Doa Depozito Sistemi 81 İlde Başladı: Hangi Şişeler Kabul Ediliyor, Vatandaş Ne Kadar Kazanıyor?

Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 itibarıyla yaygınlaştırılan DOA Depozito İade Sistemi, ilk günlerinde milyonlarca ambalajın geri dönüşüm zincirine kazandırılmasını sağladı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre sistemin ilk iki gününde tam 4 milyon 475 bin 574 içecek ambalajı toplandı. Aynı dönemde sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 1 milyon 21 bin 795’e ulaştı. Toplanan ambalajlar karşılığında vatandaşların dijital cüzdanlarına yaklaşık 4,5 milyon lira aktarıldı.

Sisteme yönelik ilginin devam etmesiyle beşinci günde toplanan ambalaj sayısı 7 milyon 600 bine, kullanıcı sayısı ise 1 milyon 385 bin 673’e yükseldi.

Bu sonuçlar, Türkiye’de uzun süredir gündemde olan depozito iade uygulamasının kısa sürede milyonlarca kişiye ulaştığını gösterirken vatandaşların en çok merak ettiği sorular da netleşmeye başladı:

Hangi şişeler iade edilebilecek? Ambalaj başına kaç lira alınacak? Para nasıl çekilecek? Her market iade noktası olacak mı?

İlk İki Günde 4,5 Milyon Ambalaj Toplandı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 ve 2 Temmuz 2026 verilerine göre DOA sistemi üzerinden yaklaşık 4,5 milyon ambalaj toplandığını açıkladı.

Resmî verilere göre:

• Toplanan ambalaj sayısı: 4 milyon 475 bin 574
• Kayıtlı kullanıcı sayısı: 1 milyon 21 bin 795
• Vatandaşlara sağlanan toplam iade: Yaklaşık 4,5 milyon TL

oldu.

Bu veriler, sistemin ilk iki gününde kullanıcı başına ortalama yaklaşık 4,4 ambalaj iade edildiğine işaret ediyor. Ancak bazı kullanıcıların sisteme yalnızca kayıt olduğu, henüz ambalaj iade etmediği dikkate alındığında aktif kullanıcıların ortalama iade miktarının daha yüksek olması mümkün.

Beşinci Günde Sayı 7,6 Milyona Ulaştı

İlk iki günlük verilerin ardından sistemdeki artış devam etti. Bakan Kurum’un 5 Temmuz 2026 tarihli açıklamasına göre beşinci günün sonunda toplanan ambalaj sayısı 7,6 milyona ulaştı.

Aynı açıklamada DOA sistemini kullanan kişi sayısının da 1 milyon 385 bin 673’e yükseldiği bildirildi.

Böylece ilk beş günün sonunda vatandaşlara ambalaj iadeleri karşılığında toplam yaklaşık 7,6 milyon liralık bakiye sağlanmış oldu.

DOA Nedir?

DOA, “Depozitosu Olan Ambalajlar” ifadesinin kısaltmasıdır.

Sistem; belirli içecek ambalajlarının tüketildikten sonra çöpe atılması yerine iade noktalarına teslim edilmesini, ambalajların geri dönüşüme gönderilmesini ve vatandaşlara depozito bedelinin geri ödenmesini amaçlıyor.

DOA uygulaması, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülüyor. Finansal işlemler ise Türkiye Emlak Katılım Bankası altyapısıyla gerçekleştiriliyor.

Ambalaj Başına Ne Kadar Ödenecek?

Bakanlığın açıklamasına göre iade edilen her uygun ambalaj için vatandaşa 1 TL ödeme yapılacak.

Bu ödeme, ürün satın alınırken vatandaştan ayrıca tahsil edilen yeni bir bedel olarak uygulanmayacak. Bakan Kurum, üreticiler tarafından ödenen katılım ve toplama bedellerinin vatandaşlara ambalaj başına 1 lira olarak geri verileceğini açıkladı.

Buna göre:

• 10 ambalaj iade eden kişi 10 TL
• 50 ambalaj iade eden kişi 50 TL
• 100 ambalaj iade eden kişi 100 TL
• Günlük üst sınır olan 200 ambalajı iade eden kişi 200 TL

kazanabilecek.

DOA’nın resmî yardım sayfasına göre bir kullanıcı günde en fazla 200 adet ambalaj iade edebiliyor.

Hangi Ambalajlar İade Edilebilecek?

Sistem her türlü ambalajı kapsamıyor. Yalnızca üzerinde DOA işareti bulunan belirli içecek ambalajları kabul ediliyor.

İade edilebilecek ambalajlar genel olarak şunlardan oluşuyor:

• PET şişeler
• Cam şişeler
• Alüminyum içecek kutuları

Ambalajların tek kullanımlık olması ve yaklaşık 0,1 litre ile 3,01 litre arasındaki içecek ürünlerine ait olması gerekiyor.

Su, soda, gazlı içecek, meyve suyu ve benzeri ürünlerin ambalajları, üzerlerinde DOA logosu bulunması hâlinde sisteme dâhil edilebiliyor.

Her Plastik Şişe İçin Para Ödenecek Mi?

Hayır. Üzerinde DOA işareti bulunmayan her plastik, cam veya metal ambalaj depozito iadesi kapsamında değil.

Vatandaşların ambalajı iade etmeden önce üzerinde DOA logosu veya sistemle uyumlu işaret olup olmadığını kontrol etmesi gerekiyor.

Ayrıca ambalajın;

• Boş olması,
• Ezilmemiş olması,
• Kırılmamış olması,
• Barkodunun ve etiketinin okunabilir durumda bulunması,
• Fiziksel bütünlüğünün bozulmamış olması

gerekiyor.

Makinenin ambalajın barkodunu veya fiziksel özelliklerini tanıyamaması durumunda iade işlemi kabul edilmeyebilir.

DOA Uygulaması Nasıl Kullanılır?

Vatandaşların öncelikle Android veya iOS işletim sistemine sahip telefonlarına DOA mobil uygulamasını indirmesi gerekiyor.

Uygulamanın çalışma adımları şöyle:

1. DOA uygulamasına kayıt olunur.
2. Uygulamadaki haritadan en yakın iade noktası bulunur.
3. İade makinesinin ekranındaki karekod, uygulamadaki “İade Et” bölümüyle okutulur.
4. Ambalajlar makinenin haznesine tek tek yerleştirilir.
5. Makine tarafından kabul edilen ambalajların bedeli DOA Dijital Cüzdan’a aktarılır.
6. Biriken tutar uygulama üzerinden görüntülenir ve kullanılabilir.

İade bedeli işlem tamamlandıktan sonra kullanıcının dijital cüzdanına anında yansıtılıyor.

Para Banka Hesabına Aktarılabilecek Mi?

Evet. DOA Dijital Cüzdan’da biriken para yalnızca alışverişlerde kullanılmak zorunda değil.

Resmî bilgilere göre kullanıcılar bakiyelerini:

• Banka hesabına aktarabilecek,
• EFT veya havale yapabilecek,
• ATM üzerinden nakit çekebilecek,
• Sanal kartla internet alışverişinde kullanabilecek,
• Karekod destekli POS cihazlarında harcayabilecek,
• Anlaşmalı market ve restoranlarda kullanabilecek.

Bu yönüyle sistem, klasik market kuponlarından farklı olarak vatandaşın parasını daha geniş bir alanda kullanmasına imkân tanıyor.

DOA İade Noktaları Nerelerde Olacak?

Depozito iade sistemi yalnızca özel makinelerle sınırlı olmayacak. Marketler, bakkallar, büfeler, alışveriş merkezleri ve yerinde tüketim hizmeti veren işletmeler de sistem içinde iade noktası olarak görev yapabilecek.

İade noktası olabilecek yerler arasında:

• Marketler ve süpermarketler
• Bakkallar ve büfeler
• AVM’ler
• Otel, restoran ve kafeler
• Üniversiteler
• Hastaneler
• Site yönetimleri
• Akaryakıt istasyonları
• Otogarlar ve ulaşım terminalleri
• Belediye ve kamu kurumlarına ait alanlar

bulunuyor.

Vatandaşlar kendilerine en yakın noktayı DOA mobil uygulamasındaki “İade Noktası Bul” bölümünden görebilecek ve yol tarifi alabilecek.

Her Market Ambalaj Almak Zorunda Mı?

Bakanlığın açıklamasına göre 1 Temmuz 2026 itibarıyla içecek satan market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafe işletmelerinin sisteme kaydolması öngörülüyor.

Bu işletmelerin iade edilen veya kendi faaliyetleri sırasında tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek yetkili saha operatörlerine teslim etmesi gerekiyor.

Ancak her işletmede otomatik depozito makinesi bulunması gerekmiyor. Bazı noktalar manuel iade merkezi olarak çalışabilir, bazı işletmeler ise topladıkları ambalajları saha operatörüne teslim edebilir.

Bu nedenle vatandaşların herhangi bir markete gitmeden önce DOA uygulamasındaki güncel iade noktası haritasını kontrol etmesi daha doğru olacak.

Sistem 81 İlde Uygulanıyor Mu?

DOA sistemi, pilot uygulamaların ardından 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye geneline yayıldı.

Bakan Kurum, sistemin Adıyaman dâhil 81 ilde başlatıldığını açıkladı. İlk iki günde bir milyondan fazla kişinin uygulamaya kayıt olması, sistemin ülke çapında hızlı şekilde benimsendiğine işaret etti.

Bununla birlikte sistemin her mahallede ve her ilçede aynı yoğunlukta iade noktasıyla çalışması zaman alabilir. İlk aşamada büyük marketler, kamu alanları ve yoğun nüfuslu merkezlerde daha fazla iade noktası bulunması bekleniyor.

Yıllık Hedef 25 Milyar Ambalaj

Bakanlığın hedefi, sistem tamamen çalışır duruma geldiğinde yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajını geri toplamak.

Bu ambalajların plastik, cam ve alüminyum ham madde olarak yeniden üretime kazandırılması amaçlanıyor. Bakanlık, sistemin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar TL doğrudan katkı sağlamasını bekliyor.

Daha önce yayımlanan Bakanlık değerlendirmesinde ise sistemin yıllık yaklaşık 520 milyon avroluk katma değer oluşturabileceği belirtilmişti.

Günlük Ortalama Kaç Ambalaj Toplandı?

İlk iki günde toplanan 4 milyon 475 bin 574 ambalaj dikkate alındığında günlük ortalama:

Yaklaşık 2 milyon 238 bin ambalaj

toplandı.

Beşinci gün sonunda ulaşılan 7,6 milyon ambalaj üzerinden yapılan hesaplamada ise günlük ortalama:

Yaklaşık 1 milyon 520 bin ambalaj

seviyesinde gerçekleşti.

İlk günlerde yüksek merak ve kayıt talebi nedeniyle günlük sayıların dalgalanması normal kabul edilebilir. Sistemin gerçek performansı, iade noktalarının yaygınlaşması ve kullanıcı alışkanlıklarının oturmasının ardından daha net ortaya çıkacak.

25 Milyar Ambalaj Hedefine Ulaşmak İçin Ne Gerekiyor?

Yılda 25 milyar ambalaj toplanabilmesi için günlük ortalama yaklaşık:

68,5 milyon ambalajın

iade edilmesi gerekiyor.

İlk beş günlük 7,6 milyon ambalajlık sonuç, sistemin güçlü bir başlangıç yaptığını gösterse de yıllık hedefe ulaşılabilmesi için günlük toplama kapasitesinin çok daha fazla yükselmesi gerekiyor.

Bunun sağlanabilmesi için:

• İade makinelerinin hızla yaygınlaştırılması,
• Küçük yerleşimlerde manuel iade merkezlerinin kurulması,
• Market ve işletmelerin sisteme eksiksiz katılması,
• Makine arızalarının kısa sürede giderilmesi,
• Vatandaşların uygulamaya kolay erişmesi,
• İade bedelinin zaman içinde cazibesini koruması,
• Toplanan ambalajların düzenli taşınması

gerekiyor.

Depozito Sistemi Çevreye Ne Kazandıracak?

Cam, plastik ve alüminyum ambalajların evsel çöpe karışması, geri dönüşüm değerinin düşmesine ve malzemelerin önemli bölümünün kaybedilmesine yol açabiliyor.

Depozito sistemiyle ambalajlar ayrı toplanarak:

• Geri dönüştürülebilir malzemenin kalitesi korunacak,
• Yeni plastik, cam ve alüminyum üretim ihtiyacı azalacak,
• Enerji kullanımı düşürülebilecek,
• Karbon emisyonları azaltılabilecek,
• Sokak, sahil ve ormanlardaki ambalaj kirliliği önlenebilecek,
• Çöp toplama ve depolama maliyetleri azaltılabilecek.

Bakanlık, sistemin doğal kaynakların korunmasına, enerji tasarrufuna, döngüsel ekonomiye ve Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine katkı sağlayacağını belirtiyor.

Plastik Şişeler Yeniden İçecek Şişesine Dönüşebilir Mi?

Depozito sistemiyle ayrı ve temiz şekilde toplanan PET şişeler, uygun geri dönüşüm süreçlerinden geçirilerek yeniden ambalaj üretiminde kullanılabilir.

Ancak bunun için şişelerin çöple, organik atıklarla veya kimyasal maddelerle kirlenmemesi önem taşıyor. Depozito makinelerinde ayrı toplanan ambalajların daha temiz ve izlenebilir olması, geri dönüştürülmüş malzemenin kalitesini artırabilir.

Bu nedenle depozito sistemi, yalnızca daha fazla atık toplamak değil, yüksek kaliteli geri dönüşüm ham maddesi üretmek açısından da önem taşıyor.

Uygulamada Hangi Sorunlar Yaşanabilir?

DOA sisteminin uzun vadeli başarısı, yalnızca ilk günlerde toplanan ambalaj sayısına bağlı olmayacak.

Uygulamada karşılaşılabilecek başlıca sorunlar şöyle sıralanabilir:

İade Noktası Yetersizliği: Vatandaşın şişe iade etmek için uzun mesafe gitmesi sisteme katılımı azaltabilir.

Makine Arızaları: Dolu veya çalışmayan makineler, kullanıcıların ambalajlarını geri götürmesine neden olabilir.

Ambalajların Reddedilmesi: Ezilmiş, etiketi kopmuş veya barkodu okunmayan ambalajların kabul edilmemesi tartışma oluşturabilir.

Kırsal Bölgelere Erişim: Köyler ve küçük ilçelerde otomatik makineler yerine düzenli çalışan manuel merkezlere ihtiyaç duyulabilir.

Dijital Erişim Sorunu: Akıllı telefonu olmayan veya mobil uygulama kullanamayan vatandaşlar için alternatif yöntemler geliştirilmesi gerekebilir.

İade Bedelinin Değeri: Enflasyon karşısında 1 TL’lik tutarın zaman içinde güncellenmemesi, sistemin teşvik gücünü azaltabilir.

Akıllı Telefonu Olmayanlar Ambalaj İade Edebilecek Mi?

Mevcut sistem, ağırlıklı olarak DOA mobil uygulaması ve dijital cüzdan üzerinden çalışıyor.

Ancak sistemin toplumun tamamına ulaşması için akıllı telefonu olmayan, dijital bankacılık kullanmayan veya uygulama kurmakta zorlanan vatandaşlara yönelik kart, fiş, kimlik doğrulama ya da manuel ödeme gibi alternatif modellerin geliştirilmesi önem taşıyor.

Resmî bilgilendirmelerde mobil uygulamanın temel araç olduğu belirtilirken manuel iade noktalarının da sistemde yer alacağı ifade ediliyor.

Vatandaş Ambalajı Nasıl Saklamalı?

Ambalajların iade sırasında reddedilmemesi için şu noktalara dikkat edilmeli:

• Ambalaj tamamen boşaltılmalı.
• Şişe veya kutu ezilmemeli.
• Cam ambalaj kırılmamalı.
• Etiket ve barkod sökülmemeli.
• Ambalajın içine çöp veya yabancı madde konulmamalı.
• Mümkünse ambalajlar temiz ve kuru şekilde saklanmalı.
• Kapak konusunda makine üzerindeki talimat takip edilmeli.

Resmî DOA bilgilendirmesinde ambalajın boş, deforme olmamış ve bütünlüğü bozulmamış olması gerektiği belirtiliyor.

Depozito İade Sistemi Belediyeleri Nasıl Etkileyecek?

Ambalajların büyük bölümünün belediye çöp sistemine girmeden iade noktalarında toplanması, belediyelerin taşıdığı atık miktarını azaltabilir.

Bu durum uzun vadede:

• Çöp toplama araçlarının yakıt tüketimini,
• Düzenli depolama sahalarına giden atık miktarını,
• Ambalajların sokaklardan toplanma maliyetini,
• Sahil ve park temizliği giderlerini

azaltabilir.

Ancak değerli ambalajların depozito sistemiyle ayrı toplanması, belediyelerin mevcut ambalaj atığı toplama gelirlerini ve lisanslı toplama sistemlerini de değiştirebilir. Bu nedenle belediyeler, atık toplayıcıları ve depozito operatörleri arasındaki görev paylaşımının açık biçimde düzenlenmesi gerekiyor.

Atık Toplayıcıları Sistemden Nasıl Etkilenecek?

Sokaklardan plastik, cam ve metal ambalaj toplayarak geçimini sağlayan kişiler, depozito sisteminin önemli paydaşlarından biri olabilir.

Bu kişilerin sistemin dışında bırakılması hâlinde gelir kaybı ve kayıt dışı toplama sorunları yaşanabilir. Buna karşılık atık toplayıcılarının kayıt altına alınması, iade merkezlerinde istihdam edilmesi veya saha operatörleriyle çalışmasının sağlanması sistemin toplama kapasitesini güçlendirebilir.

Depozito sisteminin sosyal başarısı, yalnızca makine sayısıyla değil, mevcut atık toplama ekonomisinin sisteme ne kadar adil biçimde dâhil edildiğiyle de ölçülecek.

DOA Gerçekten Çevre Sorununu Çözer Mi?

Depozito iade sistemi, içecek ambalajlarının çevreye atılmasını azaltabilecek en etkili araçlardan biri olabilir. Ancak tek başına bütün atık sorununu çözmesi mümkün değil.

Sistem yalnızca belirli boyutlardaki plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını kapsıyor. Gıda ambalajları, kartonlar, deterjan şişeleri, poşetler, tek kullanımlık tabak ve bardaklar gibi çok sayıda atık türü belediyelerin ayrı toplama sistemleri içinde kalmaya devam edecek.

Bu nedenle DOA’nın;

• Kaynağında ayrı toplama,
• Ambalajların azaltılması,
• Yeniden kullanılabilir ürünlerin teşvik edilmesi,
• Üretici sorumluluğu,
• Belediye geri dönüşüm altyapısı

ile birlikte yürütülmesi gerekiyor.

Sonuç: Güçlü Başlangıç, Büyük Hedef

DOA Depozito İade Sistemi’nin ilk iki gününde 4 milyon 475 bin 574, beşinci günün sonunda ise 7,6 milyon ambalajın toplanması, vatandaşların uygulamaya yüksek ilgi gösterdiğini ortaya koydu.

Ambalaj başına 1 TL ödenmesi, dijital cüzdandaki paranın banka hesabına aktarılabilmesi ve sistemin 81 ile yayılması, uygulamanın güçlü yönleri arasında yer alıyor.

Ancak yıllık 25 milyar ambalaj hedefi son derece yüksek. Bu hedefe ulaşılabilmesi için makine ve manuel iade noktalarının ülke genelinde erişilebilir hâle gelmesi, sistemin kesintisiz çalışması ve vatandaşın ambalaj iade etmesinin günlük yaşamın doğal bir parçasına dönüşmesi gerekiyor.

DOA doğru işletildiğinde yalnızca vatandaşın bütçesine katkı sağlayan bir sistem olmayacak. Aynı zamanda plastik, cam ve alüminyumun çöpe gitmesini engelleyen, doğal kaynak kullanımını azaltan ve Türkiye’nin döngüsel ekonomi hedeflerini güçlendiren büyük bir çevre altyapısına dönüşebilir.