Sıfır Atık Vakfı Ve UNICEF’ten Çocuk Odaklı İklim Eylemi İçin Güç Birliği

Sıfır Atık Vakfı ile UNICEF Türkiye, çocukların ve gençlerin çevresel sürdürülebilirlik, sıfır atık kültürü ve iklim eylemi alanındaki bilgi, farkındalık ve katılımını güçlendirmek amacıyla önemli bir iş birliğine imza attı.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile UNICEF Türkiye Temsilcisi Paolo Marchi, çocukların iklim eylemindeki rolünü güçlendirmeyi hedefleyen Mutabakat Zaptı’nı imzaladı. Galataport ev sahipliğinde gerçekleştirilen imza töreniyle iki kurum arasındaki çocuk odaklı çevre ve iklim çalışmaları kurumsal bir zemine taşındı.

İş birliği kapsamında çocuk hakları perspektifiyle çevresel sürdürülebilirliğin desteklenmesi, iklim değişikliğine karşı farkındalığın artırılması, çocukların ve gençlerin iklim politikalarına anlamlı katılımının teşvik edilmesi, ortak savunuculuk, eğitim, iletişim ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Mutabakat Zaptı Ne Anlama Geliyor?

Sıfır Atık Vakfı ile UNICEF arasında imzalanan Mutabakat Zaptı, iki kurumun çocuklar, gençler, çevre ve iklim başlıklarında uzun soluklu bir ortak çalışma zemini kurmasını amaçlıyor.

Bu anlaşma, yalnızca sembolik bir iş birliği değil; eğitim programları, farkındalık kampanyaları, çocuk ve genç katılımı, çevresel okuryazarlık, sıfır atık kültürü ve iklim eylemi gibi başlıklarda somut faaliyetlerin önünü açan stratejik bir çerçeve niteliği taşıyor.

Anlaşmanın en dikkat çeken yönü, iklim krizinin çocuklar üzerindeki etkisini yalnızca “koruma” başlığıyla değil, çocukların ve gençlerin çözüm süreçlerine aktif katılımı üzerinden ele alması.

Çocuklar İklim Eyleminin Aktif Paydaşı Olacak

UNICEF Türkiye Temsilcisi Paolo Marchi, iklim değişikliğinin çocukların bugününü ve geleceğini etkileyen en büyük küresel tehditlerden biri olduğuna dikkat çekti. Marchi, çocukların bu krize en az katkıda bulunan kesimler arasında yer almasına rağmen etkilerini ağır biçimde yaşadığını belirterek, çocukların yalnızca korunmasının değil, iklim çözümlerinin aktif paydaşları olarak güçlendirilmesinin de önemli olduğunu vurguladı.

Bu yaklaşım, çocukları yalnızca iklim krizinin mağduru olarak değil, aynı zamanda çözümün parçası olarak gören yeni bir bakış açısını öne çıkarıyor.

İş birliğiyle çocukların ve gençlerin çevresel farkındalıklarının artırılması, bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi, seslerini daha güçlü duyurmaları ve iklim eylemine anlamlı katılımlarının desteklenmesi hedefleniyor.

COP31 Öncesi Çocuk Hakları İklim Gündeminin Merkezinde

Türkiye’nin 2026 yılında COP31’e ev sahipliği yapacak olması, Sıfır Atık Vakfı ve UNICEF iş birliğini daha stratejik hâle getiriyor.

Sıfır Atık Vakfı’nın açıklamasına göre Mutabakat Zaptı kapsamında özellikle COP31 öncesinde, sırasında ve sonrasında çocukların ve gençlerin iklim gündemine aktif katılımını destekleyecek ortak çalışmalar yürütülecek. Taraflar; bilgi paylaşımı, ortak savunuculuk faaliyetleri, farkındalık kampanyaları, eğitim programları ve katılımcı etkinliklerle çocukların çevresel konulardaki sesinin daha güçlü duyulmasına katkı sağlamayı hedefliyor.

Şubat 2026’da yapılan önceki görüşmede de Sıfır Atık Vakfı ve UNICEF’in, Türkiye’de düzenlenecek COP31 kapsamında çocuklar ve gençlerin iklim krizi karşısındaki durumuna dikkat çekmek amacıyla ortak etkinlik düzenleyeceği açıklanmıştı.

Çocuklara Yönelik Çevre Eğitimleri Yaygınlaştırılacak

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, imza töreninde yaptığı değerlendirmede çocuklara yönelik çevre eğitimlerinin yaygınlaştırılacağını ifade etti. Ağırbaş, çocukların çevre bilincini, sıfır atık kültürünü ve iklim farkındalığını erken yaşta kazanacağı modeller oluşturacaklarını ve eğitim programları düzenleyeceklerini söyledi.

Bu başlık, iş birliğinin en somut sonuçlarından biri olabilir. Çünkü iklim kriziyle mücadelede davranış dönüşümü, yalnızca yetişkinlerin kararlarıyla değil, çocukların erken yaşta kazandığı alışkanlıklarla da yakından ilişkili.

Sıfır atık, su tasarrufu, gıda israfının azaltılması, geri dönüşüm, bilinçli tüketim, doğa koruma ve karbon ayak izi gibi konuların çocuklara yaşlarına uygun materyallerle anlatılması, uzun vadede daha güçlü bir çevre kültürü oluşturabilir.

Aileler De Sürece Dahil Edilecek

Yeni ortaklığın dikkat çeken başlıklarından biri de ailelerin sürece dahil edilmesi.

Sıfır Atık Vakfı açıklamasına göre çocukların bilgi, birikim ve becerilerinin aileleriyle birlikte güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu yaklaşım, çevre eğitiminin yalnızca okulda veya etkinlik alanlarında kalmaması, ev içi yaşam alışkanlıklarına da yansıması açısından önemli.

Çünkü sıfır atık kültürü, günlük yaşam pratikleriyle anlam kazanıyor. Evde atık ayrıştırma, suyu tasarruflu kullanma, tek kullanımlık ürünleri azaltma, ihtiyaç kadar tüketme ve gıda israfını önleme gibi davranışların aile ortamında desteklenmesi, çocuklarda kalıcı farkındalık oluşturabilir.

UNICEF Verileri Neden Bu İş Birliğini Önemli Kılıyor?

Çocuk odaklı iklim eylemi, yalnızca Türkiye’nin değil dünyanın ortak gündemlerinden biri.

UNICEF’in 2026 tarihli değerlendirmesine göre dünya genelinde çocuk sayısının neredeyse yarısına denk gelen yaklaşık 1,1 milyar çocuk, eş zamanlı en az 3 iklim tehlikesine maruz kalıyor. Raporda kuraklık, aşırı sıcaklık ve sıcak hava dalgalarının çocukları en yaygın biçimde tehdit eden iklim riskleri arasında yer aldığı; kıyı ve nehir selleri, yangınlar, kum ve toz fırtınaları ile tropikal fırtınaların da çocukların karşı karşıya kaldığı tehditler arasında bulunduğu belirtildi.

Aynı raporda dünyadaki hemen her çocuğun en az bir iklim tehlikesiyle karşı karşıya olduğu, iklim risklerinin çocukların sağlığını, eğitimini ve hayatta kalma koşullarını tehdit ettiği vurgulandı.

Bu tablo, Sıfır Atık Vakfı ve UNICEF iş birliğinin neden yalnızca bir çevre projesi değil, aynı zamanda çocuk hakları ve gelecek kuşakların yaşam hakkı açısından da kritik olduğunu gösteriyor.

Sıfır Atık Kültürü Çocuklar İçin Neden Önemli?

Sıfır atık yaklaşımı, çocuklara yalnızca çöpü ayrıştırmayı öğretmekten ibaret değil. Bu kültür; tüketim alışkanlıklarını sorgulama, kaynakları verimli kullanma, israfı azaltma, doğaya karşı sorumluluk geliştirme ve yaşam döngüsü bilinci kazanma anlamına geliyor.

Çocukların erken yaşta “atık” kavramını, bir sorun olduğu kadar doğru yönetildiğinde kaynağa dönüşebilecek bir süreç olarak öğrenmesi; okul, ev ve toplum düzeyinde davranış değişikliğini destekleyebilir.

Bu nedenle Sıfır Atık Vakfı ile UNICEF’in ortak eğitim, iletişim ve farkındalık çalışmaları, çocukların iklim okuryazarlığını artırırken aynı zamanda daha bilinçli tüketim kültürünün oluşmasına da katkı sağlayabilir.

Gençlerin Karar Alma Süreçlerine Katılımı Güçlenecek

İş birliğinin en önemli yanlarından biri, çocukların ve gençlerin yalnızca bilgilendirilmesi değil, karar alma süreçlerine daha etkin katılımının desteklenmesi.

Sıfır Atık Vakfı açıklamasında, gençlerin çevresel karar alma süreçlerine etkin katılımının destekleneceği belirtildi. Bu hedef; okul meclisleri, gençlik platformları, iklim çalıştayları, yerel yönetim buluşmaları, COP31 yan etkinlikleri ve gençlik odaklı savunuculuk faaliyetleriyle somutlaşabilir.

Gençlerin iklim politikalarına katılımı, yalnızca sembolik temsilden ibaret olmamalı. Gerçek etki için gençlerin fikirlerinin raporlara, yerel eylem planlarına, eğitim içeriklerine ve kamu politikalarına yansıması gerekiyor.

Ortaklık Hangi Alanlara Yayılabilir?

Açıklanan çerçeveye göre Sıfır Atık Vakfı ve UNICEF iş birliğinin şu alanlarda gelişmesi beklenebilir:

Çocuklara yönelik çevre ve iklim eğitimleri.

Sıfır atık kültürünü yaygınlaştıran okul ve aile programları.

İklim değişikliğinin çocuklar üzerindeki etkilerini anlatan farkındalık kampanyaları.

COP31 öncesinde, sırasında ve sonrasında çocuk ve genç katılımını artıran etkinlikler.

Çevresel okuryazarlık ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarını güçlendiren materyaller.

Gençlerin çevresel karar alma süreçlerine katılımını destekleyen platformlar.

Türkiye dışındaki farklı coğrafyalardaki çocuklara yönelik ortak projeler.

Bu başlıklar, iş birliğinin hem yerel hem de uluslararası boyutta büyüyebilecek bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.

Özel Sektör, Akademi Ve Sivil Toplum Vurgusu

Samed Ağırbaş, COP31 sürecinde vatandaşlar, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte çalışılacağını belirterek, Türkiye’nin ev sahipliğinde örnek bir COP31 gerçekleştirmeyi hedeflediklerini söyledi. Ağırbaş ayrıca iş dünyasının iklim politikalarındaki rolüne dikkat çekerek, özel sektörün sürece etkin katılımını önemsediklerini ifade etti.

Bu vurgu önemli. Çünkü çocuk odaklı iklim eylemi, yalnızca kamu kurumlarının veya uluslararası kuruluşların çalışmalarıyla sınırlı kalamaz. Eğitim kurumları, belediyeler, özel sektör, medya, akademi, sivil toplum ve aileler birlikte hareket ettiğinde çocukların iklim ve çevre konularındaki katılımı daha görünür ve etkili hâle gelebilir.

Türkiye’nin Sıfır Atık Deneyimi Küresel Ölçeğe Taşınabilir

Sıfır Atık Vakfı’nın açıklamasına göre iş birliği, Sıfır Atık Hareketi’nin küresel birikimi ile UNICEF’in çocuk hakları ve iklim alanındaki uluslararası deneyimini bir araya getiriyor. Bu ortaklıkla sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sunacak uzun soluklu ve kapsayıcı projelerin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Bu yönüyle süreç, Türkiye’de geliştirilen sıfır atık yaklaşımının çocuk ve gençlik odaklı eğitim modelleriyle uluslararası alana taşınması açısından da önem taşıyor.

Özellikle UNICEF’in küresel ağı, çocuklara yönelik iklim ve çevre projelerinin farklı ülkelerde uygulanabilmesi için güçlü bir zemin sağlayabilir.

Haber Neden Önemli?

Sıfır Atık Vakfı ve UNICEF iş birliği, üç açıdan önem taşıyor.

Birincisi, çocukların iklim krizinden en fazla etkilenen gruplar arasında yer aldığı gerçeğini görünür kılıyor.

İkincisi, çocukları yalnızca korunması gereken pasif bir grup olarak değil, iklim çözümlerinin aktif paydaşı olarak konumlandırıyor.

Üçüncüsü, COP31’e giden süreçte Türkiye’de çocuk hakları, sıfır atık, çevresel sürdürülebilirlik ve iklim eylemini aynı masa etrafında buluşturuyor.

Bu nedenle anlaşma, yalnızca iki kurum arasında yapılan teknik bir protokol değil; çocukların geleceğini iklim politikalarının merkezine yerleştirmeyi amaçlayan daha geniş bir vizyonun parçası olarak değerlendirilebilir.

Sonuç: Çocukların Sesi İklim Gündeminde Daha Güçlü Duyulacak

Sıfır Atık Vakfı ile UNICEF Türkiye arasında imzalanan Mutabakat Zaptı, çocukların ve gençlerin iklim eylemindeki rolünü güçlendirmeyi amaçlayan önemli bir adım oldu.

İş birliği; çevre eğitimi, sıfır atık kültürü, çocuk hakları, iklim farkındalığı, aile katılımı, gençlerin karar süreçlerine katılımı ve COP31 hazırlıkları gibi çok sayıda başlığı aynı çatı altında buluşturuyor.

Dünya genelinde çocukların iklim riskleriyle giderek daha fazla karşı karşıya kaldığı bir dönemde, çocuklara yalnızca “geleceğin sahibi” olarak bakmak yeterli değil. Onların bugünden söz hakkı olan, çözüm üreten, çevreyi koruyan ve iklim eyleminin aktif parçası olan bireyler olarak güçlendirilmesi gerekiyor.

Sıfır Atık Vakfı ve UNICEF’in yeni ortaklığı da tam olarak bu noktada anlam kazanıyor: Çocukların sesi iklim gündeminde daha güçlü duyuldukça, sürdürülebilir bir gelecek için atılan adımlar daha kalıcı ve daha kapsayıcı hâle gelebilir.