Maruldan Bulaşan Parazit Alarmı: 1.644 Kişi Hastalandı

ABD’de rendelenmiş iceberg marulla ilişkilendirilen Cyclospora salgını büyüyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri ile Gıda ve İlaç Dairesi tarafından yürütülen soruşturmada 1.644 kişinin hastalandığı, 94 kişinin hastaneye kaldırıldığı açıklandı. Salgınla bağlantılı herhangi bir ölüm bildirilmedi.

İncelenen vakaların ortak noktasının Meksika’dan getirilen ve belirli restoranlarda kullanılan rendelenmiş iceberg marul olduğu belirlendi. Tedarikçi şirket, Orta Meksika kaynaklı bütün iceberg marullarını ABD pazarından gönüllü olarak çekmeye başladı.

CDC ayrıca 34 eyalette 1.645 doğrulanmış yerel Cyclospora vakası bulunduğunu, 5.100’den fazla bildirimin ise hastalıkla bağlantısının kesinleştirilmesi için incelendiğini açıkladı.

Ancak bu rakamların tamamı marul salgınına ait değil. Marulla ilişkilendirilen beş eyaletli salgın, ülke genelinde incelenen Cyclospora vakalarının yalnızca bir bölümünü oluşturuyor.

Salgın Beş Eyaletteki Restoranlarla İlişkilendirildi

FDA tarafından yürütülen geriye dönük izleme çalışması, hastalanan kişilerin yemek yediği restoranlara rendelenmiş iceberg marul sağlayan ortak bir tedarikçiye ulaştı.

İlişkilendirilen ürünlerin Indiana, Kentucky, Michigan, Ohio ve Batı Virginia eyaletlerindeki bazı Taco Bell restoranlarında kullanıldığı açıklandı.

Yetkililer tarafından yemek içerikleri incelenen 190 hastanın yüzde 90’ının iceberg marul tükettiği belirlendi. Bunun üzerine tedarik zinciri üzerinden çiftlik ve üretim bölgelerine doğru inceleme başlatıldı.

FDA, marulların Taylor Farms de Mexico tarafından sağlandığını açıkladı. Şirket de 17 Temmuz 2026’da Orta Meksika’dan tedarik edilen bütün iceberg marullarını ABD pazarından gönüllü olarak kaldıracağını bildirdi.

1.644 Kişi Hastalandı

Marulla ilişkilendirilen salgına ait resmî tabloya göre:

• Toplam 1.644 hastalık vakası bildirildi.
• 94 kişi hastaneye kaldırıldı.
• Salgınla bağlantılı ölüm bildirilmedi.
• Vakalar beş eyalette görüldü.
• Hastalık başlangıç tarihleri 13 Mayıs ile 13 Temmuz arasında değişti.
• Görüşülen hastaların yüzde 90’ı iceberg marul tükettiğini söyledi.

Ürün dağıtımının Michigan, Ohio, Batı Virginia, Kentucky ve Indiana’da doğrulandığı belirtildi. FDA, ürünün başka eyaletlere veya farklı satış kanallarına ulaşmış olma ihtimalinin araştırıldığını açıkladı.

Soruşturma devam ettiği için yeni restoranların, perakendecilerin veya ürünlerin listeye eklenebileceği uyarısı yapıldı.

5.100’den Fazla Dosya Neden İnceleniyor?

CDC’nin ülke genelindeki Cyclospora takibi ile marul kaynaklı salgın soruşturması farklı veri kümelerini kapsıyor.

Kurum, 1 Mayıs 2026’dan itibaren ABD içinde bulaştığı doğrulanan 1.645 laboratuvar vakası bulunduğunu açıkladı. Bu kişiler 34 eyalette yaşarken 141’i hastaneye kaldırıldı. Doğrulanmış vakalarda ölüm bildirilmedi.

CDC ayrıca 5.100’den fazla hastalık bildiriminin yerel Cyclospora vakası olup olmadığının anlaşılması için incelendiğini duyurdu.

Bu sayıların birbiriyle toplanmaması gerekiyor. İncelenen dosyaların bir bölümü doğrulanmış vakalarla örtüşebilir. Ayrıca 5.100 bildirimin tamamının Cyclospora olduğu veya aynı maruldan kaynaklandığı henüz kesinleşmiş değil.

Sağlık kuruluşlarına ulaşmayan kişiler de olabileceği için gerçek hasta sayısının resmî rakamların üzerinde bulunabileceği değerlendiriliyor.

Cyclospora Nedir?

Cyclospora cayetanensis, yalnızca mikroskop altında görülebilen ve insan bağırsağında enfeksiyona neden olan tek hücreli bir parazit.

Parazitin neden olduğu hastalık “siklosporiyaz” olarak adlandırılıyor. İnsanlar çoğunlukla parazit içeren suyu veya bu suyla temas etmiş gıdaları tükettiğinde enfekte oluyor.

Cyclospora daha önce şu ürünlerle bağlantılı salgınlarda tespit edildi:

• Yapraklı yeşillikler
• Paketlenmiş salatalar
• Taze kişniş
• Fesleğen
• Ahududu
• Bezelye
• Yeşil soğan
• Kirlenmiş içme veya sulama suyu

Mevcut salgındaki kirlenmenin çiftlikte, sulama suyunda, işleme tesisinde veya tedarik zincirinin başka bir aşamasında gerçekleşip gerçekleşmediği henüz açıklanmadı. Kaynağa ilişkin çevresel inceleme sürüyor.

İnsandan İnsana Bulaşır Mı?

Cyclospora genellikle grip veya bazı bağırsak virüsleri gibi doğrudan insandan insana bulaşmıyor.

Enfekte kişinin dışkısıyla çevreye bırakılan parazitlerin bulaştırıcı hâle gelebilmesi için çevrede belirli bir olgunlaşma sürecinden geçmesi gerekiyor. Bu nedenle aynı evde bulunan kişiler arasında doğrudan bulaşma olasılığı düşük kabul ediliyor.

Başlıca bulaşma yolu, dışkıyla kirlenmiş su veya gıdaların tüketilmesi.

Buna rağmen el hijyeni, tuvalet temizliği ve gıda hazırlama yüzeylerinin ayrılması bütün bağırsak enfeksiyonlarına karşı önem taşıyor.

Cyclospora Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler genellikle parazit içeren gıda veya suyun tüketilmesinden yaklaşık bir hafta sonra başlıyor. Ancak bu süre iki günden iki haftaya veya daha uzun bir döneme kadar değişebiliyor.

En sık görülen belirti, sık tekrarlayan sulu ishal. Diğer belirtiler arasında şunlar bulunuyor:

• İştah kaybı
• Kilo kaybı
• Karın ağrısı ve kramp
• Şişkinlik
• Gaz artışı
• Mide bulantısı
• Halsizlik ve yorgunluk
• Baş ağrısı
• Vücut ağrıları
• Hafif ateş
• Kusma

Bazı kişilerde herhangi bir belirti ortaya çıkmayabilir. Tedavi edilmeyen vakalarda şikâyetler birkaç günden bir aya veya daha uzun bir süreye kadar devam edebilir.

Belirtiler azaldıktan sonra yeniden ortaya çıkabilir. Özellikle ishal ve halsizliğin dalgalı seyretmesi Cyclospora enfeksiyonunun dikkat çeken özellikleri arasında bulunuyor.

Kimler İçin Daha Tehlikeli?

Cyclospora enfeksiyonu çoğunlukla ölümcül değil. Buna rağmen uzun süren ishal ciddi sıvı ve elektrolit kaybına neden olabilir.

Özellikle şu gruplarda daha ağır hastalık görülebilir:

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
• İleri yaştaki bireyler
• Küçük çocuklar
• Kronik hastalığı bulunanlar
• Yeterli sıvı alamayan kişiler

Şiddetli susuzluk, idrar miktarında azalma, baş dönmesi, bilinç değişikliği, kanlı dışkı, yüksek ateş veya sürekli kusma görülmesi hâlinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.

Normal Testlerde Görülmeyebilir

CDC, standart dışkı testlerinin her zaman Cyclospora parazitini araştırmadığına dikkat çekiyor. Uzun süren veya tekrarlayan sulu ishali bulunan kişilerin doktora son iki haftadaki gıda ve seyahat geçmişini ayrıntılı olarak anlatması öneriliyor.

Hekimin Cyclospora için özel inceleme veya moleküler test istemesi gerekebilir.

Hastalığın tedavisinde reçeteli antibiyotik kullanılabiliyor. Ancak ilaç seçimi, dozu ve tedavi süresi hekim tarafından belirlenmeli. Belirtiler görüldüğünde gelişigüzel antibiyotik kullanılmamalı.

Marulu Yıkamak Paraziti Temizler Mi?

Sebze ve meyvelerin akan temiz su altında iyice yıkanması riski azaltabilir. Ancak CDC, yıkamanın Cyclospora parazitini tamamen uzaklaştırmayı garanti etmediğini belirtiyor.

Parazit yaprakların arasına veya ürün yüzeyindeki küçük girintilere tutunabilir. Rendelenmiş ve önceden doğranmış ürünlerde çok sayıda marulun aynı işleme hattında karıştırılması, olası kirlenmenin daha geniş bir partiye yayılmasına neden olabilir.

CDC’ye göre yeterli pişirme paraziti öldürebiliyor. Kurum, riskli olduğu belirlenen ürünlerin en az 70 dereceye ulaşacak şekilde pişirilmesini öneriyor. Ancak resmî olarak salgınla ilişkilendirilen ürünlerin pişirilerek tüketilmesi yerine doğrudan atılması gerekiyor.

Tüketiciler Nelere Dikkat Etmeli?

Salgının görüldüğü bölgelerde yaşayanlara veya bu bölgelere seyahat edenlere şu öneriler yapıldı:

• Salgınla ilişkilendirilen rendelenmiş iceberg marulları tüketmeyin.
• Ürünle temas eden kap ve yüzeyleri temizleyip dezenfekte edin.
• Sebze ve meyveleri akan su altında yıkayın.
• Sebzeleri yıkamak için sabun veya deterjan kullanmayın.
• Çiğ ürünleri et ve tavuk ürünlerinden ayrı tutun.
• Salata hazırlamadan önce ve sonra ellerinizi yıkayın.
• Uzun süren sulu ishalde sağlık kuruluşuna başvurun.
• Hastalanmadan önceki iki haftada tüketilen gıdaları doktora anlatın.

Şirket, Taylor Farms markalı salata ve salata kitlerinin salgınla ilişkilendirilmediğini ve markalı kitlerde iceberg marul bulunmadığını açıkladı.

Türkiye’de Risk Var Mı?

18 Temmuz 2026 itibarıyla incelenen resmî açıklamalarda, salgınla ilişkilendirilen marulların Türkiye’ye gönderildiğini gösteren bir dağıtım kaydı veya Türkiye’de başlatılmış bir toplatma duyurusu bulunmuyor.

FDA’nın mevcut uyarısı ABD pazarına ve beş eyaletteki belirli restoranlara yönelik. Dolayısıyla “Türkiye’deki bütün marullar riskli” şeklinde bir değerlendirme yapmak doğru değil.

Türkiye’de yetiştirilen iceberg marulların bu salgınla bağlantılı olduğuna ilişkin herhangi bir bulgu bulunmuyor. Meksika’dan gelen bütün tarım ürünlerinin de parazit taşıdığı söylenemez.

Bununla birlikte ABD’nin belirtilen eyaletlerinde yakın zamanda bulunan ve ilgili restoranlarda rendelenmiş iceberg marul tüketen kişilerin, iki hafta içinde uzun süren sulu ishal gelişmesi hâlinde doktora başvurması gerekiyor.

Cyclospora salgını, taze ürünlerde yalnızca son tüketicinin yaptığı yıkamanın yeterli olmadığını; temiz sulama suyu, hijyenik üretim, soğuk zincir ve geriye dönük izlenebilirliğin gıda güvenliği açısından birlikte ele alınması gerektiğini bir kez daha gösteriyor.