Gıda İthalat Denetimlerinde Yeni Dönem: Kontrol Listesine İki Ürün Grubu Eklendi

Gıda üretiminde kullanılan bazı ürünler ile gıdayla temas edebilecek malzemelerin Türkiye’ye girişinde uygulanan denetim listesi değiştirildi.

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle, Tarım ve Orman Bakanlığının kontrolüne tabi ürünlerin ithalat denetimi listesine iki yeni gümrük tarife satırı eklendi. Daha önce listede bulunan bir ürün kodu ise yürürlükten kaldırıldı.

28 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, aynı gün yürürlüğe girdi.

Gıda İthalat Denetimi Listesine Hangi Ürünler Eklendi?

Ürün Güvenliği ve Denetimi 2026/42 sayılı Tebliğ ile kontrol listesine şu iki satır eklendi:

3902.30.00.00.09: Gıda imalatında kullanılan katkı maddeleri, aroma vericiler, işlem yardımcıları, sakız mayası ve benzeri amaçlarla kullanılan “diğer” ürünler

3926.90.97.90.23: Contalar

Düzenlemeyle birlikte daha önce listede bulunan 3902.30.00.00.11 numaralı gümrük tarife satırı yürürlükten kaldırıldı.

Değişiklik, ürün gruplarının gümrük sınıflandırmasının ve ithalat denetimindeki kodlarının güncellenmesi anlamına geliyor.

Gıda Katkı Maddelerinin Tamamı İçin Yeni Bir Yasak Mı Geldi?

Hayır. Düzenleme, gıda katkı maddelerinin tamamının yasaklanması veya Türkiye’ye ithalatının durdurulması anlamına gelmiyor.

Tebliğde yapılan değişiklik:

• Belirli bir gümrük tarife kodunun güncellenmesini,
• Bu kod altında değerlendirilen ürünlerin kontrol listesinde yer almasını,
• İthalat sırasında Tarım ve Orman Bakanlığının uygunluk denetimine tabi tutulmasını

düzenliyor.

Dolayısıyla karar bir ürün yasaklama, piyasadan toplatma veya tüketici uyarısı değil; ithalat aşamasındaki sınıflandırma ve kontrol sürecine ilişkin teknik bir mevzuat değişikliği niteliği taşıyor.

GTİP Nedir?

GTİP, “Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu” ifadesinin kısaltmasıdır.

Türkiye’ye ithal edilen veya Türkiye’den ihraç edilen ürünler, özelliklerine göre belirli numaralarla sınıflandırılıyor. Bu numaralar ürünün:

• Hangi eşya grubuna ait olduğunu,
• Hangi gümrük işlemlerine tabi tutulacağını,
• Vergi ve izin şartlarını,
• Denetimi yapacak kamu kurumunu,
• Gerekli belge ve kontrol süreçlerini

belirlemek amacıyla kullanılıyor.

Düzenlemede değiştirilen 3902.30 numaralı tarife pozisyonu, genel tarife yapısında propilen kopolimerleri grubunda bulunuyor. Yeni düzenlemeyle bu gruptaki belirli ürünler için kullanılan alt kod güncellendi.

Eski Ürün Kodu Neden Kaldırıldı?

Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ’de eski kodun neden değiştirildiğine ilişkin ayrıntılı bir gerekçe açıklanmadı.

Ancak düzenlemenin yapısı, aynı ürün grubunun önceki 3902.30.00.00.11 kodu yerine yeni tarife cetvelindeki 3902.30.00.00.09 koduyla izleneceğini gösteriyor.

Bu nedenle değişiklik, ürün grubunun denetim kapsamından tamamen çıkarılması değil, güncel gümrük sınıflandırmasına uyarlanması olarak değerlendiriliyor. Bu değerlendirme, eski satırın kaldırılarak benzer açıklamayı taşıyan yeni satırın aynı listeye eklenmesine dayanıyor.

Contalar Neden Gıda İthalat Denetimi Listesine Alındı?

Yeni düzenlemeyle 3926.90.97.90.23 GTİP numaralı contalar, Tarım ve Orman Bakanlığının kontrolüne tabi ürünlerin ithalat listesine eklendi.

Tebliğ, contaların hangi ürünlerde kullanılacağını ayrıntılı olarak açıklamıyor. Ancak değişiklik, “gıda ve yem sanayisinde kullanılan ürünler ile gıdayla temas eden madde ve malzemeler” listesinin Ek-2 bölümünde yapıldı.

Gıda ambalajlarında, kapaklarda, üretim makinelerinde ve bağlantı noktalarında kullanılan bazı contalar gıdayla doğrudan veya dolaylı biçimde temas edebiliyor.

Bu nedenle ithal edilen ürünlerin:

• Kullanım amacının,
• Üretildiği malzemenin,
• Gıda ile temasa uygunluğunun,
• Teknik belgelerinin,
• Mevzuatta belirlenen kimyasal ve fiziksel şartları sağlayıp sağlamadığının

kontrol edilmesi gerekebiliyor.

Ancak yeni Tebliğ’de her tür sanayi contasının kontrol kapsamına alındığı yönünde bir ifade bulunmuyor. Uygulamada ürünün GTİP kodu, kullanım amacı ve teknik özellikleri esas alınacak.

Düzenleme Tüketiciyi Nasıl Etkileyecek?

Karar, marketlerde satılan belirli bir ürünün raflardan kaldırılacağı anlamına gelmiyor. Tüketicinin günlük alışverişinde doğrudan ve hemen görülebilecek bir değişiklik beklenmiyor.

Düzenlemenin temel etkisi, ithalat yapan firmalar, gümrük müşavirleri, gıda üreticileri ve gıdayla temas eden malzeme tedarikçileri üzerinde olacak.

Yeni kodlar kapsamında ithalat yapan firmaların:

• Gümrük beyannamelerinde doğru GTİP numarasını kullanması,
• Tarım ve Orman Bakanlığına gerekli ön bildirimleri yapması,
• Ürün içeriği ve kullanım amacını gösteren belgeleri sunması,
• Gerektiğinde numune ve laboratuvar kontrolüne izin vermesi

gerekecek.

Dolaylı olarak bakıldığında denetim sisteminin amacı, mevzuata uygun olmayan ürünlerin gıda üretim zincirine girmesini önlemek ve tüketici güvenliğini korumak.

İthal Gıda Ve Malzemeler Nasıl Denetleniyor?

Tarım ve Orman Bakanlığının yayımladığı ithalat işlemleri rehberine göre bitkisel gıda, yem ve gıdayla temas eden madde ve malzemelerin kontrolü birkaç aşamada gerçekleştiriliyor.

İthalatçı firmanın öncelikle Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi’ne kaydolması ve ürün için elektronik ön bildirim yapması gerekiyor.

Başvurunun ardından kontroller genel olarak üç aşamada yürütülüyor:

1. Doküman Kontrolü

Ürüne ait sertifikalar, içerik belgeleri, üretici bilgileri, kullanım amacı ve diğer evraklar inceleniyor.

2. Kimlik Kontrolü

İthal edilmek istenen ürünün, başvuruda sunulan belgelerdeki ürünle aynı olup olmadığı kontrol ediliyor.

3. Fiziksel Kontrol

Gerekli görülen durumlarda ambalaj incelemesi, duyusal değerlendirme, numune alma ve laboratuvar analizi gerçekleştiriliyor.

Kontroller risk esasına göre yürütüldüğü için her sevkiyata aynı kapsamda laboratuvar analizi yapılması gerekmeyebilir.

İthalatçı Firmalar Hangi Belgeleri Sunuyor?

Ürünün türüne ve kullanım alanına göre istenen belgeler değişebiliyor. Genel ithalat sürecinde firmalardan:

• Ürün içerik belgesi,
• Ürünün adı ve sınıfı,
• Marka bilgisi,
• Üretici ve ihracatçı bilgileri,
• Sağlık veya uygunluk sertifikaları,
• Sevkiyat miktarı,
• Gümrük giriş noktası,
• Kullanım amacını gösteren teknik belgeler

talep edilebiliyor.

İthalatçı, ürünün Türkiye’deki gıda ve yem mevzuatına uygun olduğunu göstermekle yükümlü bulunuyor. Belgelerde eksiklik veya uyumsuzluk belirlenmesi durumunda başvuru firmaya iade edilebiliyor ya da reddedilebiliyor.

Mevzuata Uygun Olmayan Ürünlere Ne Oluyor?

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan kontroller sonucunda mevzuata uygun bulunan ürünler için gümrük sistemine uygunluk numarası gönderiliyor. Bu işlemden sonra ürünün yurda giriş süreci devam edebiliyor.

Mevzuata aykırı bulunan ürünler ise durumuna göre:

• Menşe ülkeye veya başka bir ülkeye gönderilebiliyor,
• Özel işleme tabi tutulabiliyor,
• Gıda dışında farklı bir amaçla kullanılmasına izin verilebiliyor,
• İmha edilebiliyor.

Hangi işlemin uygulanacağı, ürünün niteliği, tespit edilen uygunsuzluk ve oluşturduğu risk dikkate alınarak belirleniyor.

Düzenleme Gıda Fiyatlarını Etkiler Mi?

Tebliğ yalnızca iki gümrük tarife satırında değişiklik yapıyor. Düzenlemede yeni bir vergi, ek mali yükümlülük, kota veya ithalat yasağı açıklanmadı.

Bu nedenle yalnızca bu değişikliğe dayanarak gıda fiyatlarının artacağını veya belirli ürünlerde arz sorunu yaşanacağını söylemek mümkün değil.

Firmaların belge, başvuru, kontrol ve gerektiğinde analiz süreçleri nedeniyle idari maliyetleri bulunabilir. Ancak bunun tüketici fiyatlarına etkisinin olup olmayacağı:

• İthal edilen ürün miktarına,
• Ürünün hangi gıdalarda kullanıldığına,
• Kontrol süresine,
• Alternatif tedarik imkânlarına,
• Döviz kuru ve taşıma maliyetlerine

bağlı olarak değişebilir.

Karar İthal Gıdaların Güvensiz Olduğu Anlamına Mı Geliyor?

Hayır. Bir ürün grubunun resmî kontrol listesine eklenmesi, o gruptaki bütün ürünlerin sağlıksız veya güvensiz olduğu anlamına gelmiyor.

İthalat denetimlerinin amacı, ürünlerin mevzuata uygunluğunu kontrol etmek ve riskli veya uygun olmayan sevkiyatların ülkeye girişini engellemek.

Denetim kapsamındaki ürünler, gerekli şartları karşılamaları ve resmî kontrollerden geçmeleri durumunda Türkiye’ye ithal edilebiliyor.

Tüketiciler İthal Ürünün İçeriğini Nasıl Öğrenebilir?

Ambalajlı bir gıdanın etiketinde ürünün:

• Adı,
• İçindekiler listesi,
• Alerjen bilgileri,
• Net miktarı,
• Son tüketim veya tavsiye edilen tüketim tarihi,
• Üretici veya ithalatçı bilgileri,
• İşletme kayıt veya onay numarası,
• Kullanım ve saklama şartları

yer almalı.

Tüketiciler şüpheli bir ürün, yanıltıcı etiket, bozulma, yabancı madde veya gıda güvenliği sorunu gördüklerinde Alo 174 Gıda Hattı üzerinden bildirimde bulunabiliyor. Tarım ve Orman Bakanlığının ithalat bilgilendirme sayfasında da tüketici bildirimleri için Alo 174 hattı gösteriliyor.

Yeni İthalat Denetimi Kararı Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

Düzenleme, 28 Temmuz 2026 tarihinde yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Bu tarihten sonra ilgili ürün gruplarıyla işlem yapacak ithalatçıların ve gümrük müşavirlerinin yeni GTİP numaralarını dikkate alması gerekiyor. Tebliğ hükümleri Ticaret Bakanı tarafından yürütülecek.

Gıda İthalat Denetimi Değişikliğinin Özeti

Yeni düzenlemeyle:

Eklenen ilk kod: 3902.30.00.00.09
Kapsamı: Yalnızca gıda imalatında kullanılan katkı maddeleri, aroma vericiler, işlem yardımcıları, sakız mayası ve benzeri kullanım alanları

Eklenen ikinci kod: 3926.90.97.90.23
Kapsamı: Contalar

Kaldırılan kod: 3902.30.00.00.11

Yürürlük tarihi: 28 Temmuz 2026

Karar, belirli ürünlerin yasaklanmasını değil, gıda ve gıdayla temas eden malzemelerin ithalat denetiminde kullanılan ürün kodlarının güncellenmesini düzenliyor.

Doğayı Dinle Haber Merkezi