Gıda Etiketlerinde Yeni Dönem: “günlük”, “doğal” Ve “hakiki” İfadelerine Yasak

Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi kapsamında gıda etiketleme ve tüketiciyi bilgilendirme kurallarında kapsamlı bir değişikliğe hazırlanıyor. Yeni düzenleme ile birlikte ürün ambalajlarında kullanılan ifadeler, görseller ve tanıtım dili daha sıkı kurallara bağlanırken, restoran ve kafeler için de yeni yükümlülükler getiriliyor.

“Günlük” ve “Taze” İfadelerine Net Sınır

Yeni düzenlemeye göre, gıda ürünlerinde “günlük” ifadesi yalnızca raf ömrü üretim tarihinden itibaren 24 saati aşmayan ürünlerde kullanılabilecek.

Bununla birlikte:

• “Taze sıkılmış”
• “Fırından taze”

gibi pazarlama amaçlı ifadeler yasak kapsamına alınacak. Dondurulmuş veya işlem görmüş ürünlerde “taze” ifadesine izin verilmeyecek.

“Doğal”, “Hakiki” ve “Ev Yapımı” İfadeleri Kaldırılıyor

Tüketiciyi yanıltabilecek ifadelerin kullanımına da ciddi sınırlamalar getiriliyor. Yeni düzenleme kapsamında:

• “Yüzde 100 doğal”
• “En doğal”
• “Hakiki”

gibi ifadeler tamamen yasaklanacak.

Bir ürünün “doğal” olarak tanımlanabilmesi için hiçbir katkı maddesi veya ilave bileşen içermemesi şartı aranacak. Endüstriyel üretim yapılan gıdalarda ise “ev yapımı” ibaresi kullanılamayacak.

Ambalaj Tasarımlarına Yeni Kurallar

Gıda ambalajlarında kullanılan görseller ve tasarımlar da denetim altına alınıyor. Özellikle çocukları etkileyebilecek içeriklere yönelik kısıtlamalar dikkat çekiyor.

Bu kapsamda:

• Şiddet çağrıştıran figürler
• Olumsuz psikolojik etki oluşturabilecek semboller

ambalajlarda kullanılamayacak.

Meyve Görsellerine Gerçeklik Şartı

Ürün ile ambalaj arasında uyum sağlanması amacıyla görsel kullanımına da standart getirildi.

• İçeriğinde gerçek meyve bulunmayan ürünlerde meyve görselleri kullanılamayacak
• “Çilekli”, “peynirli” gibi ifadeler yalnızca ilgili bileşen gerçekten varsa yazılabilecek
• Sadece aroma içeren ürünlerde “aromalı” ibaresi zorunlu olacak

Vegan Ürünlerde Yeni İsimlendirme Kuralları

Bitkisel bazlı ürünlerin etiketlenmesine yönelik önemli değişiklikler de düzenleme kapsamında yer aldı.

Buna göre:

• “Vegan peynir”, “bitkisel süt” gibi ifadeler yasaklanacak
• Hayvansal ürünleri çağrıştıran isimlendirmelere izin verilmeyecek

Bu ürünler için daha teknik ve açık tanımlamalar kullanılacak.

“İçermez” Beyanlarına Sınırlama

Ürünlerin içermediği maddeler üzerinden yapılan pazarlama dili de yeniden düzenleniyor.

• “Palm yağı içermez”
• “Glukoz şurubu içermez”

gibi ifadelerin kullanımı belirli standartlara bağlanacak ve tüketiciyi yanıltmayacak şekilde sunulması zorunlu olacak.

Restoran ve Kafelere Kalori Bildirimi Zorunluluğu

Yeni düzenleme yalnızca market ürünleriyle sınırlı kalmıyor. Toplu tüketim yerleri de kapsam altına alınıyor.

Restoran, kafe ve benzeri işletmelerde:

• Menüde yer alan ürünlerin içerikleri
• Enerji (kalori) değerleri

tüketicilere açık şekilde sunulacak.

Bu bilgiler:

• Menü
• Dijital ekran
• Karekod
• Broşür

gibi farklı yöntemlerle paylaşılabilecek.

Uyum Süreci 2027’ye Kadar Devam Edecek

İşletmelerin yeni düzenlemelere uyum sağlaması için kademeli bir geçiş süreci öngörülüyor.

• Zincir işletmeler için son tarih: 1 Temmuz 2026
• Küçük işletmeler için son tarih: 2027 sonu

Bu süreçte işletmelerin teknik altyapılarını güncelleyerek yeni kurallara uyum sağlaması bekleniyor.

Tüketici Bilgilendirmesinde Yeni Standart

Yapılan değişikliklerle birlikte hem gıda güvenliği hem de tüketici bilgilendirmesinde daha şeffaf bir yapı oluşturulması hedefleniyor. Yeni düzenleme, yanıltıcı etiket ve tanıtımların önüne geçerek tüketicinin doğru bilgiye ulaşmasını amaçlıyor.