MTA Diri Fay Haritası Bursa İçin Ne Anlama Geliyor? 700 Fay Ve Kentsel Dönüşüm Analizi

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün Türkiye Diri Fay Haritası’nı 13 yıl sonra güncellemesi, Türkiye’nin deprem gerçeğini yeniden gündemin merkezine taşıdı.

2013 tarihli haritada 485 olarak gösterilen diri fay sayısı, yeni saha araştırmaları ve bilimsel veriler sonucunda 700’e yükseldi. Güncelleme, Türkiye’de son 13 yılda birdenbire 215 yeni fayın oluştuğu anlamına gelmiyor. Asıl değişim; daha ayrıntılı arazi çalışmaları, yeni teknolojiler, paleosismolojik araştırmalar ve fayların farklı segmentlerinin daha net belirlenmesinden kaynaklanıyor.

Yeni haritayı Bursa açısından değerlendiren İMSİFED ve İMSİAD Başkanı Şeref Demir de çalışmanın korku üretmek yerine kentsel dönüşümü hızlandıracak bilimsel bir yol haritası olarak kullanılması gerektiğini söyledi. Demir’e göre Bursa’da yapı güvenliği, zemin etütleri, mühendislik hizmetleri ve imar kararlarında taviz verilemeyecek yeni bir döneme girilmesi gerekiyor.

Ancak yeni haritadan çıkarılması gereken sonuç yalnızca “daha fazla konut üretelim” olmamalı. Bursa’nın gerçek ihtiyacı; riskli yapıların belirlenmesi, güvenli olmayan binaların güçlendirilmesi veya yenilenmesi, zemin koşullarının planlara işlenmesi ve ulaşım, sanayi, hastane, okul ve altyapının birlikte ele alındığı bütüncül bir dirençlilik programıdır.

Türkiye Diri Fay Haritası’nda Ne Değişti?

MTA tarafından Haziran 2026’da açıklanan yeni harita, 2013 tarihli Türkiye Diri Fay Haritası’nın kapsamlı biçimde yenilenmesiyle hazırlandı.

Güncelleme projesi 2022 yılında yatırım programına alındı. Çalışma kapsamında yaklaşık 1.200 bilimsel kaynak değerlendirildi, 2 bin 155 temel diri fay haritası üretildi ve Türkiye ölçeğinde 1/1.000.000 ölçekli yeni harita oluşturuldu.

Yeni haritanın kaynakçası MTA’nın resmî veri sistemine işlendi. Çalışma, MTA Özel Yayın Serisi-60 kapsamında yayımlandı ve resmî ISBN numarasıyla kayıt altına alındı.

Fay Sayısının 485’ten 700’e Çıkması Ne Anlama Geliyor?

En önemli yanlış anlaşılma, fay sayısındaki artışın Türkiye’de deprem tehlikesinin bir gecede yüzde 44 arttığı şeklinde yorumlanmasıdır.

Yeni haritadaki artışın temel nedenleri şunlardır:

• Daha ayrıntılı arazi incelemelerinin yapılması,
• Fayların geometrisinin daha doğru belirlenmesi,
• Daha önce tek parça gösterilen bazı fayların segmentlere ayrılması,
• Uydu görüntüleri ve sayısal yükseklik modellerinin gelişmesi,
• Son depremlerde oluşan yüzey kırıklarının incelenmesi,
• Paleosismoloji çalışmalarının artması,
• Üniversitelerin ürettiği yeni bilimsel verilerin haritaya eklenmesi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede de çok sayıda fayın geometrisinin ve segmentasyon özelliklerinin güncellendiği, yeni bilimsel bulguların veri tabanına işlendiği belirtildi.

Dolayısıyla doğru ifade, “Türkiye’de 215 yeni fay oluştu” değil; daha önce yeterince ayrıntılı tanımlanmamış fayların bilimsel olarak kayıt altına alındığıdır.

Diri Fay Nedir?

Diri fay, yakın jeolojik geçmişte hareket ettiği belirlenen ve gelecekte yüzey kırılması veya deformasyon oluşturabilecek büyüklükte deprem üretme potansiyeli taşıyan faydır.

MTA’nın sınıflandırmasında fayların yaşı, yüzey kırığı oluşturup oluşturmadığı, jeolojik izleri ve geçmiş hareketleri dikkate alınır. Diri fay haritası bu yapıların konumunu ve geometrisini gösterir; ancak depremin hangi gün, hangi yıl ve kaç büyüklüğünde meydana geleceğini söylemez.

Bir fayın haritada bulunması:

• Yakında mutlaka deprem olacağı,
• Fayın aynı anda tamamının kırılacağı,
• Fayın geçtiği her yerde aynı hasarın oluşacağı,
• Faydan uzaktaki alanların tamamen güvenli olduğu

anlamına gelmez.

Depremin oluşturacağı hasar; fayın özelliklerinin yanında depremin derinliğine, büyüklüğüne, zemine, binanın yapım kalitesine, taşıyıcı sistemine ve nüfus yoğunluğuna bağlıdır.

Diri Fay Haritası İle Deprem Risk Haritası Aynı Şey Mi?

Hayır. Bu iki harita birbirinden farklı bilgiler verir.

MTA Diri Fay Haritası

Fayların:

• Nereden geçtiğini,
• Uzunluğunu,
• Geometrisini,
• Segmentlerini,
• Jeolojik yaşını,
• Yüzey kırığı oluşturma izlerini

gösterir.

AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası

Belirli bir koordinatta beklenen yer hareketinin ve en büyük yer ivmesinin düzeyini gösterir. Türkiye Deprem Tehlike Haritası 2018 yılında yayımlandı ve 1 Ocak 2019’da yürürlüğe girdi.

Deprem Risk Haritası

Tehlike verilerinin yanı sıra:

• Yapı stokunu,
• Nüfusu,
• Zemin koşullarını,
• Kritik altyapıları,
• Ekonomik varlıkları,
• Muhtemel can ve mal kaybını

birlikte değerlendirir.

AFAD da deprem tehlike haritasının tek başına risk haritası olmadığını; risk hesabı için yapıların, nüfusun ve ekonomik kayıpların da değerlendirilmesi gerektiğini açıkça belirtiyor.

Bu nedenle MTA haritasında bir binanın yakınında fay görülmesi, o binanın dayanıklı veya dayanıksız olduğuna tek başına karar vermeye yetmez.

Yeni Haritanın En Önemli Yeniliği Ne?

Türkiye Diri Fay Haritası artık uzun aralıklarla yenilenen sabit bir çalışma olmaktan çıkarılarak sürekli güncellenebilen bir ulusal bilgi sistemine dönüştürülüyor.

Üniversiteler, araştırma kuruluşları ve uzmanlar tarafından elde edilen yeni veriler web tabanlı sistem üzerinden MTA’ya iletilebilecek. Bu veriler; üniversiteler, kamu kurumları ve MTA uzmanlarından oluşan Bilim Kurulu tarafından değerlendirilecek. Uygun bulunan çalışmalar veri tabanına işlenecek.

Bu değişiklik, gelecekte yeni bilimsel bulguların haritalara aktarılması için yeniden 10 veya 13 yıl beklenmesinin önüne geçebilir.

Yeni Diri Fay Haritası Bursa İçin Neden Önemli?

Bursa; Güney Marmara’nın aktif tektonik yapısı, yoğun nüfusu, hızlı kentleşmesi, büyük sanayi tesisleri ve eski yapı stoku nedeniyle deprem zararlarının yüksek olabileceği şehirler arasında bulunuyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesinin 2025 yılında paylaştığı bilgilere göre, MTA tarafından Bursa sınırları içinde resmî olarak tanımlanmış dokuz fay hattı bulunuyordu. 2026 haritasının yerel ölçekli paftalarının şehir planlarıyla karşılaştırılmasıyla bu sayı, segment yapıları ve güzergâhlar daha ayrıntılı biçimde değerlendirilebilecek.

Bursa ve yakın çevresini etkileyebilecek tek kaynak şehir merkezine yakın faylar değildir. Güney Marmara’daki Kuzey Anadolu Fayı kolları, İznik ve Gemlik çevresindeki fay sistemleri ile Bursa’nın güneyindeki yerel faylar birlikte ele alınmalıdır.

Bu nedenle Bursa için yalnızca “fay binanın altından geçiyor mu?” sorusuna cevap aramak yetersizdir. Asıl sorular şunlardır:

• Bina hangi zeminde bulunuyor?
• Binanın yapım yılı ve yönetmeliği nedir?
• Taşıyıcı sistemde değişiklik yapıldı mı?
• Beton ve donatı kalitesi yeterli mi?
• Zemin büyütmesi veya sıvılaşma riski var mı?
• Yangın, sanayi kazası veya altyapı kesintisi gibi ikincil riskler bulunuyor mu?
• Deprem sonrası mahalleye erişim sağlanabilir mi?

Bursa’nın Tarihsel Deprem Hafızası

Bursa’nın deprem tehlikesi yalnızca güncel haritalardan kaynaklanan teorik bir ihtimal değil. Kent, tarih boyunca yıkıcı depremler yaşadı.

1855 yılında meydana gelen ve tarihsel kayıtlarda “Küçük Kıyamet” olarak anılan deprem dizisi; Bursa’da konutların, iş yerlerinin, camilerin ve tarihî yapıların ağır hasar görmesine neden oldu. Bursa Büyükşehir Belediyesi, bu depremin büyüklüğünü yaklaşık 7,5 olarak aktarırken binlerce yapının zarar gördüğünü belirtiyor.

Kuzey Anadolu Fayı’nın güney kolu üzerinde yapılan akademik çalışmalar da Bursa, Gemlik, Mudanya ve İznik çevresinde tarihsel olarak büyük depremler meydana geldiğini ortaya koyuyor.

Ancak geçmişte deprem olması, gelecekteki depremin zamanını kesin olarak belirlemeye yetmez. Tarihsel veriler daha çok olası senaryoların oluşturulması ve yapılaşma kararlarının buna göre verilmesi için kullanılır.

Bursa’da Kaç Bina Risk Grubunda?

Bursa Büyükşehir Belediyesi ile Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı JICA tarafından yürütülen Deprem Risk Azaltma ve Önleme Planlama Projesi, kentin risk profilini daha ayrıntılı biçimde ortaya koydu.

2026 yılında açıklanan sonuçlara göre Bursa’daki yaklaşık 536 bin bina hakkında veri toplandı. Zemin özellikleri ve yapı envanteri değerlendirilerek şehri etkileyebilecek 12 farklı deprem senaryosu modellendi. İlk sonuçlarda yapı stokunun yaklaşık yüzde 10 ila 15’inin risk grubunda bulunduğu açıklandı.

Bu oran yaklaşık olarak değerlendirildiğinde, on binlerce binanın daha ayrıntılı inceleme gerektirebileceğine işaret ediyor. Ancak yüzde 10-15 oranı, bütün bu binaların kesin olarak yıkılacağı veya acilen boşaltılması gerektiği anlamına gelmiyor.

Modelleme çalışması öncelikli alanları belirlemek için kullanılıyor. Bir binanın kesin performansı ancak mühendislik incelemesi, malzeme testleri ve gerekli durumlarda Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kapsamında hazırlanacak değerlendirme raporuyla belirlenebilir.

Bursa İçin Asıl Sorun Faydan Çok Yapı Stoku Mu?

Depremi faylar üretir ancak can kaybının büyüklüğünü çoğu zaman dayanıksız yapı stoku ve hazırlıksız kentler belirler.

Şeref Demir’in açıklamasındaki en güçlü yön de bu noktaya dikkat çekmesidir. Diri fayların yer altında bulunması değiştirilemez; ancak yapıların, yolların, hastanelerin, sanayi tesislerinin ve altyapının dayanıklılığı değiştirilebilir.

Bursa’nın bazı kesimlerinde:

• Eski yapı stoku,
• Plansız ve yoğun yapılaşma,
• Dar yollar,
• Yetersiz toplanma alanları,
• Zayıf veya alüvyon zeminler,
• Bitişik nizam yapılaşma,
• Otopark ve bodrum kat müdahaleleri,
• Sanayi alanları ile konutların yakınlığı

deprem zararlarını artırabilecek temel unsurlar arasında yer alıyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesi de Merinos Parkı, Soğanlı ve çevre mahalleleri kapsayan yaklaşık 380 hektarlık alanda eski yapı stoku, plansız yapılaşma ve yetersiz yolları birlikte ele alan bütüncül dönüşüm çalışması yürütüyor.

Yeni Konut Üretmek Tek Başına Çözüm Mü?

Şeref Demir, deprem güvenliğinin sağlanabilmesi için mühendislik hizmeti almış, yapı denetiminden geçmiş yeni konut üretiminin desteklenmesi gerektiğini belirtiyor. Bu yaklaşımın önemli bir karşılığı bulunuyor.

Yeni yönetmeliklere göre projelendirilmiş ve doğru şekilde denetlenmiş yapıların, eski ve mühendislik hizmeti almamış binalara göre daha güvenli olması beklenir.

Ancak yalnızca yeni konut üretimini artırmak, mevcut riskli yapıların kendiliğinden ortadan kalkmasını sağlamaz.

Yeni konutlar:

• Riskli yapı sahiplerinin erişemeyeceği kadar pahalıysa,
• Eski binalar yıkılmadan kentin dışına yeni alanlar açılıyorsa,
• Altyapısı hazırlanmamış bölgelere kuruluyorsa,
• Zemin ve ulaşım riskleri yeterince incelenmiyorsa,
• Mevcut nüfusun güvenli alanlara taşınmasını sağlamıyorsa

deprem riskini azaltmak yerine kentin yayılmasına ve yeni altyapı maliyetlerine yol açabilir.

Bu nedenle yeni konut üretimi, riskli yapıların tasfiyesi veya güçlendirilmesiyle eş zamanlı yürütülmelidir.

Kentsel Dönüşüm Nasıl Önceliklendirilmelidir?

Bursa’da dönüşüm kararlarının yalnızca bina yaşı veya arsa değeri üzerinden verilmesi yeterli değildir.

Önceliklendirme şu verilerin üst üste getirilmesiyle yapılmalıdır:

JICA projesinde yalnızca binalar değil; yollar, köprüler, tüneller, hastaneler, okullar, emniyet ve itfaiye binaları, limanlar, demiryolları ve sanayi bölgeleri de analiz edildi. Afet sonrası kullanılacak kritik yol ağları da belirlendi.

Bu yaklaşım, kentsel dönüşümün yalnızca apartman yenileme faaliyeti olmadığını gösteriyor.

Fay Sakınım Bandı Neden Gündeme Gelmeli?

Diri fayın yüzey kırığı oluşturabileceği alanlarda yalnızca yapının depreme dayanıklı olması yeterli olmayabilir. Fayın doğrudan yüzeyde oluşturduğu metreler düzeyindeki yer değiştirme, güçlü bir binaya dahi zarar verebilir.

Bu nedenle yeni MTA verilerinin:

• İmar planlarına,
• Büyük sanayi yatırımlarına,
• Hastane ve okul yer seçimine,
• Doğal gaz ve su hatlarına,
• Köprü ve ulaşım projelerine,
• Baraj ve enerji tesislerine

aktarılması gerekiyor.

Ancak ulusal ölçekteki haritada görülen bir çizgi doğrudan parsel sınırı gibi yorumlanmamalıdır. Fay sakınım bandı belirlenmeden önce ayrıntılı saha çalışması, hendek araştırması ve büyük ölçekli jeolojik-jeoteknik etüt yapılmalıdır.

Zemin Güvenliği Neden Fay Uzaklığından Daha Fazlasını Anlatır?

Bir bina diri faya doğrudan yakın olmasa da yumuşak, suya doygun veya alüvyon zeminde bulunuyorsa sarsıntı büyüyebilir.

Bursa’da özellikle ova alanları, dere yatakları, dolgu sahaları ve yer altı suyunun yüksek olduğu kesimlerde:

• Zemin büyütmesi,
• Sıvılaşma,
• Oturma,
• Yanal yayılma,
• Altyapı hasarı

gibi etkilerin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

AFAD Bursa’nın 2026’da başlattığı ilçe odaklı risk azaltma çalışmalarında deprem tehlikesinin yanında zemin türleri, sıvılaşma riski ve mevcut yapı stokunun deprem performansı ayrı başlıklar halinde ele alındı. Bursa’nın 2027-2032 dönemini kapsayacak yeni İl Afet Risk Azaltma Planı için ilçeler özelinde çalışmalar yürütülüyor.

Bursa’nın Sanayi Yapısı Neden Özel Planlama Gerektiriyor?

Bursa yalnızca yoğun konut nüfusuna sahip bir şehir değil; aynı zamanda Türkiye’nin en önemli sanayi, otomotiv, tekstil, makine ve lojistik merkezlerinden biridir.

Büyük bir depremde oluşabilecek zarar yalnızca konutların yıkılmasıyla sınırlı kalmayabilir.

Muhtemel ikincil etkiler şunlardır:

• Organize sanayi bölgelerinde üretim kaybı,
• Kimyasal sızıntı ve yangın,
• Elektrik ve doğal gaz kesintisi,
• Ana ulaşım yollarının kapanması,
• Liman ve demiryolu bağlantılarının zarar görmesi,
• İçme suyu ve kanalizasyon hatlarının kırılması,
• Hastanelere erişimin güçleşmesi,
• Tedarik zincirinin kesintiye uğraması.

Bu nedenle yeni diri fay verileri, yalnızca konut politikalarına değil sanayi sürekliliği ve ekonomik dayanıklılık planlarına da aktarılmalıdır.

Kentsel Dönüşümde “Sıfır Tolerans” Ne Anlama Gelmeli?

Şeref Demir’in kullandığı “sıfır tolerans” yaklaşımı yalnızca inşaat sırasında beton kontrolü yapmak olarak değerlendirilmemeli.

Gerçek bir sıfır tolerans politikası şunları kapsamalıdır:

Proje Aşamasında

Zemin etüdü, mimari proje, statik proje ve altyapı planları birbiriyle uyumlu olmalıdır.

İnşaat Aşamasında

Beton, donatı, kalıp, işçilik ve taşıyıcı sistem uygulamaları bağımsız ve etkili şekilde denetlenmelidir.

Kullanım Aşamasında

Kolon kesme, duvar kaldırma, kaçak kat, dükkân genişletme ve taşıyıcı sisteme müdahale engellenmelidir.

Dönüşüm Aşamasında

Yalnızca ekonomik değeri yüksek bölgeler değil, bilimsel olarak en yüksek can kaybı riski taşıyan mahalleler önceliklendirilmelidir.

Planlama Aşamasında

Yoğunluk artışıyla finansman oluşturma yöntemi, yolların, yeşil alanların ve altyapının kapasitesini aşmamalıdır.

Dönüşümde Sosyal Boyut Neden Unutulmamalı?

Riskli yapıların yenilenmesi, yalnızca mühendislik ve inşaat meselesi değildir.

Dar gelirli maliklerin krediye ulaşamaması, kiracıların mahalleden uzaklaşması, artan aidatlar ve yeni konut fiyatları dönüşümü yavaşlatabilir.

Bu nedenle Bursa’da uygulanacak dönüşüm modelinde:

• Uzun vadeli uygun maliyetli finansman,
• Kiracılar için taşınma ve kira desteği,
• Emekliler ve dar gelirliler için özel modeller,
• Aynı mahallede yaşamaya devam etme imkânı,
• Şeffaf değerleme ve hak sahipliği,
• Güçlendirme seçeneğinin de değerlendirilmesi

gerekiyor.

Aksi halde yapı fiziksel olarak yenilenirken mahallelerin sosyal dokusu dağılabilir ve dönüşüm yalnızca yüksek gelir gruplarına hizmet eden bir gayrimenkul projesine dönüşebilir.

Vatandaşlar MTA Haritasını Nasıl Kullanmalı?

MTA Yerbilimleri Harita Görüntüleyicisi üzerinden diri fay verileri incelenebilir. Ancak ekranda görülen fay çizgisinden yola çıkarak tek başına bina güvenliği kararı verilmemelidir. MTA da haritaların sayısal veri tabanında vektörel olarak tutulduğunu ve ayrıntılı verilerin kurumdan temin edilebildiğini belirtiyor.

Bir konutun güvenliği araştırılırken şu sıra izlenmelidir:

1. Binanın ruhsat ve iskân belgeleri kontrol edilmeli.
2. Yapım yılı ve tabi olduğu deprem yönetmeliği öğrenilmeli.
3. Binada taşıyıcı sisteme müdahale bulunup bulunmadığı araştırılmalı.
4. Belediyeden bölgenin jeolojik ve jeoteknik etüt bilgileri alınmalı.
5. Gerekirse yetkili mühendislik kuruluşuna performans analizi yaptırılmalı.
6. Resmî riskli yapı süreci gerekiyorsa lisanslı kuruluşlara başvurulmalı.

Yalnızca binanın yeni görünmesi, sağlam olduğunun kanıtı değildir. Aynı şekilde eski olan her bina da teknik inceleme yapılmadan doğrudan riskli kabul edilemez.

Şeref Demir’in Açıklamasının Güçlü Ve Eksik Yönleri

Şeref Demir’in açıklamasının en güçlü tarafı, yeni haritayı korku malzemesi yerine eylem çağrısı olarak değerlendirmesidir.

Mühendislik, zemin etüdü, yapı malzemesi, denetim ve imar planlarında taviz verilmemesi gerektiği yönündeki vurgu, deprem zararlarının azaltılması açısından önem taşıyor.

Bununla birlikte “ilk el konut üretimi” vurgusu tek başına yeterli bir çözüm değildir.

Deprem güvenliği açısından temel hedef:

• Daha fazla konut satmak değil,
• Riskli yapı sayısını azaltmak,
• Mevcut binaları güvenli hale getirmek,
• Güvenli alanlarda doğru yoğunluk oluşturmak,
• Altyapı ve ulaşımı güçlendirmek,
• Afet sonrası kent yaşamının devamını sağlamak

olmalıdır.

Yeni konut üretimi bu hedeflerin bir aracı olabilir; ancak kentsel dönüşümün kendisi değildir.

Bursa İçin Öncelikli Yol Haritası

Yeni MTA haritası ve Bursa’daki mevcut risk çalışmaları birlikte değerlendirildiğinde şehir için öncelikli yol haritası şu şekilde şekilleniyor:

Fay Verileri Planlara İşlenmeli

2026 haritasındaki yeni fay geometrileri büyük ölçekli saha araştırmalarıyla doğrulanarak çevre düzeni ve imar planlarına aktarılmalı.

Riskli Yapı Taramaları Hızlandırılmalı

JICA modelinde yüksek risk grubunda çıkan bölgelerde hızlı tarama ve ayrıntılı bina incelemeleri başlatılmalı.

Mahalle Ölçekli Dönüşüm Yapılmalı

Tek bina yerine yol, altyapı, toplanma alanı ve sosyal donatıları kapsayan ada veya mahalle ölçekli modeller uygulanmalı.

Kritik Yapılar Öncelendirilmeli

Okullar, hastaneler, itfaiye binaları, kamu yapıları ve afet sonrası kullanılacak tesislerin performansı tamamlanmalı.

Sanayi Riskleri Ayrı Ele Alınmalı

Organize sanayi bölgelerinde deprem, yangın, kimyasal sızıntı ve üretim sürekliliği senaryoları birlikte hazırlanmalı.

Ulaşım Ve Altyapı Güçlendirilmeli

Afet sonrasında kapanabilecek yollar, köprüler, doğal gaz hatları, içme suyu tesisleri ve haberleşme altyapısı için alternatif sistemler kurulmalı.

Finansman Ve Sosyal Destek Sağlanmalı

Dar gelirli hak sahipleri ile kiracıların dönüşüm sürecinin dışında kalmasını önleyecek destek modelleri oluşturulmalı.

Yeni Haritanın Türkiye İçin Anlamı

Türkiye Diri Fay Haritası-2026 yalnızca Bursa’yı ilgilendiren bir çalışma değil.

Haritanın:

• Deprem tehlike analizlerinde,
• Kentsel dönüşümde,
• Ulaşım projelerinde,
• Baraj ve enerji yatırımlarında,
• Sigorta ve finans sektöründe,
• Petrol, doğal gaz ve jeotermal araştırmalarında,
• Afet ve acil durum planlamasında

temel veri kaynağı olarak kullanılması planlanıyor.

Ancak haritanın gerçek değeri yayımlanmasından değil, karar süreçlerine ne ölçüde aktarılacağından anlaşılacak.

Bilimsel veriler imar planlarında, yapı denetiminde ve kentsel dönüşüm önceliklerinde kullanılmazsa haritanın güncellenmesi tek başına can kaybını azaltmayacaktır.

Genel Değerlendirme

MTA’nın Türkiye Diri Fay Haritası’nı 13 yıl sonra yenilemesi, Türkiye’nin yer altındaki tehlikeleri daha ayrıntılı tanıması bakımından önemli bir bilimsel gelişmedir.

Diri fay sayısının 485’ten 700’e yükselmesi, Türkiye’de bir anda yüzlerce yeni fayın oluştuğu anlamına gelmiyor. Daha ayrıntılı çalışmalar sayesinde mevcut tektonik yapı daha net biçimde ortaya konuluyor.

Bursa açısından yeni haritanın verdiği temel mesaj açıktır:

Deprem tehlikesi biliniyor, yapı stoku hakkında önemli veriler bulunuyor ve riskli alanların belirlenmesi için bilimsel altyapı giderek güçleniyor. Bundan sonraki temel sorun bilgi eksikliği değil, uygulama hızı ve önceliklendirme olacak.

Bursa’da incelenen yaklaşık 536 bin binanın yüzde 10 ila 15’inin risk grubunda olduğunun belirtilmesi, dönüşümün yalnızca gayrimenkul piyasasına bırakılamayacak kadar büyük bir kamu güvenliği meselesi olduğunu gösteriyor.

Yeni ve güvenli konut üretimi desteklenmeli; ancak mevcut riskli binalar dönüşmeden, zemin koşulları planlara işlenmeden ve kritik altyapı güçlendirilmeden dirençli bir Bursa oluşturulamaz.

MTA haritası korkulacak bir tablo değil; doğru okunması ve gecikmeden uygulanması gereken bilimsel bir uyarıdır.