Ekvador’da Korunan Alanlar Yasası Onaylandı: Yerli Halklar ve Çevreciler Tepkili

Yeni yasa, özel sektör şirketlerinin – hatta yabancı şirketlerin – korunan alanların yönetiminde yer almasına izin veriyor. Hükümet bu düzenlemeyi, ekoturizmi teşvik etmek, park güvenliğini artırmak ve yasa dışı madenciliğe karşı daha etkin mücadele etmek için gerekli görüyor.

Ancak yasa, yerel ve uluslararası düzeyde tepki topladı.

Yerli Hakları ve Uluslararası Anlaşmalar İhlal Ediliyor mu?

Yasa, 80'e karşı 23 oyla kabul edildi. Ancak oylama sırasında çok sayıda milletvekilinin mecliste bulunmaması ve yasanın "ekonomik aciliyet" gerekçesiyle hızlandırılarak geçirilmesi, demokratik süreçlere olan güveni zedeledi.

Eleştirmenlere göre yasa:

• ILO Sözleşmesi 169,

• Escazú Anlaşması,

• BM Yerli Halkların Hakları Bildirgesi gibi en az 15 uluslararası sözleşmeyi ihlal ediyor.

Yerli topluluklarla önceden ve açık bir istişare yapılmadığı da eleştirilerin merkezinde yer alıyor.

“Bu Bir Anayasa İhlali”

Uluslararası sivil toplum örgütü The Common Initiative'in eş CEO’su Oscar Soria:

“Bu anayasal bir vandalizmdir. Ekvador uluslararası güvenilirliğini yerle bir etti.”

diye konuştu.

Yerli Liderlerden Sert Tepki: “Hayatımız Tehdit Altında”

Siekopai halkı lideri Justino Piaguaje, yasanın sömürge dönemine dayanan mülksüzleştirme mirasını sürdürdüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu yasa sadece topraklarımızı değil, hayatımızı tehdit ediyor. Ekvador halkının onurunu zedeliyor.”

Aynı zamanda NASIEPAI Yerli Örgütü Başkanı olan Piaguaje, yasayı "tehlikeli ve anayasaya aykırı" olarak nitelendirdi.

Yasa Mahkemeye Taşınıyor

Yerli örgütler, bu yasayı Ekvador Anayasa Mahkemesi’ne ve uluslararası yargı mercilerine taşıyacaklarını duyurdu. Şu anda hukuki süreçler başlamış durumda.

Yasanın Ele Alınma Süreci Eleştiri Topladı

Yasa, ülkede süregelen iç çatışma nedeniyle "ekonomik aciliyet" tanımıyla meclise sunuldu. Bu, yasanın hızla geçmesini sağladı ancak aynı zamanda meclis denetimini ve kamusal tartışmayı sınırladı.

Ekonomik Kalkınma Komisyonu Başkanı Valentina Centeno, yasada madenciliğin açıkça yasaklandığını ve eleştirilerin yersiz olduğunu savundu. Ancak mecliste alkışlarla karşılanan bu açıklama, yerli halkları ve çevre örgütlerini ikna etmeye yetmedi.