süreçtir.

Operasyon ve sonrasındaki başlıca riskler şunlardır:

• Kanama,
• Damar pıhtılaşması,
• Enfeksiyon,
• Nakledilen organın yeterli kanlanmaması,
• Organ reddi,
• Bağışıklık baskılayıcı ilaçların yan etkileri,
• Embriyonun rahme tutunamaması,
• Gebelik kaybı,
• Gebelik tansiyonu,
• Erken doğum,
• Nakledilen rahmin alınmasının gerekmesi.

JAMA’da yayımlanan 20 hastalık bir çalışmada naklin 14 hastada işlevsel kaldığı ve bu 14 hastanın tamamının en az bir canlı doğum yaptığı bildirildi. Ancak çalışmada cerrahi ve tıbbi komplikasyonların yaygın olduğu da vurgulandı. Sonuçlar umut verici olsa da yalnızca sınırlı sayıdaki, dikkatle seçilmiş hasta grubunu temsil ediyor.

Nakledilen Rahim Kalıcı Mı?

Rahim nakli diğer birçok organ naklinden farklı olarak genellikle geçici planlanıyor.

Bir veya iki doğumun ardından, hastanın yaşam boyu bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanmasını önlemek amacıyla nakledilen rahim cerrahi olarak çıkarılabiliyor.

Rahmin ne zaman çıkarılacağı; hastanın sağlık durumu, gebelik planı, organın işlevi ve nakil ekibinin değerlendirmesine göre belirleniyor.

Doğum Nasıl Gerçekleşiyor?

Rahim nakli sonrasında oluşan gebelikler yüksek riskli gebelik olarak takip ediliyor. Hastalar hem organ nakli ekibi hem de riskli gebelik konusunda uzmanlaşmış kadın hastalıkları ve doğum hekimleri tarafından izleniyor.

Uluslararası uygulamalarda doğum çoğunlukla sezaryenle gerçekleştiriliyor. Bunun nedeni nakledilen rahmin ve oluşturulan cerrahi bağlantıların korunması, doğumun kontrollü biçimde planlanması ve olası risklerin azaltılması.

Türkiye’de üçüncü rahim nakli yapılan hasta için gebelik veya doğum aşamasına ilişkin henüz bir plan açıklanmadı. Öncelikli aşama operasyonun tamamlanması ve nakledilen organın sağlıklı biçimde çalışmasının sağlanması.

Operasyonun Sonucu Ne Zaman Açıklanacak?

Türkiye’nin üçüncü rahim nakli operasyonunun sonucu hakkında henüz resmî bir açıklama yayımlanmadı.

Ameliyatın tamamlanmasının ardından hastanın genel sağlık durumu, rahmin kanlanması ve erken dönem sonuçlarıyla ilgili bilgilerin Akdeniz Üniversitesi tarafından açıklanması bekleniyor.

Operasyonun cerrahi olarak başarılı tamamlanması da tek başına gebelik anlamına gelmeyecek. Organın kabul edilmesi, iyileşme süreci, tüp bebek tedavisi ve embriyo transferinin her biri ayrı bir aşama olarak takip edilecek.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Rahim nakli adaylığı yalnızca bu alanda çalışan çok disiplinli sağlık ekipleri tarafından bireysel değerlendirmeyle belirlenebilir.