TÜSEDAD Uyardı: Gıda Enflasyonu Artış Kaçınılmaz

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), süt ve et sektöründe yaşanan maliyet artışları ve destek belirsizliklerinin gıda enflasyonunu kaçınılmaz hale getirdiğini açıkladı. Yapılan değerlendirmede, üreticilerin önünü göremediği ve üretim planlamasında ciddi zorluklar yaşandığı vurgulandı.

Destek Belirsizliği Üretimi Tehdit Ediyor

2026 yılına yönelik çiğ süt ve buzağı desteklerinin henüz açıklanmamış olması, üretici kesiminde ciddi bir belirsizlik oluşturdu. TÜSEDAD açıklamasında, desteklerin netleşmemesinin yalnızca finansal değil, üretim planlamasından yem tedarikine kadar tüm süreçleri doğrudan etkilediği ifade edildi.

Üreticinin öngörülebilirlikten uzak kaldığı bu ortamda, sürdürülebilir üretimden söz etmenin giderek zorlaştığına dikkat çekildi.

Yem, Enerji ve Lojistik Maliyetleri Tırmanıyor

Sektördeki maliyet artışlarının temelinde yem, enerji ve lojistik giderlerindeki yükseliş yer alıyor. Türkiye’nin yem hammaddesinde büyük ölçüde dışa bağımlı olması, küresel piyasalardaki dalgalanmaların iç piyasaya hızlı yansımasına neden oluyor.

Navlun fiyatlarında yüzde 40 ila 60 arasında artış yaşanması, tedarik süreçlerinde gecikmeler ve sigorta maliyetlerindeki yükseliş, yem fiyatlarını ciddi şekilde yukarı çekti. Buna ek olarak akaryakıt ve elektrik fiyatlarındaki artış, hem üretim hem de soğuk zincir maliyetlerini katladı.

Çiğ Süt Fiyatı Belirsizliği Tedirginliği Artırıyor

Ulusal Süt Konseyi kararlarına göre sıcak çiğ süt tavsiye fiyatının üç ayda bir güncellenmesi gerekiyor. Ancak 1 Nisan itibarıyla geçerli olacak yeni fiyatın henüz açıklanmamış olması, sektördeki belirsizliği daha da derinleştirdi.

Bu durumun, üreticinin maliyetlerini karşılayamama riskini artırdığı ve üretimden çekilmeleri hızlandırabileceği belirtiliyor.

Küçük Üretici Sistemin Dışına İtilebilir

Artan maliyet baskısı altında özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin üretimden çekilme riski büyüyor. Hayvan kesimlerinin hızlanması ve anaç hayvan sayısındaki azalma, uzun vadede et ve süt üretiminde ciddi daralmalara yol açabilir.

Uzmanlara göre bu sürecin devam etmesi halinde, Türkiye’nin hem et hem de süt üretiminde arz krizi ile karşı karşıya kalma ihtimali bulunuyor.

Gıda Fiyatlarında Yeni Artış Dalgası

TÜSEDAD, yem, enerji ve lojistik maliyetlerindeki artışın doğrudan et ve süt fiyatlarına yansıdığını belirtti. Bu gelişmelerin, süt ürünleri ve temel gıdalarda yeni zamları beraberinde getireceği ifade edildi.

Gıda enflasyonundaki yükselişin, hem üretici hem de tüketici üzerinde ciddi baskı oluşturacağına dikkat çekildi.

Çözüm Önerileri ve Acil Çağrı

Sektörün sürdürülebilirliği için acil önlemler alınması gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda öne çıkan başlıklar:

• Çiğ süt ve buzağı desteklerinin hızla açıklanması ve ödenmesi
• Yem hammaddesinde yerli üretimin artırılması
• Süt fiyatlarının maliyet bazlı güncellenmesi
• Küçük üreticilerin sistemde tutulması

Bu adımların atılmaması halinde üretimin azalacağı, fiyatların hızla yükseleceği ve gıda arz güvenliğinin ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Finansmana Erişim Sorunu Derinleşiyor

Ziraat Bankası tarafından sağlanan hayvansal üretim kredilerinde üst limitlerin uzun süredir güncellenmemesi, üreticinin finansmana erişimini zorlaştırıyor. Artan maliyetler karşısında kredi limitlerinin yetersiz kalması, çiftçiyi borç yükü altında bırakıyor.

Tarımsal girdi fiyat endeksindeki yükseliş dikkate alınarak kredi üst limitlerinin acilen artırılması gerektiği vurgulanıyor.

Sonuç: Tarımda Belirsizlik, Gıdada Risk

Süt ve et sektöründe yaşanan maliyet artışları ve destek belirsizliği, Türkiye’de gıda enflasyonunu tetikleyen temel faktörler arasında öne çıkıyor. Üreticinin korunmaması ve gerekli adımların atılmaması durumunda, üretimde daralma ve fiyatlarda hızlı artış kaçınılmaz görünüyor.

Tarım ve hayvancılığın stratejik bir sektör olarak ele alınması ve üreticinin desteklenmesi, gıda arz güvenliği açısından kritik önem taşıyor.