Tarihi ve tabii güzellikleri ile yılın dört mevsimi saklı bir cenneti andıran ve insanı büyüleyen Tohma Kanyonu, kayısı diyarı Malatya’nın Darende ilçesinde yer alan, ülkemizin nadide güzellikteki yerlerinden birisidir. Özellikle sonbahardaki rengârenk görüntüsüyle ziyaretçilerinin beğenisini kazanmaktadır.

Jeolojik dönemlerdeki kırılmalarla oluşan, sarp kayalıklar arasından akan buz gibi suyu taşıyan Tohma Kanyonu, şehir yaşamının stresinden uzaklaşmak isteyen tabiat tutkunlarınca aranan bir yerdir.

Tohma Çayı ve kanyonu, dik ve dike yakın yüksek yamaçlardan oluşan bir görünüme sahiptir. Bu özelliği ile kanyon yamaçları, tırmanış sporcularına adrenalin dolu bir macera sunmaktadır. Kanyon içerisinden akan Tohma Çayı, rafting severlere heyecanlı saatler yaşatırken; Tohma kıyısındaki dar ve patika yolların yanı sıra mükemmel manzarası, adeta tabiat yürüyüşünü (trekking) tercih edenlere eğlenceli saatler geçirmeleri için tasarlanmış gibidir.

Tohma Kanyonu, özellikle sonbahar mevsiminde rengârenk görüntüsü ile ziyaretçilerine adeta bir renk cümbüşü yaşatır. Kanyonun ortasından asırlardır akan Tohma Çayı’nın etrafında selvi, çınar, söğüt ve incir ağaçları bulunmaktadır. Ayrıca ahşap köprüler, mini tabii şelaleler, su çarkları ve yürüyüş alanları yer almaktadır.

Kanyonun tam orta noktasında bulunan, yıl boyunca 22 derece olan sıcaklığı ve kükürtlü suyu nedeniyle yoğun ilgi gören Kudret Havuzu yer almaktadır. Somuncu Baba Külliyesi civarındaki Tohma Çayı’nın aktığı 1,5 kilometrelik kanyonun ortasında bulunan ve şifalı olduğuna inanılan bu havuz, adeta çölün ortasındaki bir vahayı andırmaktadır.

Hulusi Efendi Vakfı’nın yenilediği havuzda; 80, 120 ve 150 santimetre derinliğinde, birbirine bağlı bölümler bulunmaktadır. Hiçbir şekilde kimyevi ilaçlama yapılmayan havuzun suyu, mağaralardan gelen kaynak suyuyla yenilenmektedir. Havuzda ışıklandırma da yapıldığından, gece geç saatlere kadar burayı ziyaret edenler havuza girebilmektedir.

Tohma Çayı’nın her iki yamacı dik kayalıklar ve sarp bir vadi biçimindedir. Kayalıklar üzerindeki tabii oyuklar ve mağara şeklindeki kısımlar, görenlerin hemen dikkatini çekmektedir. Bu kayaların yamaç kısmında, kayalar oyularak kanyonun hemen yanı başında bulunan Somuncu Baba Camii’ne kanal ile su getirilmiştir. Kısmen yıkılmış vaziyette olan bu kanalın bazı kısımları beton yapı malzemeleriyle onarılmıştır.

Tarihi ve tabii güzellikleri içerisinde barındıran cennet misali Tohma Kanyonu’nun bitişiğinde, Somuncu Baba olarak bilinen Şeyh Hamid-i Veli Hazretlerinin kabrinin bulunduğu türbe ile bir cami de yer almaktadır. Bölgeye gelenler, kanyon gezisi sırasında Somuncu Baba’nın kabrini de ziyaret etmektedir.

Kanyon boyunca piknik alanları bulunmakta, ailecek sessiz ve sakin bir ortamda keyifli anlar yaşayabilirsiniz. Ayrıca Tohma Çayı çevresinde, Hulusi Efendi Vakfı tarafından yaptırılan çay bahçeleri ve yemek yeme alanları da bulunmaktadır. Burada tabiatın insana sunduğu eşsiz güzelliği seyrederken çayınızı da yudumlayabilirsiniz.

Yılın her mevsiminde dolup taşan Tohma Kanyonu görülmeye değer; adeta cennetten bir parça. Kanyon girişinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Ayrıca Hulusi Efendi Vakfı, bölgeyi ziyarete gelenlere ücretsiz çay ikram etmektedir.

Tarihi dokusu ve tabiatıyla, yeşilin ve sarının bütün tonlarını görebileceğiniz; bu atmosferi gördüğünüzde “Cennette miyim acaba?” diye düşüneceğiniz Tohma Kanyonu ve Tohma Çayı sizleri beklemektedir.

Malatya’nın en güzel ilçelerinden biri sayılan Darende’de yer alan Tohma Kanyonu ziyaretinde, tarihin derinliklerine de bir yolculuk yapmış olacaksınız. Birçok defa ziyaret ettiğim Tohma Vadisi’nde, her seferinde ilk defa geliyormuşum gibi bir his yaşıyorum.

Buraya manevi bir hava katan Şeyh Hamid-i Veli’nin hayatını düşünerek yapılan ziyaret, ziyaretçilerine tadına doyulmaz anlar yaşatmaktadır.