Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde yeniden büyüyen Ebola salgını küresel sağlık otoritelerini alarma geçirdi. Son açıklanan verilere göre ülkede Ebola nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 131’e yükselirken, 513’ten fazla şüpheli vaka tespit edildi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), salgının yalnızca belirli bölgelerle sınırlı kalmayabileceği konusunda uyarıda bulunurken, yüksek nüfus hareketliliğinin hastalığın kontrol altına alınmasını zorlaştırdığına dikkat çekti.

Uzmanlara göre özellikle sınır geçişleri, ticaret yolları ve madencilik bölgelerindeki yoğun insan hareketi, salgının bölgesel yayılma riskini artırıyor.

DSÖ Uluslararası Acil Durum İlan Etti

Dünya Sağlık Örgütü, Bundibugyo virüsünün neden olduğu mevcut Ebola türü nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etti. Ancak kuruluş, mevcut durumun henüz pandemi kriterlerini karşılamadığını açıkladı.

DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, salgının gerçek boyutu konusunda hâlâ önemli belirsizlikler bulunduğunu belirterek şu uyarıyı yaptı:

• vaka sayısının resmi verilerin üzerinde olabileceği,
• coğrafi yayılımın genişleyebileceği,
• yerel ve bölgesel bulaş riskinin ciddi seviyede olduğu

değerlendiriliyor.

Salgının Merkezi Ituri Eyaleti

Salgının merkez üssü olarak Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusundaki Ituri eyaleti öne çıkıyor. DSÖ yetkilileri, bölgedeki yoğun nüfus hareketliliğinin salgın kontrolünü zorlaştırdığını ifade ediyor.

Özellikle:

• sınır geçişleri,
• ticaret hareketliliği,
• göç akışları,
• madencilik faaliyetleri

virüsün daha geniş alanlara yayılma riskini artırıyor.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi de özellikle Rwampara, Bunia ve Mongwalu bölgelerinde yüksek risk bulunduğunu açıkladı.

Uganda’da da Vakalar Görüldü

Salgın yalnızca Kongo ile sınırlı kalmış değil.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) verilerine göre Uganda’da iki doğrulanmış Ebola vakası ve bir ölüm kaydedildi.

Uzmanlar, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile sınırı bulunan ülkelerin yüksek risk altında olduğunu belirtiyor.

Bölgedeki yoğun insan hareketi nedeniyle sağlık otoriteleri:

• sınır kontrollerini artırıyor,
• temas takibi yapıyor,
• acil durum operasyon merkezleri kuruyor.

Ebola Nasıl Yayılıyor?

Ebola virüsü ilk kez 1976 yılında bugünkü Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde tespit edildi. Bilim insanları virüsün yarasalardan insanlara bulaştığını değerlendiriyor.

Virüs:

• enfekte kişilerin vücut sıvılarıyla temas,
• kan ve biyolojik sıvılar,
• hasarlı deri veya mukozal temas

yoluyla bulaşabiliyor.

Ebola hastalığı ciddi:

• kanama,
• organ yetmezliği,
• yüksek ateş,
• kusma,
• ishal

gibi belirtilere neden olabiliyor.

DSÖ verilerine göre Ebola’nın ortalama ölüm oranı yaklaşık yüzde 50 seviyesinde bulunuyor.

ABD ve Avrupa Alarm Durumuna Geçti

Salgının büyümesiyle birlikte bazı ülkeler yeni önlemleri devreye aldı.

ABD sağlık kurumları:

• son 21 gün içinde Kongo, Uganda ve Güney Sudan’da bulunan bazı kişilere giriş kısıtlaması uygulanacağını,
• yolcu takibinin artırılacağını,
• test kapasitesinin genişletileceğini

duyurdu.

ABD ayrıca Demokratik Kongo Cumhuriyeti için en yüksek seviye olan 4. düzey seyahat uyarısı yayımladı.

Kongo’da görev yapan bir Amerikalı doktorun da virüse yakalandığı ve tedavi için Almanya’ya götürüleceği açıklandı.

En Büyük Ebola Salgını 2014-2016 Döneminde Yaşanmıştı

Uzmanlar, mevcut salgının henüz Batı Afrika’daki büyük Ebola krizine ulaşmadığını ancak riskin dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtiyor.

2014-2016 yılları arasında yaşanan Ebola salgınında:

• 28 binden fazla kişi enfekte olmuş,
• 11 binden fazla kişi hayatını kaybetmişti.

Bu süreçte hastalık:

• Gine,
• Sierra Leone,
• Liberya,
• ABD,
• Birleşik Krallık,
• İtalya

dahil birçok ülkeye yayılmıştı.

Uzmanlar Bölgesel Koordinasyona Dikkat Çekiyor

DSÖ ve Afrika CDC uzmanları, salgının kontrol altına alınabilmesi için bölgesel koordinasyonun kritik önem taşıdığını vurguluyor.

Özellikle:

• hızlı izolasyon,
• temaslı takibi,
• laboratuvar kapasitesi,
• sınır sağlık denetimleri,
• sağlık çalışanlarının korunması

başlıklarının öncelikli olduğu belirtiliyor.

DSÖ ayrıca ülkelerin paniğe kapılarak sınırları tamamen kapatmaması gerektiğini, bilimsel temelli önlemlerin daha etkili olduğunu ifade etti.

Küresel Sağlık Sistemleri Yeniden Test Ediliyor

Uzmanlara göre Covid-19 sonrası dönemde Ebola gibi yüksek ölüm oranına sahip salgınların yeniden gündeme gelmesi, küresel sağlık sistemlerinin dayanıklılığını yeniden test ediyor.

Özellikle:

• erken uyarı sistemleri,
• uluslararası sağlık iş birlikleri,
• hızlı müdahale kapasitesi,
• sağlık altyapısı yatırımları

önümüzdeki dönemde daha kritik hale gelebilir.

Afrika’da son 50 yılda Ebola nedeniyle yaklaşık 15 bin kişinin hayatını kaybettiği belirtilirken, uzmanlar mevcut salgının dikkatle takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Sağlık Uyarı Notu

Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Salgın hastalıklar ve bulaşıcı enfeksiyonlarla ilgili gelişmelerde resmi sağlık kurumlarının açıklamaları ve uzman değerlendirmeleri esas alınmalıdır.