“Karadeniz’in Efesi” olarak da anılan antik kentte bu yıl gözler, akropol alanındaki yaklaşık bin metrekare büyüklüğündeki Roma bazilikasına çevrildi.

Kazı ekibinin öncelikli hedeflerinden biri, yapının altında belirlenen geniş zemin mozaiğinin en az yarısını ortaya çıkarmak, korunabilen bölümlerini restore etmek ve gelecek kazı sezonlarına hazırlamak.

Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük’ün açıklamasına göre mozaik henüz tamamen açılmış değil. Küçük sondajlarla varlığı belirlenen mozaiğin üzerindeki figürlerin önümüzdeki 15–20 günlük çalışma içinde görülmeye başlanması umut ediliyor.

Peki Pompeiopolis nerede? Kazılarda ne aranıyor? Roma bazilikası neden önemli? Mozaikte hangi figürler bulunabilir? Antik kent neden “Karadeniz’in Efesi” olarak adlandırılıyor?

İşte 2026 Pompeiopolis kazılarında ortaya çıkması beklenen yeni buluntular ve antik kentin binlerce yıllık hikâyesi.

Pompeiopolis Antik Kenti’nde 2026 Kazıları Başladı

2026 yılı arkeolojik kazı çalışmaları Kastamonu’nun Taşköprü ilçesindeki Zımbıllı Tepe mevkisinde başladı.

Çalışmalar Kültür ve Turizm Bakanlığı adına, Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığında yürütülüyor.

Antik kentte sistematik arkeolojik kazılar 2006 yılında başlamıştı. Yeni sezonda kazı ve restorasyon çalışmalarının birlikte yürütülmesi planlanıyor.

Kazı çalışmalarında 45 kişilik bir ekip görev alırken, uluslararası iş birliği kapsamında İtalya’dan gelen 15 kişilik bir ekip de çalışmalara katılıyor.

2026 Kazılarının En Büyük Hedefi Ne?

Bu yıl çalışmaların merkezinde Pompeiopolis akropolünde bulunan Roma dönemine ait büyük bazilika yer alıyor.

Yapının kazısına 2025 yılında başlanmıştı.

Kazı Başkanı Eliüşük’e göre bazilika yaklaşık bin metrekarelik geniş bir alana sahip. Araştırmalar, yapının ilk olarak Roma döneminde önemli bir kamusal yapı şeklinde kullanıldığını, daha sonraki yüzyıllarda ise farklı bir işleve dönüştüğünü gösteriyor.

2026 sezonunun temel hedeflerinden biri:

Bazilikanın zemin mozaiğinin en az yarısını açmak,

ortaya çıkarılan bölümlerde koruma ve restorasyon çalışması yapmak ve kazıları 2027 sezonunda devam ettirmek.

Dev Mozaikte Ne Var?

İşte kazının en fazla merak uyandıran sorusu bu.

Şu anda mozaiğin tamamı açık değil.

Kazı ekibi, daha önce gerçekleştirilen küçük sondajlarla yapının altında geniş ve görkemli bir zemin mozaiğinin varlığını belirledi.

Ancak mozaiğin üzerindeki figürlerin ve kompozisyonun tamamı henüz bilinmiyor.

Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, çalışmaların orta nefte yoğunlaştırıldığını ve 15–20 gün içinde mozaiklerdeki figürleri görmeyi umduklarını açıkladı.

Bu nedenle önümüzdeki haftalar Pompeiopolis açısından yeni bir arkeolojik keşfe sahne olabilir.

Ancak figürler tamamen ortaya çıkarılmadan bunların mitolojik sahneler, geometrik desenler, hayvan betimleri veya başka tasvirler içerdiğini söylemek mümkün değil.

Mozaik Bin Metrekare Mi?

Burada önemli bir ayrım bulunuyor.

Yaklaşık bin metrekarelik ölçü, kazılan Roma bazilikasının büyüklüğünü ifade ediyor.

Mozaiğin kesin toplam yüzölçümü henüz açıklanmış değil.

Bazilika tabanında geniş bir zemin mozaiği bulunduğu biliniyor ancak kazı tamamlanmadan “bin metrekarelik mozaik bulundu” demek bilimsel olarak doğru olmayacaktır.

Pompeiopolis’teki Roma Bazilikası Kaç Yıllık?

Kazı başkanlığının değerlendirmesine göre yapı MS 160–180 yılları arasına, yani Roma İmparatorluk dönemine tarihleniyor.

Bu durumda yapının yaklaşık 1800 yıllık bir geçmişe sahip olduğu söylenebilir.

İlk inşa döneminde önemli bir kamusal yapı olan bazilikanın daha sonraki dönemlerde işlev değiştirdiği değerlendiriliyor.

Roma Bazilikası Daha Sonra Kiliseye Mi Dönüştürüldü?

Evet.

Arkeolojik değerlendirmelere göre yapı daha sonraki dönemde bazilika planlı bir Hristiyan kilisesine dönüştürüldü.

Pompeiopolis’in piskoposluk merkezi olduğu dönemde yapının dini merkez olarak kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor.

Yapının MS 6. yüzyıla kadar Hristiyan kilisesi olarak kullanıldığı belirtiliyor.

Bu durum, yapıyı yalnızca Roma mimarisi açısından değil, bölgenin pagan Roma kültüründen Hristiyanlık dönemine geçişini izlemek açısından da önemli hâle getiriyor.

Pompeiopolis Bazilikası Neden Bu Kadar Önemli?

Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, Batı Karadeniz’de Roma İmparatorluk dönemine ait bu nitelikte bir bazilikanın henüz ortaya çıkarılmadığını belirtiyor.

Buradaki önemli ayrım şu:

Bölgede bazilika planlı Hristiyan kiliseleri bulunabiliyor; ancak kazı ekibinin üzerinde çalıştığı Pompeiopolis yapısı, kökeni Roma İmparatorluk döneminin kamusal bazilika mimarisine uzanan farklı ve önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor.

Bu nedenle yapının tamamen ortaya çıkarılması, Batı Karadeniz’in Roma dönemi kentleşmesi ve mimari tarihi konusunda yeni bilgiler sağlayabilir.

Pompeiopolis Nerede?

Pompeiopolis Antik Kenti, Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde, Zımbıllı Tepe çevresinde bulunuyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı’na göre antik kent Taşköprü ilçe merkezine yakın konumda ve Tarihi Taşköprü’nün karşı tarafındaki alanda yer alıyor.

Bu konum, Pompeiopolis’i Anadolu’daki birçok antik kente kıyasla günümüz yerleşimiyle oldukça yakın ilişkili bir arkeolojik alan hâline getiriyor.

Pompeiopolis Ne Zaman Kuruldu?

Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarına göre Pompeiopolis, MÖ 64 yılında Romalılar tarafından Paflagonya Eyalet Merkezi olarak kuruldu.

Kent Roma döneminde bölgenin önemli idari, ekonomik ve kültürel merkezlerinden biri hâline geldi.

Antik Paflagonya, günümüzde kabaca Batı Karadeniz’in önemli bir bölümünü kapsayan tarihî bir bölgeydi.

Pompeiopolis’in konumu ve anıtsal yapıları, Roma döneminde bölgesel ölçekte güçlü bir merkez olduğunu gösteriyor.

Pompeiopolis Paflagonya’nın Başkenti Miydi?

Arkeolojik kazılara ilişkin güncel açıklamalarda Pompeiopolis, tarihî Paflagonya bölgesinin önemli merkezi ve Roma döneminde bölgesel başkent olarak tanımlanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı da kentin MÖ 64’te Paflagonya eyalet merkezi olarak kurulduğunu belirtiyor.

Bu statü, kentte neden büyük kamusal yapıların, villaların, mozaiklerin ve anıtsal mimari unsurların bulunduğunu açıklayan önemli unsurlardan biri.

Neden “Karadeniz’in Efesi” Deniliyor?

Pompeiopolis için medyada ve bölgesel tanıtım çalışmalarında sık sık “Karadeniz’in Efesi” benzetmesi kullanılıyor.

Bu ifade antik kentin resmî tarihî adı veya bilimsel bir sınıflandırma değil.

Benzetme; kentin geniş arkeolojik potansiyeli, Roma dönemi yapıları, mozaikleri ve bölgesel önemini anlatmak için kullanılan popüler bir tanımlama.

2026 kazı haberlerinde de Pompeiopolis bu ifadeyle tanımlanıyor.

Roma Villası’ndaki Mozaiklerde Çalışmalar Devam Ediyor

2026 sezonunda yalnızca bazilika kazılmıyor.

Antik kentte daha önce ortaya çıkarılan Roma Villası’nın zemin mozaiklerinde restorasyon çalışmaları da devam ediyor.

Kazı ekibi, önceki sezonlarda restorasyonuna başladığı mozaiklerin korunmasına yönelik uygulamaları bu yıl da sürdürüyor.

Pompeiopolis’in Roma dönemindeki zenginliğini gösteren en önemli arkeolojik unsurlardan biri, kentteki geniş ve süslü mozaik tabanlı yapılardır.

Roma Villası Mozaikleri Daha Önce Restore Edilmişti

Pompeiopolis’te daha önce yürütülen çalışmalarda yaklaşık 1800 metrekarelik Roma villasındaki zemin mozaiklerinin önemli bölümleri koruma ve restorasyon sürecinden geçirilmişti.

Mozaik panolarının bazı bölümleri kaldırılarak laboratuvar ortamında sağlamlaştırılmış, ardından özgün konumlarına geri yerleştirilmişti.

Bu çalışma, antik kentte yalnızca yeni buluntu aramak yerine ortaya çıkarılmış kültür varlıklarının korunmasının da kazı programının önemli bir parçası olduğunu gösteriyor.

2026 Pompeiopolis Kazıları Ne Zamana Kadar Sürecek?

Kazı Başkanı Eliüşük’ün açıklamasına göre çalışmaların süresi ödenek ve çalışma programına bağlı.

Planlama, kazıların ekim ayının sonlarına kadar devam etmesi yönünde. Bazı açıklamalarda çalışma takviminin koşullara bağlı olarak kasım ayına uzanabileceği belirtiliyor.

Bu süre içinde hem kazı hem de restorasyon faaliyetleri birlikte yürütülecek.

Mozaiklerin Tamamı Neden Bir Anda Açılmıyor?

Arkeolojik kazılarda bir mozaiği ortaya çıkarmak yalnızca üzerindeki toprağı kaldırmak anlamına gelmiyor.

Toprak altında uzun süre dengeli bir ortamda kalan mozaikler açığa çıkarıldığında;

ısı değişimi,

nem,

yağış,

don,

bitki kökleri

ve fiziksel aşınma gibi yeni risklerle karşılaşabiliyor.

Bu nedenle kazı ekibi bazilika mozaiğinin tamamını tek seferde açmak yerine aşamalı bir kazı ve koruma yöntemi uyguluyor.

2026 hedefi mozaiğin en az yarısını ortaya çıkarırken, korunabilecek bölümlerde eş zamanlı konservasyon gerçekleştirmek.

Mozaikteki Figürler Ne Zaman Görülebilir?

Kazı başkanlığının 23 Temmuz’da yaptığı açıklamaya göre ekip, çalışmaların ilerlemesi hâlinde 15–20 gün içinde mozaikte yer alan ilk figürleri görmeyi umut ediyor.

Bu takvim kesin bir keşif tarihi değil.

Arkeolojik kazının ilerleyişi, mozaiğin korunma durumu ve karşılaşılan tabakalara göre süre değişebilir.

Ancak beklenti gerçekleşirse Ağustos 2026’nın ilk yarısı, Pompeiopolis’ten yeni arkeolojik görüntülerin gelebileceği kritik dönem olacak.

Mozaikte Yeni Bir Büyük Keşif Yapılabilir Mi?

Bu ihtimal var ancak şimdiden kesin bir keşiften söz etmek doğru değil.

Kazı ekibi mozaiğin varlığını biliyor fakat figürlerin niteliği henüz ortaya çıkmış değil.

Bu nedenle asıl bilimsel heyecan, mozaiğin hangi sahneleri ve sembolleri taşıdığının belirlenmesinde.

Figürler ortaya çıktığında bunlar;

yapının kullanım amacı,

Roma dönemindeki sosyal hayat,

dini dönüşüm,

sanatsal ilişkiler

ve Pompeiopolis’in diğer Roma kentleriyle kültürel bağlantıları

hakkında yeni bilgiler sağlayabilir.

Bu bölüm, kazının sonucuna bağlı bilimsel bir beklentidir; figürlerin içeriği henüz açıklanmış değildir.

Pompeiopolis’te Kazılar Ne Zaman Başladı?

Sistematik arkeolojik kazılar 2006 yılında başladı.

Çalışmalar farklı dönemlerde çeşitli bilimsel ekiplerin katılımıyla sürdürüldü.

2026 sezonunda kazılar Kültür ve Turizm Bakanlığı adına Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığındaki ekip tarafından yürütülüyor.

Pompeiopolis’te Bulunan Eserler Nerede Görülebilir?

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı’na göre antik kentten çıkarılan bazı arkeolojik eserler ve mozaikler Kastamonu Arkeoloji Müzesi’nde görülebiliyor.

Antik kentten gelen bazı mimari parçalar ise Taşköprü’de bulunuyor.

Bu nedenle Pompeiopolis’i görmek isteyen kültür turistleri için antik kent ile Kastamonu Arkeoloji Müzesi birbirini tamamlayan iki önemli durak niteliğinde.

Pompeiopolis Antik Kenti Hakkında Sık Sorulan Sorular

Pompeiopolis Antik Kenti Nerede?

Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde, Zımbıllı Tepe mevkisinde bulunuyor. Antik kent Taşköprü ilçe merkezine oldukça yakın konumda.

Pompeiopolis Ne Zaman Kuruldu?

Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarına göre kent MÖ 64 yılında Romalılar tarafından Paflagonya Eyalet Merkezi olarak kuruldu.

Pompeiopolis’te 2026 Kazıları Başladı Mı?

Evet. 2026 yılı kazı sezonu başladı ve çalışmalar özellikle Roma bazilikası ile mozaiklerin ortaya çıkarılması ve korunmasına yoğunlaşıyor.

Pompeiopolis’te Ne Bulundu?

Antik kentte Roma dönemine ait yapılar, mozaikli villa, bazilika, mimari kalıntılar ve çeşitli arkeolojik eserler bulunuyor. 2026 sezonunda yaklaşık bin metrekarelik Roma bazilikasındaki geniş zemin mozaiği üzerinde çalışılıyor.

Bin Metrekarelik Mozaik Mi Bulundu?

Hayır, mevcut açıklamaya göre yaklaşık bin metrekare olan yapı bazilikadır. Bazilikanın zemininde büyük bir mozaik bulunuyor ancak mozaiğin kesin toplam yüzölçümü henüz açıklanmış değil.

Mozaiğin Figürleri Ortaya Çıktı Mı?

Henüz tamamı ortaya çıkarılmış değil. Kazı ekibi figürleri 15–20 gün içinde görmeyi umut ettiğini açıkladı.

Roma Bazilikası Kaç Yıllık?

Yapı MS 160–180 yılları arasına tarihlendiriliyor. Bu da yaklaşık 1800 yıllık bir geçmişe işaret ediyor.

Bazilika Kilise Olarak Kullanıldı Mı?

Evet. Yapının daha sonraki dönemde bazilika planlı bir Hristiyan kilisesine dönüştürüldüğü ve 6. yüzyıla kadar dini amaçla kullanıldığı değerlendiriliyor.

Pompeiopolis Neden Önemli?

Roma döneminde Paflagonya’nın önemli merkezlerinden biri olması, büyük kamusal yapıları, Roma villaları, mozaikleri ve farklı tarihsel dönemlerin aynı alanda izlenebilmesi antik kentin önemini artırıyor.

Pompeiopolis’te Önümüzdeki 20 Gün Kritik

2026 kazı sezonunun başlamasıyla birlikte Pompeiopolis’te arkeoloji dünyasının gözleri Roma bazilikasının zeminine çevrildi.

Yaklaşık bin metrekarelik ve MS 160–180 yıllarına tarihlenen yapı, Roma döneminde kamusal bir işlev görürken sonraki yüzyıllarda Hristiyanlık döneminin önemli dini merkezlerinden birine dönüşmüş olabilir.

Şimdi en büyük merak, yapının altında bulunan geniş mozaiğin ne anlatacağı.

Kazı ekibi 2026 sezonunda mozaiğin en az yarısını açmayı ve korunabilen bölümleri restore etmeyi hedefliyor. Figürlerin ise çalışmalar planlandığı gibi ilerlerse önümüzdeki 15–20 gün içinde görülmeye başlanması bekleniyor.

Henüz bilinmeyen şey ise mozaiğin üzerinde ne olduğu.

Mitolojik figürler mi?

Geometrik kompozisyonlar mı?

Hayvan tasvirleri mi?

Yoksa Pompeiopolis’in tarihine ilişkin bugüne kadar bilmediğimiz başka bir sahne mi?

Bunun cevabını ancak kazı verecek.

Bu nedenle Pompeiopolis’te 2026 sezonu, yalnızca yeni bir kazı dönemi değil; Batı Karadeniz’in Roma geçmişine dair yeni bir sayfanın açılabileceği kritik bir arkeoloji sezonu olarak öne çıkıyor.