Sucuk, Kıyma, Çay Ve Zeytinyağı Alırken Dikkat: İşte Bakanlığın Açıkladığı Yeni Gıda Sahtekarları

Tarım ve Orman Bakanlığı, taklit veya tağşiş yapıldığı ve sağlığı tehlikeye düşürebileceği kesinleşen ürünlere ilişkin listeyi güncelledi. Sucuk, kıyma, köfte, salam, lahmacun harcı, çay, zeytinyağı ve kekik gibi sık tüketilen ürünlerin yer aldığı son duyuruda 15 yeni ürün açıklandı. Dört et ürününde tek tırnaklı eti, iki siyah çay ürününde ise gıdada kullanımına izin verilmeyen boya tespit edildi.

Tarım ve Orman Bakanlığının Güvenilir Gıda sistemi üzerinden yayımlanan 10 Temmuz 2026 tarihli güncellemede, altı ürün “Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar”, dokuz ürün ise “Taklit Veya Tağşiş Yapılan Gıdalar” başlığı altında kamuoyuna duyuruldu.

Laboratuvar analizleri sonucunda bazı dana sucuk ve çiğ dana kıyma ürünlerinde tek tırnaklı eti, bazı et ürünlerinde kanatlı eti, deri dokusu ve sakatat, zeytinyağlarında tohum yağı, kekikte yabancı madde, iki siyah çay ürününde ise gıdada kullanımına izin verilmeyen boya belirlendi.

Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Altı Ürün

Bakanlık, kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulduğu veya değiştirildiği laboratuvar sonuçlarıyla kesinleşen ürünleri ayrı bir başlık altında yayımlıyor. Son güncellemede dört et ürünü ile iki siyah çay ürünü bu kategoride yer aldı.

1. Ergün Sucukları – Isıl İşlem Görmüş Dana Sucuk: Ergün Et ve Et Ürünleri–Ergün Sucuk İmalathanesi tarafından üretilen üründe tek tırnaklı eti tespit edildi. Duyurulan tarih bilgisi 7 Ağustos 2026, yer ise Nilüfer/Bursa olarak açıklandı.
2. Yöre – Dana Sucuk 900 Gram: Üzer Gıda Tarım İnşaat Lojistik Özel Sağlık Hizmetleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından piyasaya sunulan üründe tek tırnaklı eti bulundu. Parti veya tarih bilgisi 18 Temmuz 2026, yer Erdemli/Mersin.
3. Zeynep Et Tavuk Dünyası – Çiğ Dana Kıyma: Meryem Subaşı adına kayıtlı işletmenin ürününde tek tırnaklı eti tespit edildi. Duyurulan tarih 18 Nisan 2026, yer Toroslar/Mersin.
4. Lina Et Gurme – Çiğ Dana Kıyma: Lina Al Ali adına kayıtlı işletmenin satışa sunduğu üründe tek tırnaklı eti bulundu. Duyurulan tarih 21 Haziran 2026, yer Yenişehir/Mersin.
5. Nurçay Filiz – Siyah Çay: İsar Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından piyasaya sunulan üründe gıdada kullanımına izin verilmeyen boya tespit edildi. Parti numarası 10/01, yer Beylikdüzü/İstanbul.
6. Nurçay Altın Başak – Siyah Çay: Aynı firmaya ait üründe de gıdada kullanımına izin verilmeyen boya bulundu. Parti numarası 004, yer Beylikdüzü/İstanbul.

Taklit Veya Tağşiş Yapılan Dokuz Ürün

Bakanlık, bir ürüne aynı değeri taşımayan başka bir maddenin katılmasını veya ürüne temel özelliğini veren bileşenlerin mevzuata aykırı şekilde azaltılmasını taklit veya tağşiş kapsamında değerlendiriyor. Zeytinyağına farklı yağların karıştırılması bu uygulamanın en bilinen örnekleri arasında bulunuyor.

1. Kasap – Dana Sucuk: Özlüce Et Ürünleri–Hasan Buzluk tarafından üretilen üründe deri dokusu ve kanatlı eti tespit edildi. Son tüketim tarihi 31 Mayıs 2026, yer Çubuk/Ankara.
2. Kayra – Dana Sucuk 400 Gram: Tepe Et Ürünleri Pazarlama Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından üretilen üründe kanatlı eti bulundu. Parti numarası P37, yer Pendik/İstanbul.
3. Mercan Çiftliği – Büfe Piliç Salam 400 Gram: Kayseri Mercan Gıda Üretim Pazarlama Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından üretilen üründe mekanik ayrılmış kanatlı eti tespit edildi. Duyurulan tarih 25 Kasım 2026, yer Sultanbeyli/İstanbul.
4. Damak Tadı Lokanta – Kuru Köfte: Öznur Yokuş adına kayıtlı işletmenin ürününde sakatat olarak baş eti bulundu. Son tüketim tarihi 26 Mart 2026, yer Odunpazarı/Eskişehir.
5. Yöremiz 3 Lahmacun Pide Salonu – Dana Etli Lahmacun İç Harcı: Şeyhmus Parlak adına kayıtlı işletmenin ürününde sakatat olarak taşlık tespit edildi. Duyurulan tarih 28 Ocak 2026, yer Ataşehir/İstanbul.
6. Kasap Salim – Kasap Köfte: Denli Et ve Et Ürünleri Hayvancılık Toptan ve Perakende Gıda Limited Şirketine ait üründe kanatlı eti ve sakatat olarak taşlık bulundu. Duyurulan tarih 4 Mayıs 2026, yer Kocasinan/Kayseri.
7. Ayvalık Gurme – Naturel Sızma Zeytinyağı: Coşkar Yağ Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından piyasaya sunulan üründe tohum yağları karıştırıldığı tespit edildi. Parti numarası 0028, yer Büyükçekmece/İstanbul.
8. Dededen Toruna Since 1994 – New Ayvalık Naturel Sızma Zeytinyağı: Kasırga Gıda Pazarlama İnşaat Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketinin ürününde tohum yağları karıştırıldığı belirlendi. Parti numarası 009, yer Merkez/Rize.
9. Mevsimsel Baharat – Kekik: Mustafa Öztürk adına kayıtlı üründe yabancı madde tespit edildi. Parti numarası 06, yer Zeytinburnu/İstanbul.

En Dikkat Çeken Sonuç Tek Tırnaklı Eti Oldu

Son listenin en dikkat çeken bölümünü, dana eti olduğu beyan edilen ürünlerde tek tırnaklı hayvan türlerine ait et tespit edilmesi oluşturdu.

Bursa’nın Nilüfer ilçesinde üretilen ısıl işlem görmüş dana sucuk, Mersin’in Erdemli ilçesinde üretilen dana sucuk ile Yenişehir ve Toroslar ilçelerinde satılan iki çiğ dana kıyma ürününde tek tırnaklı eti bulundu.

Tek tırnaklı eti tespiti, ürünün etiketindeki tür beyanıyla laboratuvar sonucunun uyuşmadığını gösteriyor. Buradaki temel sorun yalnızca tüketicinin yanıltılması değil; kullanılan etin kaynağı, kesim şartları ve izlenebilirliğinin güvence altına alınamaması olarak öne çıkıyor. Bakanlık bu dört ürünü taklit ve tağşiş listesinden farklı olarak sağlığı tehlikeye düşürecek gıdalar arasında yayımladı.

Siyah Çayda İzin Verilmeyen Boya Tespit Edildi

Güncellemede yalnızca et ürünleri değil, Türkiye’de günlük tüketimi oldukça yüksek olan siyah çay da dikkat çekti.

İsar Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından piyasaya sunulan Nurçay Filiz Siyah Çay ile Nurçay Altın Başak Siyah Çay ürünlerinde gıdada kullanımına izin verilmeyen boya tespit edildi.

Her iki ürünün de İstanbul’un Beylikdüzü ilçesinde faaliyet gösteren aynı firma tarafından piyasaya sunulduğu ve farklı parti numaralarıyla duyurulduğu görüldü. Bakanlık, boya tespit edilen ürünleri doğrudan sağlığı tehlikeye düşürecek gıdalar kategorisine aldı.

Zeytinyağında Tohum Yağı Karışımı Belirlendi

Listede iki ayrı naturel sızma zeytinyağı ürününde tohum yağları karıştırılması tespit edildi.

İstanbul Büyükçekmece’de faaliyet gösteren Coşkar Yağ Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketinin Ayvalık Gurme markalı naturel sızma zeytinyağı ile Rize merkezli Kasırga Gıdanın Dededen Toruna Since 1994 markalı New Ayvalık Naturel Sızma Zeytinyağı ürünü listeye girdi.

Naturel sızma zeytinyağının daha düşük maliyetli tohum yağlarıyla karıştırılması, ürünün ekonomik değerini ve temel özelliğini değiştirdiği için taklit veya tağşiş kapsamında değerlendiriliyor.

Sucuk, Köfte Ve Lahmacun Harcında Neler Bulundu?

Taklit veya tağşiş listesine giren et ürünlerinde birbirinden farklı uygunsuzluklar belirlendi.

Ankara Çubuk’taki dana sucukta hem deri dokusu hem kanatlı eti, İstanbul Pendik’teki dana sucukta kanatlı eti, Eskişehir’deki kuru köftede baş eti, İstanbul Ataşehir’deki lahmacun harcında taşlık tespit edildi.

Kayseri Kocasinan’daki kasap köftede ise iki ayrı uygunsuzluk bir arada görüldü. Laboratuvar analizlerinde hem kanatlı eti hem de sakatat olarak taşlık bulundu.

Bu maddelerin gıda sektöründe her koşulda yasak olması gerekmiyor. Taklit ve tağşiş açısından belirleyici olan, ürünün mevzuata ve etiket beyanına uygun olup olmadığı, bileşenin tüketiciden gizlenip gizlenmediği ve daha düşük değerli bir içeriğin beyan edilen ürünün yerine kullanılıp kullanılmadığıdır.

Liste Bir Firmanın Bütün Ürünlerini Kapsıyor Mu?

Bakanlığın açıklamalarına göre kamuoyu duyuruları ürün, marka ve parti veya seri numarası üzerinden değerlendirilmeli.

Bir firmanın belirli bir ürün ve partisinin listede yer alması, aynı firmaya ait bütün ürünlerin otomatik olarak aynı uygunsuzluğu taşıdığı anlamına gelmiyor. Bu nedenle tüketicilerin yalnızca marka adına değil, ambalajdaki ürün adı, parti numarası ve son tüketim tarihi bilgilerine de bakması gerekiyor.

Bakanlık, tüketicilere öncelikle ürün üzerindeki parti numarasını kontrol etmelerini ve duyurunun yalnızca açıklanan parti veya seri numarası için geçerli olduğunu hatırlatıyor.

Evinde Bu Ürünlerden Bulunanlar Ne Yapmalı?

Bakanlığın tüketicilere yönelik resmi bilgilendirmesine göre izlenmesi gereken ilk adım, ambalajdaki parti veya seri numarasının duyurudaki bilgiyle karşılaştırılması.

Ürün “Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar” listesinde bulunuyor ve parti bilgileri eşleşiyorsa ürünün tüketilmemesi gerekiyor.

Ambalajın, ürünün satın alındığı yeri gösteren fiş veya faturanın ve parti numarası bilgisinin korunması, yapılacak bildirimin daha sağlıklı incelenmesine yardımcı olabilir.

Ürünün hâlâ satışta olduğunun görülmesi durumunda satın alınan işletme ALO 174 Gıda Hattı veya Güvenilir Gıda Mobil Uygulaması üzerinden Bakanlığa bildirilebilir.

Gıda Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Tüketicilerin yalnızca fiyatı değil, ürünün ambalajını ve izlenebilirlik bilgilerini de kontrol etmesi gerekiyor.

Etiket üzerinde üretici veya işletmeci adı, işletme kayıt veya onay numarası, içindekiler bilgisi, parti numarası, son tüketim tarihi ve saklama koşulları bulunmalı.

Et ve süt ürünleri gibi soğukta muhafaza edilmesi gereken gıdalarda soğuk zincirin bozulmamasına dikkat edilmeli. Ambalajı açılmış, şişmiş, yırtılmış veya etiketi sonradan değiştirilmiş izlenimi veren ürünlerden uzak durulmalı.

Piyasa fiyatının belirgin biçimde altında satılan zeytinyağı, bal, tereyağı, sucuk ve kıyma gibi ekonomik değeri yüksek ürünlerde daha dikkatli olunmalı. Ancak bir ürünün pahalı olması da tek başına güvenilir olduğunu göstermiyor; temel güvence kayıtlı üretim, doğru etiket ve resmi denetim sonuçlarıdır.

Haziran Ayında 127 Bin 643 Denetim Yapıldı

Tarım ve Orman Bakanlığının açıkladığı güncel verilere göre, Haziran 2026’da Türkiye genelindeki gıda işletmelerinde 127 bin 643 resmi kontrol gerçekleştirildi.

Denetimler sonucunda 2 bin 327 idari yaptırım uygulanırken, 32 gıda işletmecisi hakkında Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunuldu. Kesilen idari para cezalarının toplamı ise 242 milyon 839 bin 91 liraya ulaştı.

Bakanlık ayrıca 2025 yılında yapılan kontrollerde alınan numunelerin analizleri sonucunda 121 sağlığı tehlikeye düşürecek ürün ile bin 208 taklit veya tağşişli ürün tespit edildiğini açıklamıştı.

Taklit Ve Tağşiş Yapanlara Hangi Cezalar Uygulanıyor?

Gıda kamuoyu duyuruları, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile Gıda ve Yemin Resmi Kontrolüne Dair Yönetmelik kapsamında yayımlanıyor.

Bakanlık, laboratuvar sonucuyla taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen ürünlerde idari para cezası uygulandığını ve ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebildiğini belirtiyor.

Sağlığı tehlikeye düşürecek ürünlerde ise ürünlerin piyasadan toplatılması, Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulması ve sorumlular hakkında ilave işlemler uygulanması söz konusu olabiliyor.

Bakanlığın yayımladığı bilgilere göre 2026 yılında ihlalin niteliğine göre 47 bin 397 liradan 18 milyon 963 bin 571 liraya kadar idari para cezası uygulanabiliyor. Hapis, adli para cezası ve gıda sektöründe faaliyetten men gibi yaptırımlar da mevzuatta yer alıyor.

Tüketici Denetimin Bir Parçası Hâline Geldi

Bakanlık, taklit ve hileli gıda sonuçlarını 2 Ekim 2024’ten bu yana elektronik ortamda güncel olarak yayımlıyor. Sistemde duyuru tarihi, firma, marka, ürün adı, uygunsuzluk ve parti veya seri numarası görülebiliyor.

Kamuoyu duyurularının temel amacı, tüketici sağlığını ve ekonomik menfaatlerini korumak, sektörde haksız rekabeti önlemek ve vatandaşları piyasa denetiminin bir parçası hâline getirmek olarak açıklanıyor.

Son liste, gıdada hilenin yalnızca belirli bir ürün grubuyla sınırlı olmadığını bir kez daha gösterdi. Sucuk ve kıymadan çaya, zeytinyağından baharata kadar geniş bir alanda tespit edilen uygunsuzluklar, tüketicilerin etiket ve parti numarası kontrolünü ihmal etmemesi gerektiğini ortaya koydu.

Kaynak: Doğayı Dinle Haber Merkezi